BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Yeni TL’ye doğru...

Yeni TL’ye doğru...

Yılbaşından itibaren, dünyanın en büyük kupürlü parasına sahip ülke olmayacağız. Liradan 6 sıfır atılacak. 1, 5, 10, 20, 50 ve 100 liralık banknotlar basılacak. 1 yıl eski ve yeni banknotlar birlikte kullanılacak.



ANKARA- Düşen enflasyona paralel olarak önümüzdeki yıl başından itibaren TL’ den altı sıfır atılması ile ilgili operasyon için düğmeye basan Merkez Bankası konu ile ilgili tanıtım çalışmalarını başlattı. Paradan sıfır atılmasıyla ilgili oparesyonunun dün ayrıntılarıyla açıklayan Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti, paradan sıfır atma operasyonun enflasyonun düşmesi ile birlikte gündeme geldiğini, yasal düzenlemenin tamamlandığını vurguladı. Dünyada halen lirasından sıfır atan 49 ülke bulunduğunu belirten Merkez Bankası Başkanı, ülke ekonomilerindeki olumlu gelişmelere paralel olarak liradan altı sıfır atılmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı. 2 yılda bir para basıldı 1970’lerde başlayan enflasyonist sürecin etkisiyle emisyon hacminin 1980 yılı sonuna göre 38.318 kat artarak 31 Aralık 2003 tarihiyle yaklaşık 10.7 katrilyon lirayla ulaştığını hatırlatan Serdengeçti, paranın satın alma gücünün enflasyon nedeniyle sürekli düştüğünü vurguladı. Serdengeçti, 1981 yılından bu yana artan emisyon ihtiyacını karşılayabilmek için ortalama her 2 yılda bir tane olmak üzere üst değerde 11 yeni kupürü dolaşıma çıkarmak zorunda kaldıklarını kaydetti. Dünyadaki en büyük kupürlü banknotun ülkemize ait olmasının paramızın itibarını ortadan kaldırdığına da dikkat çeken Serdengeçti bu durumun psikolojik olarak vatandaşları olumsuz yönde etkilediğini ileri sürdü. Günlük hayatı da zorlaştırdı Bol sıfırlı rakamların parasal değerlerin sayısız olumsuzluğu olduğunu vurgulayan Serdengeçti vezne işlemlerinde, muhasebe ve istatistik kayıtlarında, bilgi işlem programlarında, ödeme sistemlerinde, fiyat etiketlemelerinde, benzin pompalarından taksimetrelere kadar günlük hayatta bir çok alanda çeşitli sorunlar yarattığını kaydetti. Serdengeçti, ‘’Bazı ekonomik değerlerin katrilyonlarla ifade edilmeye başlanması, Türk Lirası’nın değişim ve kıymet saklama aracı olma gibi bazı parasal fonksiyonlarını da olumsuz yönde etkilemiştir’’ dedi. TL’den sıfır atmanın yararlarına da değinen Serdengeti, paradaki fazla sayıdaki sıfırların yarattığı sorunların ortadan kalkacağını belirterek, bu operasyonun, enflasyonun kalıcı bir biçimde tek haneli seviyelere düşürme konusunda kararlılığın bir göstergesi olduğunu ifade etti. Serdengeçti, “Toplumun ulusal paraya olan güveni yenilenecektir. Enflasyonun tek haneye düşürülmesi ile birlikte çük uzun süre kupür kompozisyonunda değişiklik yapılması gerekmeyecek. Faiz, kuru etkilemez Liradan 6 sıfır atılmasının faizlerin genel düzeyi veya kur istikrarı üzerinde doğrudan bir etkisinin olmasını beklemediklerini belirten Serdengeçti, sıfır atma operasyonunun, kararlılığın bir göstergesi olduğunu söyledi ve “Sanırın artık herkes tarafından anlaşılmaktadır ki, Türkiye bu defa istikrarı yakalayacaktır. Geriye dönüşü olmayan bir şekilde operasyona devam edilmektedir” dedi. Enflasyonun hızla düştüğünü, ancak yüzde 16 yıllık enflasyonun dahi dünyada başka bir ülkede olmadığını belirten Serdengeçti, liradan 6 sıfır atılmasından sonra “yuvarlama” etkisiyle bazı olumsuzlukların yaşanıp yaşanmadığına ilişkin soruya da “Böyle bir etki var ama abartıldığı kadar değil. İlk aylarda fiyatlarda bir artma etkisi olabilir ama geçici” diye cevap verdi. TL ve YTL’nin kullanımı Serdengeçti’nin verdiği bilgiye göre, 2005 yılı boyunca TL ve yeni TL banknotları birlikte tedavülde olacak. 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren 10 yıllık zaman aşımı boyunca sadece Merkez Bankası şubelerinde, Merkez Bankası şubesi olmayan yerlerde de Ziraat Bankası şubelerinde eski banknotlar kabul edilecek. Yeni uygulama için kalan 11 aylık süreyi kamu ve özel kesimin çok iyi değerlendirmesini de isteyen Serdengeçti, vatandaşlardan da banknotları özenli kullanmalarını istedi. Kuruş dönemi yeniden... Yeni Türk Lirası banknotları, 1, 5, 10, 20, 50 ve en yüksek 100 Yeni Lira olarak basılacak. Madeni paralar ise, 1, 5, 10, 25, 50 Yeni Kuruş ve 1 Yeni Lira olarak tedavülde olacak. Yeni Türk Lirası’na geçişte banknotların kolay tanınması ve karışıklığın önlenmesi için, aynı değerdeki küpürler hem TL, hem de YTL için benzer renk ve tasarımda üretilecek. 1.1.2005 tarihinde tedavüle girecek banknotlarda görme engellilerle görme bozukluğu olanların banknotları ayırt etmeleri için iyileştirme yapılacak. Operasyon nedeni ile yaklaşık 10 milyon dolar civarında bir harcama yapacak olan Merkez Bankasının tedavüle sunacağı yeni TL’ ler konusunda da etkin bir tanıtım kampanyası sürdürülecek. Yeni uygulama ile Merkez Bankasının yanı sıra Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, BDDK, Sermaye Piyasası Kurulu, özel finans kuruluşları ile tüm bankalar ve diğer kuruluşlar da tüm programlarını yeni TL’ ye göre yeniden düzenleyecek. Paramızın tarihçesi... İlk Türk banknotların basımına, 30 Aralık 1925’te karar verildi. Dönemin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda başkanlığında 9 aylık çalışma sonucu 1, 5, 10, 50, 100 ve 1000 liralık banknotların basımına karar verildi. Bu grup banknotlar 1928 harf devrimi öncesinde (5 Aralık 1927) basıldığı için, Osmanlı Türkçesidir. Bu paralar 4 Eylül 1928’de değerini yitirdi. 11 Haziran 1930’da Merkez Bankası’nın kuruluşuna karar verildi, 3 Ekim 1931’de MB, ilk banknotunu bastı. Harf devrimi yapıldığı için bu paralar Latin harfleri ile basıldı. İkinci emisyon grubu banknotlar 1937-1944 arasında tedavüle çıktı. Bu paralarda hem Atatürk, hem İnönü portreleri bulunuyordu. 3. Emisyon grubu paraların tamamı, İnönü portreli oldu ve 1942-1947 arasında basıldı. Bu dönemde, 2.5, 10, 50, 100, 500 ve 1000 liralık banknotlar vardı. 1951-1971 döneminde yeni banknotlar basıldı. 1966-1983 döneminde 2.5 liralar da tarih oldu, yeni banknotlar Atatürk portresiyle tedavüle çıktı. 7. Emisyon dönemi de 1979’de başlıyor. O tarihten itibaren çeşitli tertiplerde banknot basıldı. Bugün ise 20 milyon lira ile dünyada en fazla sıfırlı paraya sahip tek ülkeyiz.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT