BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi

Menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesi

Bilindiği gibi menkul sermaye iratları gerçek kişilerin para veya para ile temsil edilebilen değerlerini işletmesi sonucu elde ettiği faiz veya temettü türü gelirlerdir.



Bilindiği gibi menkul sermaye iratları gerçek kişilerin para veya para ile temsil edilebilen değerlerini işletmesi sonucu elde ettiği faiz veya temettü türü gelirlerdir. Bu tip gelirlerden hangileri beyan edilecek hangileri edilmeyecek, hangileri enflasyondan arındırılacak gibi pek çok soruya cevap bulmak, karmaşık bir yapıya sahip gelir vergisi kanunumuzda pek zordur. Bu sebeple biz bu yazımızda, bu sorulara cevap arayacağız. Beyan dışı menkul sermaye iratları: Gerçek kişilerin 1999 yılında elde ettiği menkul sermaye iratlarından, aşağıda sayacaklarımız, beyan dışıdır. Bir başka deyişle bu gelirler beyanname vermeyi gerektirmediği gibi, başka sebeplerle verilecek beyannameye de yazılmayacaktır. 1. Tevkif (stopaj) suretiyle vergilendirilmiş mevduat faizleri: Mevduat faizlerinin beyan dışı kalabilmesi için tek ve yeterli şart, bu faizlerin tevkifat yoluyla vergilendirilmiş olmasıdır. Yurt dışı bankalardan ve özellikle off-shore (kıyı bankacılığı) olarak adlandırılan bankalardan alınan faizler ise, Türk Vergi Kanunlarına göre herhangi bir tevkifata tabi tutulmadıklarından, miktarı ne olursa olsun, beyannameye dahil edilecektir. 2. Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları, kâr zarar ortaklığı belgesi karşılığında ödenen kâr payları ve özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr payları. 3. Repo gelirleri. 4. Menkul kıymetler yatırım fonlarının katılma belgelerine ödenen kâr payları. Menkul kıymetler yatırım fonları kâr dağıtmazlar. Burada kastedilen kâr payı, yatırım fonu katılma belgesinin, o belgeyi ihraç eden fona geri satışı suretiyle sağlanan kazançtır. Bu saydığımız 1999 yılı gelirlerinin, beyan dışı olabilmesi bakımından miktarı bir önem taşımamaktadır. Beyanı Gereken Menkul Sermaye İratları 1. Devlet tahvili, hazine bonosu faizleri ile her türlü tahvil ve bono faizler. 2. Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi, Özelleştirme İdarelerince çıkartılan Menkul kıymetlerden sağlanan faiz gelirleri. 3. Hisse senedi kâr payları (vergi alacağı ile birlikte). 4. İştirak hisselerinden doğan kâr payları (vergi alacağı ile birlikte). 5. Kurumların yönetim kurulu başkan ve üyelerine verilen kâr payları (vergi alacağı ile birlikte). 6. Üzerinden stopaj yapılmamış şekilde, örneğin yurt dışı bankalardan veya off-shore bankalardan elde edilen faiz gelirleri. 7. Alacak faizleri. 8. Hisse senedi ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde olunacak kazançlar. 9. İştirak hisselerinin henüz vadesi dolmamış kâr paylarının devrinden doğan kazançlar. 10. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığı elde edilen iskonto bedelleri. Bu gelirlerin stopaja tabi tutulmuş olanlarının, stopaja tabi tutulmuş olmayanlarla birlikte toplamının 1999 yılı için 3.5 milyar lirayı aşması halinde tamamının beyanı gerektirmektedir. Söz konusu sınırın aşılmaması halinde ise, stopaja tabi tutulmuş olanların beyanına gerek yoktur. Buna karşılık stopaja tabi tutulmamış olanlar sınır aşılsın aşılmasın mutlaka beyan edilmek durumundadır. Bu şekilde, stopaja tabi tutulmadığı için sınıra bakılmaksızın mutlaka beyanı gereken gelirler ise şunlardır: 1. Üzerinden stopaj yapılmamış şekilde, örneğin yurt dışı bankalardan veya off-shore bankalardan elde edilen faiz gelirleri. 2. Alacak faizleri. 3. Hisse senedi ve tahvillerin vadesi gelmemiş kuponlarının satışından elde olunan kazançlar. 4. İştirak hisselerinin henüz vadesi gelmemiş kâr paylarının devrinden doğan kazançlar. 5. Her çeşit senetlerin iskonto edilmesi karşılığı elde edilen iskonto bedelleri. Bu gelirlerin sınırın aşılıp aşılmadığının hesabı için toplanması sırasında, kâr paylarının 1/3 oranındaki vergi alacağı kadar artırılarak, enflasyondan arındırılabilecek olanların ise, arındırıldıktan sonra dikkate alınması gerekmektedir. Beyan edilecek gelirlerin hesaplanmasında, kurumlardan ve özellikle sermaye şirketlerinden alınan kâr payları ile sıfır oranında stopaja tabi tutulmuş gelirler, stopaj yoluyla vergilendirilmiş gelir olarak kabul edilecektir. Enflasyondan arındırılacak menkul sermaye iratları 1999 yılında elde edilen ve beyanı gereken menkul sermaye iratlarından, gerek beyanda gerek yukarıda bahsedilen sınırın hesaplanmasında enflasyondan arındırılması işleminde tabi tutulacak gelirler bunlardır.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT