BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > 10 Ağustos 1970 kararları

10 Ağustos 1970 kararları

Hükümetin enflasyonla mücadeledeki kararlı tutumu bize geçmişte bu alanda alınan önemli kararları hatırlattı.



Hükümetin enflasyonla mücadeledeki kararlı tutumu bize geçmişte bu alanda alınan önemli kararları hatırlattı. 1946 seçimlerinden sonra oluşan çok partili meclisteki muhalefetin iktidara geldiği 1950 yılında başlayan dönemde ilk ciddi ekonomik istikrar tedbirleri 4 Ağustos 1958’de alınmıştı. Bunu 12 yıl aradan sonra 10 Ağustos 1970 kararları takip etti. Ekonomik hayatımız bakımından 10 Ağustos 1970 tarihi daima hatırlanması gereken bir gündür. Çünkü, o gün ilan edilen devalüasyon ve uygulanmasına başlanılan iktisadi istikrar programı ekonomik yaşamımızda önemli bir kilometre taşı, ya da bir dönüm noktası olmuştur. Cumhuriyetin ilanından itibaren büyük Atatürk’ün başlattığı iktisadi hamle, 2. Dünya Harbi sırasında yaşanan sıkıntılı günler, savaşın sona ermesiyle Demokrat Parti’nin iktidara geldiği 14 Mayıs 1950’ye kadar geçen seneler, o günden başlayan 4 Ağustos 1958’e kadar uzanan devre 1960 ihtilalinin belirlediği yeni bir ekonomik dönem, 1965-1970 arasında Adalet Partisi’nin damgasını vurduğu yıllar iktisadi hayat zincirimizin oluşturduğu halkalardır. 10 Ağustos devalüasyonundan evvelki son 5 yılda ülkemiz istikrar içerisinde dengeli kalkınmanın örneğini vermiş ve büyüyen Türkiye’nin ihtiyaç hisettiği dış finansmanın mutlaka sağlanması zarureti söz konusu kararları zorunlu hale getirmişti. Çünkü, dış kredi bulabilmek için devalüasyon şarttı. Kaldı ki ekonomik bakımdan da bu çok gerekliydi. Ancak bunun, ülke yararına olumlu sonuçlar doğurması için aynı zamanda bir istikrar programı uygulamak da gerekiyordu. İşte, bu sebepledir ki 10 Ağustos günü 31 tane Bakanlar Kurulu Kararı Resmi Gazetede yer almış, tamimler, tebliğler ve sonraki günlerde çıkan kararlarla adeta büyük bir kitap büyüklüğünde tedbirler paketi oluşmuştu. 7 Ağustos Cuma günü yapılan hükümet toplantısında kararların Bakanlarca imzalanma işleri sona erdiği zaman gece saat 1’i geçiyordu. Yapılan devalüasyon sonunda evvelce 1 $= 9 TL olan resmi kur, 1 $=15 TL’ye çıkartılmış, pamuk, kuru üzüm, tütün, incir, zeytin yağı, küspe ve fındık için kur, 12 TL olarak belirlenmişti. Bu malların ihracıyla ortaya çıkan 15 TL ile 12 TL arasındaki farkın oluşturduğu bir fon kurulmuştu. Bütün kararlar gözönünde tutulduğu takdirde bunların hazırlanmasının, uygulanmaya konulmasının ne kadar güç bir iş olduğu anlaşılır. Diğer taraftan bu konudaki bütün hazırlıklar yapılırken devalüasyonun ilan edileceğinin belli sorumlular dışındaki kimselerce bilinmemesi de ayrıca kayda değer bir noktadır. Hakikaten zamanın Başbakanı Sn. Süleyman Demirel’in emriyle başlayan bu çalışmaların devalüasyonla neticeleneceğini sadece 4 bürokrat biliyordu. Bunlar da Devlet Planlama Müsteşarı Sn. Turgut Özal, Gelirler Genel Müdürü Sn. Adnan Başer Kafaoğlu, Merkez Bankası Genel Müdürü Sn. Naim Talu ve Hazine Genel Sekreteri olarak da biz. Aslında, IMF bu devalüasyon ve tedbirler paketinin 1968’de ilanını istemiş, hükümet kabul etmeyince bu yüzden 1968 Şubat’ında yapılacak Stand-By’dan vazgeçmişti. Fakat sonradan, hükümetin ısrarı üzerine Nisan’da bu gerçekleşti. Bu mevzuda olaylar şöyle gelişti. Siyasi iktidar 1969’da seçim yapılacağı için devalüasyon yapmayı göze alamıyordu. Bu konuda IMF ile görüşmek için bizi görevlendirdi. Biz de Washington’da 5 gün süren müzakereler sonunda IMF’yi 1968 Şubat’ında yapmayacağını bildirdiği Stand-By’a ikna ettik, ama bizim de ömrümüzden herhalde birkaç yıl azaldı. Bu yüzden sözkonusu karar ve tedbirler 2 yıl sonra gerçekleşti. 10 Ağustos 1970 kararlarının hazırlanması sırasında Devlet Planlama Müsteşarlığı, Maliye, Sanayi ve Ticaret Bakanlıklarıyla Merkez Bankası’nın müşterek çalışmaları iyi bir devlet idaresine örnek teşkil edecek görünümündeydi. Bize göre; bu çalışmalar ele alınarak incelense kamu yönetimi açısından çok önemli hususlar ortaya çıkar ve bunlardan önemli dersler alınır, dolayısiyle ülkeye büyük yarar sağlar. Bütün bunlara ilaveten, bugünkü siyaset ekranına o günlerden yansıtılacak sahnelerden de pek çok öğrenilecek husus ortaya çıkar. Böyle bir çalışma yapacak olana biz her türlü fikri yardıma amadeyiz.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 86072
    % 1.74
  • 6.0742
    % -0.37
  • 6.8075
    % -0.15
  • 7.7293
    % 0.17
  • 251.383
    % -0.09
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT