BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Sudaki renkler

Sudaki renkler

Ebruzen Turan M. Türkmenoğlu’nun “Sudaki Nakış: Ebru” kitabı, bu sanatın yakından tanıtılmasını ve Ebru’ya yeni başlayanları teşvik etmeyi amaçlıyor.



Ebru yapan seyredende gam kasâvet bulunmaz/ Gönülleri tenşit eder zevke doyum olmaz/ Yapan hayran, bakan hayran, alan saran hep hayran/ Bu ebrudan zevk almayan, ebrucuya yâr olmaz./ Ebru sanatının son temsilcisi Mustafa Düzgünman’ın bu mısraları, Turan M. Türkmenoğlu’nun kaleme aldığı “Sudaki Nakış Ebru” kitabının (Milenyum Yayınları, 0212 5251553, Fax: 5202456) arka kapağında yer alıyor. Kendisi de günümüzün usta Ebruzenlerinden olan Türkmenoğlu, kitabın girişinde Ebru sanatını anlatıyor ve eserin hazırlanışında faydalanılan kaynakları açıklıyor. İlk olarak bu sihirli sanatın tarifini yapıyor Türkmenoğlu. Türklerde ve Batıda Ebru’nun tarihçesi üzerinde durulduktan sonra, tekne önündeki hazırlığa geçiliyor. Malzemeleriyle işlenen Ebru’nun yapılışı ve çeşitleri sıralanıyor ardından. Ebruda kullanılan araçlar ve yapım tekniklerine dikkat çekilirken, alfabetik olarak hazırlanan ‘Ebruda Kullanılan Terimler’ bölümü, bu sanatı yakından tanımayı sağlıyor. Zengin ‘Bibliyografya’, bu sanatın artık çok geniş bir çevre tarafından benimsendiğini ve uygulandığını gösteriyor. ‘Ebru Koleksiyonu Yapan Kişi ve Kuruluşlar’ bölümü, Ebru’nun yeni bir ‘evrensel dil’ oluşturduğunu ve dünyanın bir çok milleti tarafından önemsendiğini gösteriyor. Şüphesiz kitabın en güzel tarafı son bölümü. Çünkü burada nâdide ebru örnekleri ve kullanıldığı yerler bulunuyor. Yazılı Ebru, Lale Ebrusu, Hatip Ebrusu, Modern Ebru, Hercai Menekşe, Çiçek Bahçesi, Neftli Çiçekli Ebru, Yarasa, Modern Taraklı Ebru, Bülbül Yuvası, Neftli Battal Ebru ve Kumlu Ebru örnekleri çarpıcı güzellikler sergiliyor. Necmettin Okyay, Mustafa Düzgünman, Niyazi Sayın, Nedim Sönmez, Demet Yardımcı Ilıkkan, Taşkın Savaş, Turan M. Türkmenoğlu, Berna Çiloğlu, Hikmet Barutçu ve Şive Baturer’in ölümsüz eserleri kitabı süslüyor. Ebru teknesi, ebrulanmış kitap sayfaları, ferman ve kalem kuburları, Ebru atölyesindeki malzeme resimleri, geleneksel sanatı daha yakından tanımamızı sağlıyor. Ebruyu sevenler, bu sanatla uğraşanlar ve meslek olarak benimseyenler “Sudaki Nakış Ebru” kitabını severek okuyacaklar. AMAÇ SEVDİRMEK Kendisiyle görüştüğümüz Türkmenoğlu, kitabında ayrıntıya fazla girmediğini söylüyor. “Çünkü, sanata yeni ilgi duyanların gözünü korkutmak istemedim” diyor. Bir çok ortaöğretim kurumu ve üniversitenin bölümünde Ebru’nun seçmeli ders ve hobi olarak okutulduğunu ifade eden Türkmenoğlu, “Ancak yine de bu yetersiz. Ebru, bütün okullarda görülmeli. Çerçevesi genişletilerek ‘Geleneksel Türk Sanatları Dersi’ bünyesinde de yer alabilir. Ebrunun ilk önemli ustalarından Özbekler Tekkesi’nden Ethem Efendi’yi anmak gerektiğine dikkat çeken Türkmenoğlu, “Daha sonra hezarfen Necmettin Okyay’ı hatırlıyoruz. Okyay’ın iki önemli talebesi var: Niyazi Sayın ve Mustafa Düzgünman” diyerek Ebru’nun yakın tarihini bir cümlede özetleyiveriyor. Düzgünman’la birlikte bir sergi açtıklarını ve burada hocanın kendisine “Ebruya devam et” dediğini hatırlatan Türkmenoğlu, sanatın daha iyi noktaya gelmesi için şu önerilerde bulunuyor: “Öncelikle Ebru’yla uğraşanlar, bu işin ustaları birlik beraberlik içinde olmalı. Ebru’nun bütün okullara girmesi sağlanmalı. Geleneksel Sanatlar Vakfı kurulmalı. Özel kurum ve kuruluşların yanısıra Halk Eğitim merkezlerinde diğer kurslarla birlikte Ebru dersi de verilmeli.” Üçüncü kuşak temsilci Kitapçı bir ailenin üçüncü kuşak temsilcisi olarak sahaflık yapan ve Ebru’ya önce bir hobi olarak bakan Turan M. Türkmenoğlu’nun bu merakı, daha sonra bir tutkuya dönüştü. 1951 yılında İstanbul’da doğan Türkmenoğlu, Mustafa Düzgünman’la birlikte Yıldız Sarayı’nda ortak bir sergi açtı. Amerika’dan sergi ve Ebru dersi için davet aldı. “Türkish Traditional Art Today” (Henri Glassie) isimli kitapta hakkında uzunca bir tanıtım yazısı yayımlandı. Türkmenoğlu, “Sudaki Nakış Ebru” kitabında yılların birikimini yansıtıyor. Sanatçı bu kitapla Ebru’nun püf noktalarını okuyucularıyla paylaşmak ve yeni Ebrucuları tanıtmak ve teşvik etmek istediğini söylüyor.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT