BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Karagöz’ün başı dertte!

Karagöz’ün başı dertte!

Kukla tiyatrosunun hayatta kalan sayılı ustalarından olan Ünver Oral, Karagöz’ün son yıllarını yaşadığını söyleyerek, “Bu işi yapan 4-5 kişi kaldık, öldüğümüzde Kültür Bakanlığı trilyonlar da verse Karagöz oynatacak kimseyi bulamayacak!” dedi.



Karagöz ve gölge oyunu konusunda ülkemizin en önemli isimlerinden olan Ünver Oral, sayısını kendisinin bile bir çırpıda söyleyemediği eserlerine bir yenisini daha ekledi. Gölge oyunlarının yeterince tanınmamasının en önemli sebebinin tanıtım eksiği olduğunu vurgulayan Oral, “Kukla ve Kuklacılık” isimli eserinde bu sanatı tüm detaylarıyla anlattığını söylüyor. Yılladır hem perde gerisinde oyunlarıyla, hem de eserleriyle Karagöz ve kuklacılığın unutulmaması için adeta savaş veren Oral’la atölye haline getirdiği Beykoz’daki evinde görüştük... 43 yıldır geleneksel tiyatronun yaşaması için büyük gayret sarfeden sanatçı, Karagöz ve gölge tiyatromuzun sadece ramazan eğlencesi olarak görülmesinden hayli rahatsız. Karagöz ve gölge tiyatrosunun özellikle batı hayranı kimi çevrelerce hep geri plana itildiğini de savunan Oral, “Karagöz için çocuk eğlencesi olduğunu ileri sürmek; görüş sahibi kim olursa olsun, bu hazinemizin önemini ve kıymetini kavrayamamak veya iyi niyetli olmamaktır. Karagöz basit ve çocuk eğlencesi değildir! Fakat içimizdeki çocuklar içindir.” diyor. Sözde mizah yapıyorlar! Ramazan dışında öz tiyatromuzun sahiplenilmediğini söyleyen Oral, “Ramazan ayı geldi mi kimsenin duymadığı yeni sanatçılar, İbiş, canlı Karagöz ve ortaoyunu ismi altında palyaçoluk yapmaya başlıyor. Çok adi hareketlerle sözde mizah sahneliyorlar. Orta oyunda öyle itip-kakışma, makyaj yapma falan yok!” diye konuştu. Gölge oyununa 700 yıldan bu yana her ustanın bir şeyler katarak geliştiğini kaydeden Oral, “Karagöz’ün gelişmesini ideolojik veya herhangi bir sebeple istemeyenler ‘Karagöz’ün dili ağır, kimse bir şey anlamıyor’ gibi iddialar ortaya atması yıkıcılıktan öteye geçmez.” diyor. Hacivatis-Karagözis Neredeyse bu mesleğe hayatını adayan Oral, Karagöz’e diğer ülkelerin bizlerden daha iyi sahip çıktığını söylüyor. Yunanlılar’ın Karagöz’ü bizlerden alıp yep yeni bir kimlik kazandırdığını kaydeden Oral, “Yunanlılar’a ‘siz çaldınız!’ demek çok yanlış. Bizim sahip çıkmayarak nankörlük ettiğimiz Karagöz’ü onlar alıp değerlendirdiler, hakkını da verdiler. İsmini bile sadece kendi dillerine uyarladılar ve “Hacivatis, Karagözis”e çevirdiler. Osmanlı döneminde uzun yıllar eyaletimiz olan Yunanistan’daki eğlencelerde Karagöz hep baş listedeydi. Onu öylesine benimsediler ki sonraki dönemlerde millileştirdiler. Sosyal hayatlarından parçalar eklediler, yeni tipler ilave ettiler, kuklaların görünümleri ve kıyafetleri bile değişti. Yurt dışındaki festivallere Karagöz’le katıldılar, gece kulüplerinde oynattılar, plaklar çıkardılar, yüzlerce kitap yayınladılar. Onlar bunca şeyi becerirken bizler sadece “Karagöz’ümüzü çaldılar” diye tepindik durduk.” diye konuştu. İddialar yanlış! Karagöz’ün yanlış tanıtıldığından şikayetçi olan Oral, özellikle seyyahların Karagöz hakkında ileri sürdüğü ‘müstehcenlik’ suçlamasının da yanlış olduğunu savunuyor. Seyyahlar tarafından kaydedilen metinlerde ‘müstehcen unsurlar var’ denerek Karagöz’ün acımasız bir şekilde suçlanmasının Karaköy civarında gayrimüslim Karagözcülerin hatası olduğunu kaydeden Oral, “Karaköy’de eskiden gemici kahvehâneleri vardı. Yabancı gemiciler buralara gelirdi, işte bazı kötü niyetli gayrimüslim Karagözcüler, bu kimselerin sırtından para kazanmak için belden aşağı, lüzumsuz espriler yapıp müstehcen bir mizah anlayışı güttü. İşte buralarda yaşananlar dillere dolaştı, seyyahların anılarına not düşüldü.” diye konuştu. Bütün bunları Karagöz’ün üzerine yüklemenin yanlış olduğunu söyleyen Oral, “Sanatına ve seyircisine saygısı olmayan kişilerin, geçmişte özel istek ve ticari gaye ile yaptıkları gösteri ve bize ulaşan bazı metinleri ileri sürerek bu sanatı kirletme gayreti de doğru değildir” diye konuştu.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 86072
    % 1.74
  • 6.0742
    % -0.37
  • 6.8075
    % -0.15
  • 7.7293
    % 0.17
  • 251.383
    % -0.09
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT