Canan ERASLAN

Türkiye'nin en pahalı gıda maddelerinden biri et ve et mamulleri. Devletin gerek doğrudan desteği, gerek fiyat olarak müdahalesine rağmen ette ucuzluk bir türlü sağlanamıyor. Aynı tarafta olması gereken üreticileri dahi zaman zaman kavga ettiren sektör, fiyat sebebiyle ihraç pazarlarını dahi değerlendiremiyor. Dünyanın en büyük et ihracatçısı ülkelerinin bulunduğu Körfez yarımadasının Türkiye’ye hem coğrafi hem damak tadı yakınlığına rağmen ihracatın yapılamamasının tek sebebi ise fiyat. Türkiye’de 8 dolar olan ve hızlı değişen karkas et fiyatını 3 dolara Güney Amerika’da bulan Körfez ülkeleri, ihracatını Arjantin, Brezilya, ABD ve Hindistan’dan yapıyor. 
2.5 KAT FİYAT FARKI VAR
"Nasıl ihracat yaparız?" sorusunu yönelttiğimiz Şahin Et Ürünleri Yönetim Kurulu Danışmanı Hakan Sinangil, "Evet, Körfez ülkeleri en büyük et alıcısı. Bizim İslam ülkesi olmamız sebebiyle helal kesim avantajımız var. Damak tadı da yakın ama fiyat en büyük dezavantaj. Daha başlangıçta 2.5 kat fiyat farkımız var. Bu fark olmasa, lojistik, üretim maliyeti, makine ekipman modernizasyonu, kapasite gibi bütün kalemler lehimize. Şimdi ithalat yapıp ürün ihracına odaklanacağız" dedi.
TÜKETİM ARTSIN HERKES KAZANSIN
Daha birkaç ay önce 18 lira olan karkas etin 22-23 lira bandına çıktığını vurgulayan Sinangil, şunları söyledi: "Tüketicinin pahalı et yemesinin en büyük sebebi üretici sayısının azalması. Fransa'da toplam tarım sektörünün yüzde 60'ı hayvancılık içerirken Türkiye'de bu yüzde 30 ve hep düşme trendinde. 'Fazla üretirsek fiyat düşer, üretici para kazanamaz' mantığı değişmeli. Ekonominin temel kuralıdır; fiyat düştükçe tüketim artacak. tonaj büyüyecek. Bugün pahalı satan üretici, sattığının yerine hayvan alırken de onu pahalıya alıyor. 2014 yılında 1 milyon 200 bin ton tükekim, 1 milyon 100 bin ton üretim var. İhracatta da rakamlar çok küçük."

30 liraya alınan 'şey' sucuk olamaz

Karkas et fiyatı 22-23 liraya çıkınca, bütün et ürünleri de zamlandı. Hakan Sinangil, "Tüm gıda ürünlerinde hammadde fiyatları belli. Biz diyoruz ki en azından tüketici hammadde fiyatına bitmiş ürün almamalı. Ette karkas 23 lira. Bunun yüzde 20 kemiği, yağı, firesi var. Bunun üzerine imalat maliyeti, ambalaj ve lojistik geldiği zaman 30 TL'ye sucuk olmayacağı çok net" görüşünü dile getirdi.

Üreticiler, her türlü vergiden muaf olsun

Yem maliyetinin hayvan hariç, toplam maliyetin yüzde 50'si olduğunu söyleyen Hakan Sinangil, "Devletimizin yem ve gübrede KDV'yi yüzde 1'e indirmesini destekliyoruz. İlave olarak tarım sektöründe faaliyette bulunan kişilerin her türlü vergiden arındırılmasını diliyoruz. Her ne nam altında olursa olsun; besiciden, çiftçiden hiçbir vergi alınmamalı. Bu, tarım ve hayvancılıkta çok hızlı bir büyümeyi beraberinde getirir. Tüketici endeksinde yüzde 24'lük paya sahip gıdada fiyatların düşmesi, enflasyon ve satın alma gücünde pozitif etki sağlar" dedi.

Şahin'den dilimlik ürünler için yatırım

Son dönemde marketlerde 8-10 dilimlik salam, sucuk, pastırma gibi ürünlerin sayısı artıyor. Şahin de bu sektörde faaliyette. Yönetim Kurulu Danışmanı Hakan Sinanoğlu'nun verdiği bilgiye göre Şahin, Kayseri'de 50 bin metrekare kapalı alanda düşük gramajlı et ürünleri için yatırım başlattı. 90-120 gün raf ömürlü olacak ürün imalatı için Brezilya, Arjantin, Hindistan, Almanya ve Avusturya gibi makine ekipman üreticilerinden teklif aldıklarını söyleyen Sinanoğlu, "Kısa süre içerisinde tesis devreye 
girecek" dedi.