BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Faiz serbestisi ve 24 Ocak 1980 Kararları

Faiz serbestisi ve 24 Ocak 1980 Kararları

Ülkemizin ekonomik bünyesinin gelişmesi, cumhuriyetin kuruluşundan bu yana bütün hükümetlerin başlıca hedefini teşkil etmiş, neticede ulusal hayat düzeyimizin yükseltilmesi amacıyla büyük gayretler gösterilmiş ve halen de gösterilmektedir.



Ülkemizin ekonomik bünyesinin gelişmesi, cumhuriyetin kuruluşundan bu yana bütün hükümetlerin başlıca hedefini teşkil etmiş, neticede ulusal hayat düzeyimizin yükseltilmesi amacıyla büyük gayretler gösterilmiş ve halen de gösterilmektedir. Her dönemde hükümetler bu faaliyetler sırasında büyük ekonomik sonuçlar meydana getirecek önemli stratejik kararlar almışlardır. Bu kararların bir kısmı olumlu, bir kısmı yanlış olmuştur. Nitekim 20 sene önce, 24 Ocak 1980'de alınan kararların büyük bir bölümü, olumlu sonuç vermiştir. Bize göre enflasyonla mücadelenin en güncel olduğu, bununla savaş için yeni yeni çareler ve tedbirler arandığı bugünlerde hükümetimize yardımcı olmak amacıyla, evvelce alınmış önemli "stratejik kararlardan" birini teşkil eden "faiz serbestisinin" mesela, Arjantin'deki sonuçları hakkında "dış kaynaklı bir rapor"dan pasajlar sunmak istiyoruz. "Arjantin'de Mart 1976'da silahlı kuvvetlerin yönetimi ele almasını takiben iş başına gelen hükümet, devletin ekonomiye müdahalesini asgariye indirerek piyasa ekonomisine ağırlık veren bir program uygulamaya koymuştur. Bu program çerçevesinde bankacılık kesiminde faiz oranları serbest bırakılırken, mevduat hesaplarında devlet garantisi azalmış ve banka plasmanlarının yöneldiği sektörler üzerindeki devlet denetimi hafifletilmiştir. Faizlere paralel olarak tırmanan kredi maliyetleri, büyük firmaları daha düşük faizle yurt dışından fon sağlamaya yöneltirken, bu imkana sahip olmayan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, iç kredilerin ağır faiz yükünü kaldıramayarak borçlarını geri ödemede zorluklarla karşılaşmaya başlamışlardır. Çok yüksek maliyetle mevduat toplayan bankalar ise geri dönmeyen krediler nedeniyle likidite bunalımına girmişlerdir. 1980 başlarında ülkenin, en büyük özel bankası Banco'da İntercambio Regional'ın iflasıyla bankacılık kesiminde başgösteren kriz sonucu bazı bankalar kapanırken, bazıları da hükümet denetimi altına alınmış, bir bölümü de iflasların önlenmesi amacıyla Merkez Bankası'ndan yardım görmüşlerdir. Arjantin'de serbest faiz politikası 1982'ye kadar devam etmiş, bu tarihte faiz oranlarının yeniden devlet tarafından belirlenmesine başlanmış ve mevduat hesaplarına devlet garantisi getirilmiştir. Genel bir değerlendirmeyle, 1976-1982 döneminde serbest faiz politikası bir yandan bankacılık sistemini sarsarken, diğer taraftan da dış krediler nedeniyle para artması yanında özel kesim yatırımlarındaki durgunluk karşısında, kamu harcamalarının tırmanması ve fiyat kontrollerinin kaldırılmasıyla da birleşerek enflasyonun yavaşlatılması zorlaşmıştır." Gayet tabiidir ki, her memleketin kendine özgü şartları gözönünde bulundurulmadan uygulamalarla ilgili olarak değerlendirme yapmak doğru değildir. Ancak, ekonomi kurmaylarımızın benimsediği sözkonusu sistem üzerinde bir an daha durulmasında biz her şeye rağmen yarar görmekteyiz. Çünkü, zaman zaman yaptığımız araştırmalardan bilhassa gizli faiz yarışının ekonomi açısından zararlı boyutlara vardığını gördüğümüz için bunun geçmişte olduğu gibi ileride de ülkemize büyük zararlar vermesi ihtimalinden endişe etmekteyiz. Ülkemiz, geliyorum diyen bir mali sektör krizinden halen yeni yeni kurtulmaya başlamıştı. Kanaatimizce bu mali krizin mesela, Devlet Planlama Teşkilatı'nda kurulacak bir özel ihtisas kamuoyunda ele alınarak sebeplerinin belirlenmesinde ve bundan sonra izlenecek ekonomik politikalar hakkında hükümete yol gösterecek fikirlerin üretilmesinde biz büyük fayda görüyoruz. Şüphesiz bu konuda hükümet, ne yapacağını biliyor diyenler çok olacaktır. Ama, eski bir Planlama Müsteşarı olarak biz, bu teklifimiz üzerinde durulmasında yarar görüyoruz.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT