BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bu krizin acısı 8 yılda çıkacak

Bu krizin acısı 8 yılda çıkacak

Eğer hedefler tutmazsa refah için daha çok bekleyeceğiz. Bu yıl kritik Cumhurİyet döneminin en ağır buhranlarından birini yaşayan Türkiye, 3 yıldır süren ekonomik krizi atlatmak için “çok acı” çekecek. Plana göre, bu yıl yüzde 3 büyüme olursa krizi 6 yılda atlatacağız. Yok bu tutmazsa krizden çıkış 8 yılı bulacak.



ANKARA- Cumhuriyet döneminde yaşanan 15 kriz Türk ekonomisine önemli boyutlarda zarar verdi. Öyle ki, ekonominin kriz öncesine ulaşması 1932, 1935, 1949, 1954, 1994 krizlerinde 2 yılı, 1927, 1979 krizlerinde 3 yılı, 1940-45 krizinde 9 yılı buldu. Planlandığı gibi bu yıl yüzde 3, 2003 ve 2004 yıllarında yüzde 5 büyüme olursa, 1999’da başlayan ve 2001’de zirveye ulaşan krizden önceyi yakalamak, 6 yılda gerçekleşebilecek. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) ve 2002 Programı ve Uluslararası Para Fonu tarafından Şubat 2002’de onaylanan son Niyet Mektubu verilerinden yapılan hesaplamaya göre, 2000 yılı fiyatlarıyla Cumhuriyet kurulduğunda satınalma gücü paritesiyle (SGP) 11,8 milyar dolar olan gayri safi milli hasıla (GSMH), 1998 yılında 457,6 milyar dolarla zirveye ulaştı. Geçen yıl, 2000 fiyatlarıyla satın alma gücü paritesiyle milli gelir 413,2 milyar dolara indi. Ekonomi, 1927, 1932, 1935, 1940, 1941, 1943, 1944, 1945, 1949, 1954, 1979, 1980, 1994, 1999 ve 2001 yıllarında kriz yaşadı. Cumhuriyet kurulduktan sonra ilk kriz olan 1927 krizinde ekonomi, kriz öncesi 1926 rakamını 1929’da, 1932 krizinde 1931 rakamını 1933’de, 1935 krizinde 1934 düzeyini 1936’da, 2. Dünya Savaşı yıllarındaki 1940-1945 krizinde 1939 rakamını tam 9 yıl sonra 1948 yılında yakalayabildi. Türk ekonomisi, 1949 krizinde 1948 düzeyine 1950’de, 1954 krizinde, 1953 düzeyine 1955’de, 1979-1980 krizinde 1978 düzeyine 1981’de, 1994 krizinde 1993 düzeyine 1995’de ulaştı. Türkiye, 1999 ve 2001 yaşanan krizlerinde de önemli ölçüde gerileyen ekonomi, kriz öncesi yılı olan 1998 düzeyini Niyet Mektubu’ndaki hedefler olan 2002 için yüzde 3, 2003 ve 2004 yılları için yüzde 5 büyüme olursa, 2004 yılında geçebilecek. 2000 yılı fiyatlarıyla 1998 yılında 457,6 milyar dolar olan SGP-GSMH, 2004 yılında 469,2 milyar dolara yükselecek. Kişi başına gelir ve krizler Cumhuriyet kurulduğunda 943 dolar olan 2000 yılı fiyatlarıyla kişi başına satın alma gücü paritesiyle milli gelir (SGP-KBMG), 2000 yılında 1998 yılında 7 bin 35 dolarla zirveye ulaştı. Bu rakam 2001 yılında 6 bin 39 dolara indi. Türkiye, kişi başına gelir açısından 1935 krizinde, kriz öncesine 2 yılda, 1927, 1932, 1994 krizlerinde, kriz öncesine 3 yılda, 1954 krizinde, kriz öncesine 4 yılda, 1979-1980 krizlerinde, kriz öncesine 6 yılda ulaşabildi. Kişi başına milli gelir açısından da Türkiye, 2. Dünya Savaşı krizinde, kriz öncesi yıl olan 1939, 13 yıl sonra, 1952’de yakalanabildi. Türkiye’nin 1939 yılında 2 bin 110 dolar olan kişi başına milli geliri 1952 yılında 2 bin 292 dolarla geçebildi. 1999’da başlayan kriz, kişi başına gelir açısından, program hedefleri tutarsa, 2005-2006 döneminde de yüzde 5 büyüme olursa 8 yılda geçilebilecek. Türkiye’nin 1998 yılında 7 bin 35 dolar olan kişi başına milli geliri 2006 yılında 7 bin 44 dolarla aşılabilecek.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT