Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY),  Bosna Savaşı sırasında 11 ayrı suçtan yargılanan Sırp lider Radovan Karadziç hakkındaki kararını açıkladı. Mahkeme, "Bosna Kasabı" olarak anılan eski Sırp lider Radovan Karadziç'in 8 binden fazla Müslüman Bosnalının öldürüldüğü Srebrenitsa'da soykırım yapmaktan suçlu bulundu. 71 yaşındaki Sırp lider 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 

İNSANLIĞA KARŞI SUÇTAN MAHKUM OLDU

Hakim O-Gon Kwon, Bosna Savaşı'nda Sırpların Boşnak ve Hırvatların yaşadığı yerlerde birçok suç işlese de bunların soykırım değil, insanlığa karşı suç boyutunda olduğuna karar verdi. Yanı sıra Karadziç, Saraybosna kuşatması sırasında 7 belediyede yaşanan katliamlara ilişkin suçlamalardan beraat etti.

Mahkeme'nin açıklaması şöyle:

"Mahkeme sanığın büyük bir katkı ile katliam planında yer aldığını sabiy bulmuştur. Burada askeri siyasi yapının zirvesinde olması hasebiyle katliama topçu atışı ve keskin nişancı atışı emri vererek sivillere saldırılmasını sağlamıştır. Askeri emirler vererek Saraybosna’da gerçekleştirilen saldırılar için gerekli emirleri vermiştir. Konumunu ve yetkisini kullanarak sanık doğrudan askeri konularla bağlantılı olmuş ve stratejik operasyonal emirleri kendisi vermiştir. Miloseviç gibi komutanlara işlenen suçlardan haberdar olmasına rağmen rütbelerini yükseltmiştir."

DAVA 7 YILDIR SÜRÜYORDU

2009 yılında başlayan davada 337'si savcılığın, 248'i ise savunmanın olmak üzere toplam 585 tanık dinlenirken, savcılığın hazırladığı iddianamede Karadziç, ikisi soykırım, beşi insanlığa karşı suç, dördü ise savaş yasalarına aykırı davranmak kategorisine giren 11 ayrı suçtan yargılandı.

İddianamede Karadziç'in 1991-1995 yılları arasında, işaret edilen suçları işlediği belirtilirken, amacının ise Bosna Hersek'te Müslüman ve Hırvat nüfusu tamamen ortadan kaldırmak olduğu ifade edildi. Karaciç'in bu süre içerisinde, kontrolündeki birliklerin katliam yaptığından haberdar olduğuna ya da olabileceğine işaret edilirken, buna rağmen işlenen suçları engellemek için hiçbir önlem almadığı kaydediliyordu.

Savcılık, Srebrenitsa'nın yanı sıra Kljuc, Bijelina, Prijedor, Vlasenica, Foça ve Banja Luka bölgelerinde de Müslüman ve Hırvat nüfusun katledilmesinden, bu kimselerin özel mülklerinin yok edilmesinden, camiler de dahil olmak üzere birçok dini ve kültürel yapının imha edilmesinden, başkent Saraybosna'daki sivil halka yönelik özellikle keskin nişancıların gerçekleştirdiği cinayetlerden ve şehre yönelik havan topu saldırılarından da Karadziç'i sorumlu tutuyordu. 

4 MİLYON BOSNALI EVSİZ KALMIŞTI

'Bosna Kasabı' olarak anılan Karadzic, 1992-1998 yılları arasında 100 bin kişinin hayatına mâl olan, 4 milyon Bosnalının evsiz kalmasına yol açan savaştaki rolü nedeniyle savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım ile suçlanıyordu.

70 yaşındaki Karadzic, savaştan sonra 13 yıl kaçmış, sonunda 2008 yılında Belgrad'da yakalanmış ve yargı önüne çıkarılmıştı.

Uluslararası Ceza Mahkemesi'ndeki bu dava, II. Dünya Savaşı'ndan bu yana işlenen en ciddi savaş suçu davalarından biri.

SREBRENİTSA'NIN BAŞ SORUMLUSU

Lahey'deki duruşmalar boyunca Bosna Savaşı'nda şiddetin durması için mücadele verdiğini iddia eden Karadzic, "Hangi dinden ya da etnik kökenden olursa olsun, herkesin refahı için çalıştım. Yaptıklarım mahkeme salonlarında yargılanmamalı. Aksine takdir edilmeli" diyordu.

Karadzic, Srebrenitsa Katliamı konusundaysa suçu Sırp ordusunun emirleri dinlemeyen birliklerine atarak "Bazı ölümler yaşandı" demişti.

Temmuz 1995'teki katliamda 8 bini aşkın Boşnak erkek ve çocuk, Sırp güçleri tarafından öldürülmüşlerdi.

Srebrenitsa Katliamı'ndan kurtulan Boşnak Muhammed Durakoviç, bugünkü duruşma için "Herkes televizyonlarına kilitlenecek. Bugünün gelmesini çok uzun süre beklediler" diyor.

RADOVAN KARADZİÇ KİMDİR?

19 Haziran 1945'te, bugün Karadağ sınırları içinde kalan Petnjica beldesinde dünyaya gelen Karadzic, Saraybosna Üniversitesinde psikoloji eğitim aldıktan sonra 1971 yılında Saraybosna'daki Kosevo Hastanesinde çalışmaya başladı.

Bosna Hersek'te 1989 yılında kurulan Sırp Demokratik Partisinin (SDS) kurucularından olan Karadzic, Bosna'daki savaşın patlak vermesiyle kurulan Bosna Sırp Cumhuriyeti'nin (RS) de ilk başkanı oldu.

Bosna'daki savaşta Sırpların yaptığı soykırım, katliam, etnik temizlik ve tecavüzlerden sorumlu tutulan Karadzic hakkında 1995 yılında yakalama kararı çıkarıldı. Uzun yıllar, sahte kimlikle Belgrad'da yaşayan Karadzic, 2008 yılında bu şehirde tutuklanmıştı.