BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > KİMSEYE YARANAMADIK

KİMSEYE YARANAMADIK

Krizi önlemek için yoğun çaba sarf eden Türkiye’ye iki taraftan da ‘hak etmediği’ ağır eleştiriler geliyor... Türkiye de bölünür Irak Başbakan Birinci Yardımcısı Aziz, dünkü açıklamasında, Türkiye’ye dostluğa uymayan ağır ve çirkin eleştirilerde bulundu. İstanbul’da düzenlenen ‘Barış zirvesi’ni başarısızlıkla suçlayan Aziz, “Toplantıya Irak da çağrılmalıydı. Mesaj sadece bize değil ABD’ye de verilmeliydi. Biz bölünürsek siz de bölünürsünüz” diyerek Türkiye’yi tehdit etti. Fırsatı kaçırdınız Türkiye ile işbirliğinin yavaşlığından dolayı Washington’ın hayal kırıklığına uğradığını söyleyen ABD Savunma Bakanlığı’nın başdanışmanı Perle, “Geç kalan destek, hiç gelmeyen desteğe eşdeğerdir” dedi. Perle, Türkiye yardım etmese bile ülkesinin operasyonu başaracağını; bu durumda Türkiye’nin bazı fırsatlardan mahrum kalabileceğini söyledi. Savaş vizesi BM Silah Denetçileri Komisyonu Başkanı Blix, 2 aydır beklenen Irak raporunu dün açıkladı. Blix, Irak’ın kendilerine kimyasal silah araştırmalarında yardımcı olmadığını söyleyerek, “Bazı silahlar kayıp” dedi. Blix’in sözleri, “savaşa vize” şeklinde yorumlandı. ABD’den tepki ''Irak, yalan ve hileler ülkesi'' ABD’nin BM Büyükelçisi Negroponte, denetçilerin sunduğu raporda, Irak’ın BM kararlarına uyacağına ilişkin bir delil görmediklerini, “Denetçiler tek başına yalan ve hile programı olan Irak’ı silahsızlandıramaz” dedi.



Türkiye; bir taraftan barış için bölgesel diplomasi atağına kalkışırken, diğer taraftan Amerika’nın asker ve üs taleplerine sınırlı destek verdiği için hem Irak hem de Amerikan tarafının oklarına hedef oldu. Amerikan Yönetimin’nden ilk defa bir üst düzey yetkili açıkça Türkiye’ye yönelik tepki içeren açıklamalarını yaptı. ABD Savunma Bakanlığı Pentagon’un Başdanışmanı Richard Perle, Türkiye ile işbirliğinin yavaşlığından dolayı Washington’ın hayalkırıklığına uğradığını söyledi. Perle, Türkiye’nin Irak konusunda Washington’ın taleplerine en kısa sürede cevap vermesini isterken “Geç kalan destek, hiç gelmeyen desteğe eşdeğerdir” diye konuştu. Perle, Türkiye yardım etmese bile ülkesinin Irak operasyonunu başaracağını, ancak bu durumda Türkiye’nin bazı fırsatlardan mahrum kalabileceğini söyledi. “Hayalkırıklığı içindeyiz” Saddam Hüseyin’in kimyasal ve biyolojik silahlara sahip olduğunu savunan ABD Savunma Bakanlığı Pentagon’un Başdanışmanı Richard Perle, Türkiye ile işbirliğinin yavaşlığından dolayı Washington’da hayalkırıklığı yaşadıklarını belirterek şunları söyledi: “Türkiye’nin birçok dostu, bu yönetimde en üst konumlarda. Bu yüzden işbirliğinin yavaşlığından dolayı biraz hayalkırıklığı var. Böyle durumlarda geç kalan destek, hiç gelmeyen desteğe eşittir. Dolayısıyla çok hızlı davranılmalı.” Operasyon çok yakın Irak operasyonunun oldukça yakın olduğunu ifade eden Perle, ülkesinin gerekirse tek başına hareket edeceğini vurguladı. Kuzey Irak’la ilgili en iyi seçeneğin, Türkiye ve ABD’nin ortak politika belirlemesi olduğunu savunan Richard Perle, muhtemel bir savaşta Ankara’nın Washington’a destek vermemesi halinde bazı fırsatlardan yararlanamayabileceğini ifade etti. Perle, “Türkiye, Irak’a yaptırımların sonucu olarak, ekonomisinin olumsuz etkilendiği bir dönemde, durumunu ilerletecek fırsatlardan mahrum kalacak. Irak’ın yeniden yapılandırılmasına ilişkin fırsatlardan da mahrum kalabilecek” dedi. Irak konusundaki işbirliğinin her iki ülkenin de çıkarına olduğunu savunan Perle, MGK’nın 31 Ocak’ta yapacağı toplantıda da bu sonuca varacağını umduğunu söyledi. Perle, yakın işbirliğinin sağlanması durumunda, savaşın kısa sürede, kesin şekilde sonuçlanacağını da sözlerine ekledi. İkinci şok Irak’tan Buarada Türkiye Irak Başbakan Yardımcısı Tarık Aziz’in şaşırtan açıklamalarıyla da ikinci bir şok yaşadı. Aziz, Türkiye’nin yaptığı barış çalışmaları ile ilgili olarak, “Türkiye aslında hiç bir şey yapmadı” diyerek yapılan çabaları görmezlikten gelen bir açıklamada bulundu. Gerek İstanbul’daki Irak Zirvesi olsun gerekse hükümet yetkililerinin çeşitli ülkelerde sürdürdüğü barış çabalarını “yok sayan” Tarık Aziz, “İstanbul Zirvesi bizim açımızdan hiç faydalı değildi” dedi. Kimyasal silaha karşı giysi dağıtıldı Ankara’yı şaşkına döndüren açıklamalarda bulunan Tarık Aziz, özetle şunları söyledi: “İstanbul’da gerçekleştirilen Irak zirvesine biz niye çağrılmadık anlayamadım. Oysa bu savaşta taraf olan biziz ve bu çalışmanın içerisinde yer almamız gerekiyordu. Zirve sonucunda çıkan mesaj ise sadece Irak’a yönelik ve tek taraflıydı. Bizden bir şeyler yapmamız isteniyordu. Oysa biz her şeyi yaptık. Zirve sonucunda ABD’ye herhangi bir mesajda bulunulmaması bence başarısızlığın bir işaretidir. Türkiye’nin Irak’ta savaş çıkmaması için yaptığı çabalar da bir sonuç getirmiyor. Oysa burada çıkacak bir savaş Türkiye’nin toprak bütünlüğü için de bir tehlikedir. Eğer Irak bölünürse Türkiye için de böyle bir tehdit mevcuttur. Türkiye’nin bazı bölgeleri de bölünme tehlikesi yaşayacaktır.” Aziz, Irak’ta askeri birlikleri kimyasal silahlardan koruyacak giysiler dağıtıldığı haberinin doğru olduğunu da belirtti. Time: Türkiye arada kaldı Amerikan Time dergisi, ‘’Türk hükümetinin, ABD ile müttefikliğini korumak ile Irak’ta savaşa karşı kendi kamuoyunu memnun etmek arasında kaldığını’’ ileri sürdü. Derginin Ankara çıkışlı ve Andrew Purvis kaleme alınan haberinde, ‘’doğu ile batı, Karadeniz ile Akdeniz, İslam ve Hıristiyanlık’ın ortasındaki Türkiye’nin, ABD’nin Irak’taki niyeti yüzünden sıkıntı yaşadığı’’ kaydedildi. Haberde, ‘’Türk halkının yüzde 85’inden fazlasının, Irak’ta savaşa karşı olmasına karşın, ABD Başkanı George W. Bush hükümetinin, Türkiye’deki 5 hava üssünün kullanımı ve 90 bin askerin geçişi için izin istediği’’ yazıldı ve ‘’Türkiye’nin, bir başka Müslüman ülkenin işgal edilmesine yardım eder görünmek istemediği için, Amerika’ya kesin bir cevap vermeyerek, geçici çözüm bulduğu’’ savunuldu. Savaş vizesi gibi BM Silah Denetçileri’nin iki aydır Irak’ta sürdürdükleri denetimlerin ardından BM Genel Kurulu’na sunulan rapor ve yapılan açıklamalar, ABD’nin Irak’ı vurmak için aylardır söylediği mazeretlerle aynı paralelde çıktı. BM Silah Denetim Komisyonu (UNMOVIC) Başkanı Hans Blix’in dün akşam saatlerinde BM Güvenlik Konseyi’nde yapacağı açıklamadan çok önce, sabah saatlerinde raporun içeriği basına sızdırıldı. Buna göre, 16 sayfalık hayati raporda, Bağdat yönetimi, silahsızlanma konusunda gönüllü davranmamakla suçlandı. Irak’ın kayıp kitle imha silahları konusunda denetçilere ikna edici bilgi vermediği iddia edilen rapor, uluslararası arenada “savaşa vize çıktı” anlamında yorumlandı. İşte savaşa vize veren rapor! BM Genel Kurulu’na sundukları raporda dört nokta üzerinde duran BM Silah Denetçileri Komisyonu Başkanı Hans Blix ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Muhammed El Baradei şu noktalar üzerinde durdular: “1- Irak’ın silah raporu eksik: Iraklılar, kayıp kitle imha silahlarının ne olduğunu ikna edici biçimde ispatlayamadılar. 2- Iraklı bilim adamları ve uzmanlar, denetçilerle mülakat konusunda işbirliği yapmıyorlar: Iraklı uzmanlar, BM denetçilerine, kapalı kapılar ardında yapılacak özel mülakatlarda bilgi vermeyi reddediyorlar. 3- Irak, kitle imha silahlarının ortaya çıkarılması konusunda yararlı olabilecek U-2 casus uçaklarının uçuşunu engelliyor. 4- Denetçiler, ABD Başkanı George Bush yönetiminin öne sürdüğü gibi Irak’ın yeniden silahlandığı yolundaki iddiaları doğrulayacak belgelere de ulaşamadılar.” Cevap bekleyen sorular Bu raporun basına sızdırılmasının ardından BM Silah Denetim Komisyonu (UNMOVIC) Başkanı Hans Blix, BM Güvenlik Konseyi’nde Türkiye saati ile saat 17.30’da önemli açıklamalarda bulundu. Blix, Güvenlik Konseyi’ne Irak’taki denetleme süreciyle ilgili 60 günlük raporlarını sunarken yaptığı konuşmada, Irak’ın kitle imha silahlarıyla ilgili bildiriminde hiç bir yeni unsurun görünmediğini söyledi. Bağdat’ın 12 bin sayfalık silah bildiriminin doğru olduğuna dair daha fazla bilgi vermek için çaba sarfetmesi gerektiğini belirten Blix, Irak’a denetçilerden belge saklamaması çağrısında bulundu. Irak’ın açıkladığından daha fazla şarbon basilli biyolojik silah ürettiğine dair belirtiler bulunduğunu söyleyen Blix, Bağdat’ın silah bildiriminde 6 bin 500 kimyasal silah başlığının nerede olduğunu açıklamakta yetersiz kaldığını kaydetti. Blix, halen 3 sorunun cevapsız kaldığını belirterek, bu soruları şöyle açıkladı: -Bildirilmemiş ne kadar yasadaşı silah malzemesi bulunuyor? Hatta bunların bazılarının Körfez Savaşı öncesinden bozulmadan kalmış olması mümkün. -Yasadışı silah olarak neler elde edildi ya da üretildi? -Uluslarararı toplum gelecekte herhangi bir kitle imha silahının elde edilmesini ya da üretilmesini nasıl önleyebilir? Blix, yine bazı tesislerde hardal gazı üretiminde kullanılan hammaddelere rastlanıldığını, 2 bin kimyasal başlıklı füze ile ilgili de sağlıklı bilgiye ulaşılamadığını belirtti. “Anthrax gazı olabilir” Irak’ın itiraf ettiğinden daha fazla anthrax ürettiğine dair “kuvvetli göstergeler” olduğunu söyleyen Blix, 1991 yılı yazında, Irak’ın 8 bin 500 litre kuvvetli bir potansiyel biyolojik silah olan anthrax ürettiğini ve aynı yılın yazında bu stoku imha ettiğini bildirdiğini, ancak bu stokun imha edildiğine dair “tatmin edici delil” bulunmadığını belirtti. Blix, “Bildirildiğinden daha fazla anthrax üretildiği ve hâlâ stoklardan bazısının mevcut olduğuna dair kuvvetli göstergeler bulunuyor” dedi. 300 füze motoru Blix, Irak’ın, Aralık 2002’ye kadar ambargoya aykırı şekilde belli miktarda malzeme ithal ettiğini belirterek, “İlk sırada El Samud füzeleri için kullanılabilecek 300 motor geliyor” ifadesini kullandı. Blix, özellikle fazla zaman talebinde bulunmazken, denetimlerin devam ettiğini belirtti ve yeni denetçiler için eğitimin de Viyana’da başladığını kaydetti. BM’nin Irak’ın kitle imha silahına sahip olup olmadığına ilişkin tahminlere değil, delillere ihtiyacı olduğunu söyleyen Blix, denetçilerin çalışmaları için ikinci bir saha ofisi açmayı planladığını belirtti. Baradei zaman istedi Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed El Baradei de, aynı oturumda söz alarak, yapılan denetimler sırasında Irak’ın yasaklanmış nükleer faaliyetlerde bulunduğuna dair bir tespitte bulunulmadığını belirtti. Irak’ın denetçilere yardım etme şansı penceresinin sonsuza dek açık olmadığını El Baradei, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) denetlemenin birkaç ay daha uzatılmasını istedi. El Baradei, Irak’ın 1991 öncesi nükleer silah programlarını aydınlatması gerektiğini ifade etti ve Irak’ın uranyum ihraç etme girişiminde bulunduğu yönündeki iddia hakkında bilgi istediklerini kaydetti. Beyaz Saray savaşta kararlı Beyaz Saray sözcüsü Ari Fleischer, Irak’ın BM silah denetçilerine gerçeği söylemediğini ve denetçiler Irak’ta ne kadar kalırsa kalsın, Iraklıların yalan söylemeye devam edeceğini belirtti. Sözcü Fleischer, düzenlediği kısa basın toplantısında, ABD Başkanı George Bush’un denetimlerin hiçbir işe yaramadığını ve Irak rejiminin güç kullanılarak silahsızlandırılması gerektiğini söylemek için ne zamana kadar bekleneceği konusunda karar almadığını vurguladı. Fleischer, “İnsanlar denetçilere daha fazla zaman verin diyor, ancak bu, yalan söylemeye devam etmeleri için Iraklılara zaman verin demekle aynı anlamı taşıyor. Iraklılar denetçilere yalan söylüyor” dedi. Sözcü, Bush’un henüz bir takvim belirlemediğini, ancak zamanın daraldığını söyledi. Pearson birifingi yine ertelendi ANKARA- ABD’nin Ankara Büyükelçisi Robert Pearson’ın TBMM’nin 4 ayrı komisyonunun üyelerine Irak’la ilgili gelişmeler konusunda vereceği brifing ertelendi. Brifingin ertelenmesini Pearson’ın bugün ABD Başkanı Bush’un yapacağı açıklamayı gerekçe göstererek ertelediği bildirildi. Pearson’ın TBMM Plan ve Bütçe, Dışişleri, İnsan Haklarını İnceleme ve Milli Savunma Komisyonu üyelerine vereceği brifingin ertelendiğinin geç bildirilmesi, milletvekillerinin tepkisine neden oldu. Pearson daha önce de söz konusu komisyon üyeleri ile TBMM Başkanı Bülent Arınç’a ABD Büyükelçiliği’nde brifing vermek istemiş ancak, milletvekillerinin ve Başkan Arınç’ın “Gelsin brifingi Meclis’te versin” şeklindeki tepkisi üzerine ertelenmişti. Daha sonra ABD Büyükelçiliği yetkilileri TBMM ile yeniden temasa geçerek, 27 Ocak Pazartesi saat 16.00’da Meclis’e gelerek milletvekillerini Irak konusunda bilgilendirmek istediklerini söylemişlerdi. Ancak Pearson ile milletvekilleri arasındaki randevu dün de gerçekleşemedi. ABD: Dediğimiz çıktı NEW YORK - ABD’nin BM Büyükelçisi John Negroponte, BM silah denetçilerinin sunduğu raporda, Irak’ın BM kararlarına uyacağına ilişkin bir delil görmediklerini söyledi. Negroponte, BM Silah Denetim Komisyonu (UNMOVIC) Başkanı Hans Blix ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) Başkanı El Baradei’nin Güvenlik Konseyi’ne Irak’taki denetleme süreciyle ilgili 60 günlük raporlarını sunmasından sonra yaptığı konuşmada, “Denetçiler, Bağdat’ın silahsızlanacağına ilişkin bize umut verecek bir şey söylemedi” dedi. BM Güvenlik Konseyi’ne sunulan raporda, Irak’ın BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda silahsızlanacağına ilişkin bir delil sunulmadığını söyleyen Negroponte, duyduklarının kendilerine, Bağdat’ın 1441 sayılı karar ya da son 12 yılda çıkarılan diğer 16 BM kararını tamamen yerine getirme niyetinde olduğuna ilişkin bir umut vermediğini kaydetti. Negroponte, denetçilerin tek başına, “yalan ve hile programı olan bir ülke” şeklinde nitelendirdiği Irak’ta silahsızlanmayı sağlayamayacağını söyledi. İngiltere, yeni bir rapora razı oldu NEW YORK -İngiltere’nin BM Büyükelçisi Jeremy Greenstock, BM silah müfettişlerinin 14 Şubat’ta yeni bir rapor sunmalarını kabul ettiklerini açıkladı. Greenstock, Almanya’nın önerdiği gibi, denetçilerin bu tarihte BM Güvenlik Konseyi’ne yeni bir rapor sunabileceklerini, bunu kabul ettiklerini belirtti. Irak’a, denetçilerle tamamen işbirliği yapması çağrısında bulunan Greenstock, “Görüşmelerin bu hafta kesin bir sonuca bağlanacağını düşünmüyorum” dedi.
Kapat
KAPAT