BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Somonlardaki harika sistem

Somonlardaki harika sistem

Somon balıkları, binlerce kilometrelik bir alan içinde yollarını nasıl bulurlar? Dev Pasifik Okyanusu’na açılan binlerce akarsudan kendilerine ait olan yolu nasıl tespit ederler? Sonra bu akarsu boyunca hiç şaşırmadan yüzerek, akarsu kendi içinde kollara ayrılmasına rağmen her yol ayrımında nasıl hep doğru yöne giderler?



Somonlar, Kuzey Amerika’nın Batı kıyılarındaki tatlı sularda doğarlar. Daha sonra hayatlarının büyük bir bölümünü geçirecekleri Pasifik Okyanusu’nun tuzlu sularına göç ederler. Yani hem tatlı hem de tuzlu suda yaşayabilecek bir yapıdadırlar. Okyanusta yıllarca yaşadıktan sonra binlerce kilometre yol alarak hiç şaşırmadan doğdukları tatlı su yataklarına geri dönerler. Binlerce somon, nehir yatağı boyunca topluca göç etmeye başlar. Haftalarca süren bu yolculuklarının sonunda varacakları hedef, Pasifik Okyanusu’dur. Okyanusa varır varmaz somonların vücudunda yapısal bir değişiklik olur ve tuzlu suda yaşayacak hale gelirler. Sonraki 4 yıllık süre boyunca, okyanusta dev mesafeler kat ederler. Amerika kıyılarından çıkıp Alaska’nın yanından geçerler ve Japonya’ya doğru geniş bir yay çizerek evlerine, yani doğdukları tatlı su yatağına geri dönerler. Yıllar önce denize ulaşmak için geçtikleri nehir yatağına vardıklarında, bu sefer tam ters yönde yani kuvvetli akıntıya karşı yüzmeye başlarlar. Karşılarına çıkan hiçbir engel onları yıldırmaz. Şelalelerle karşılaştıklarında suyun içinden yukarı zıplayarak yollarına devam ederler. 3 metrelik engelleri bile zıplayarak aşabilirler. Yaklaşık 3200 kilometreyi bulan yolculuklarını kararlılıkla sürdürürler. Bu zorlu yolculuk sırasında vücutlarında yaralar açıldığı bile olur. Ancak somonlar açılan yaralara aldırmadan yola devam ederler. Sonunda yıllar önce dünyaya geldikleri nehir yatağına hiç şaşmadan varır ve orada yumurtalarını bırakırlar. Artık görevlerini tamamlamışlardır. Bu sürenin sonunda da doğdukları yerde ölürler. Somonların bu yolculuğu, doğadaki en şaşırtıcı olaylardan biridir. Binlerce somon balığı, yıllarca denizde yaşadıktan sonra, doğdukları akarsu yatağını bulmak için göç ederler. Bu durum akla pek çok soru getirir. Somonlar, binlerce kilometrelik bir alan içinde yollarını nasıl bulurlar? Araştırmalar, somonların bu yolculuğu yerine getirmelerini sağlayacak özel bir duyu sistemiyle birlikte yaratıldıklarını göstermektedir. Okyanuslarda yönlerini bulmak için, dünyanın manyetik alanını algılayan doğal pusulalarından faydalanırlar. Bu sayede Pasifik Okyanusu’nun uçsuz bucaksız suları içinde yönlerini hata yapmadan bulurlar. Ancak asıl mesele, somonların kendi doğdukları akarsu yatağını nasıl buldukları sorusudur. Çünkü bu, doğal pusuladan çok daha farklı bir sistem gerektirir. Bu konuda yapılan araştırmalar, somonların dünyanın en hassas koku alma organıyla yaratıldıklarını ve doğdukları akarsuyu, “kokusunu izleyerek” bulduklarını göstermektedir. Somon balıklarını bu olağanüstü özelliklerle birlikte yaratan, tüm canlıların yaratıcısı ve tüm alemlerin Rabbi olan Yüce Allah’tır. Allahü teala, Kur’an-ı kerimde şöyle bildirmiştir: “Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, rızkı Allah’a ait olmasın. Onun karar yerini de ve geçici bulunduğu yeri de bilir. (Bunların) Tümü apaçık bir kitapta (yazılı)dır.” (Hud Suresi, 6)
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT