BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Otobüsçü batıyor

Otobüsçü batıyor

Uçaklarda uygulanan ucuz ÖTV, karayolu taşımacılığını vurdu. 350 bin kişinin istihdam edildiği otobüsçülük sektörü, hava ve deniz taşımacılığına karşı batma noktasına geldi.



İSTANBUL - Eskiden “tek rakibimiz THY” yazan otobüsler, şimdi gerçekten uçak şirketleriyle rakip oldular. Hükümetin, hava ve deniz taşımacılığında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimine gitmesi, otobüslerin yolcu sayısında büyük düşüşe neden oldu. ÖTV indirimiyle birlikte neredeyse otobüs ve uçak fiyatları aynı rakama ulaştı. Bunun sonucu da havaalanlarına büyük hareketlilik yaşanırken, otobüs terminalleri ise yalnızlığa terkedildi, dev bir sektör iflasın eşiğine geldi. Özellikle otobüs firmalarının uzak mesafelere taşıdıkları yolcu sayısında ciddi azalmalar yaşandı. Haksız rekabet yaşadıklarını ifade eden otobüs firmaları, ÖTV’deki indirimin kendilerine de yansıtılmasınını istedi. Bazı firmalar da, bilet fiyatlarını indirerek ayakta kalma mücadelesi içine girdi. Bir kısmı da; uçak konforunda otobüsler satın alarak, kaybettiği müşterilerinin peşine düştü. Büyük bir sektör Türkiye’deki karayolu taşımacılığından büyük bir kısım ekmek yiyor. Sektör, 10 bini aşkın otobüs ve 350 bin kişilik istihdamı ile 7 milyar dolar yatırıma ulaşıyor. Otobüsçülerin, 3 milyar dolar iş hacimleri, 1 millyar 300 milyon dolar katma değeri ve buna bağlı olarak da yıllık 500 milyon dolar vergi tutarları var. Ayrıca 1 buçuk milyon civarında insan, bu sektörden doğrudan ya da dolaylı olarak etkileniyor. Uçak-otobüs rekabetinden uzak mesafelere yolcu taşıyan firmalar daha çok etkileniyor. Akaryakıtta uygulanan imtiyazlı ÖTV’den sonra Trabzon ve Diyarbakır gibi şehirlere yapılan otobüs seferlerinde yüzde 75 oranında azalma olmuş, otobüslerle taşınan yolcu sayısında ise yüzde 90 civarında düşüş yaşanmış. Tek tek batıyoruz Uluslararası Anadolu ve Trakya Otobüsçüler Derneği (UATOD) Başkan Vekili Recai Delibaşoğlu, otobüslerin yılda kilometre başına 80.3 milyar yolcu taşıdığını belirterek, havayollarının bu kadar yolcuya hizmet veremeyeceğini belirtti. Delibaşoğlu, otobüslere ÖTV’siz yakıt verilmesinin havayollarını özendirmeyi engellemeyeceğinin altını çizdi ve haksız rekabetin ortadan kaldırılmasını istedi. Problemlerin çözümü için el ve güçbirliği gerektiğini anlatan Delibaşoğlu, “Ülke çapında teşkilatlanıp, bir konfederasyon çatısı altında birleşmeliyiz. Aksi takdirde tek tek batarız” dedi. Bedavaya yolcu taşıyoruz Büyük zarara uğradıklarını belirten Samsun Bafra Seyahat işletmecisi Bülent Yıldız da, “ÖTV’den sonra götürecek yolcu bulamıyoruz. Seferlerimizin sayısı yüzde 30’a düştü. 9 otobüsüm var. En ucuzu 130 bin Euro’dan başlıyor. 6 tanesini çalıştırıyoruz. Diğer 3’ü yatıyor. Hükümetin bu haksızlığa bir dur diyeceğine olan inancımızdan dolayı elemen da çıkarmadık. 850 kilometrelik mesafeye 25 milyona yolcu taşıyorum. Gidiş dönüş dolu olsa ne yapar ki... Şu iyi bilinsin ki bir ayrıcalık istemiyoruz. Haksızlık ortadan kalksın ve bizlere de ÖTV indirimi yapılsın yeter” şeklinde tepkisini dile getirdi. Masraf çok, kazanç yok Urfa Cesur Turizm’in işletmecisi Hüseyin Tugay ise, “İşlerimiz bitme noktasına geldi. Yolcu uçakta. Artık güçlü olan ayakta kalmaya çalışıyor” dedi. “Bir rezil olmadığımız kaldı” diyen Tugay, “Geçen yıl Urfaya 45 milyona götürdüğümüz yolcuları bu sene 25 milyona götürüyoruz. Masraf ağır, kazanç yok. Yolcu haklı. 20 saatlik yolu 2 saatte gidiyor. Otobüsle gitse yolda 30 milyon civarında ekstradan masraf yapardı. Uçak bileti ile kafa kafaya geliyor” şeklinde mağduriyetlerini dile getirdi. Kendi aralarında rekabet ediyorlar Havayolları ile rekabeti bir yana bırakıp, kendi aralarında ayrı bir rekabet başlatan firmalar da var. Otobüs Firmaları trilyonlarca liraya mal olan son model otobüsler satın alıyor. Bazı hatlarda rekabetin dozunu artıran firmalar, aynı zamanda yolcu taşıma ücretlerinde de indirime giderek, rekabeti iki katına çıkarmış durumda. Uçak konforunda yolculuk için yatırım yapan bir firması yetkilisi, tanesi 270 bin Euro tutarında 17 araç satın aldıklarını belirterek, “Havayolları ve karayolları ile rekabete hükümet sebep oldu. Bunun üzerine bizler de artık uçaklarla yarışır hale geldik. Uçaklardan ziyade bir de kendi aramızda bir rekabet oluşmuş durumda. Bu rekabet de fiyatların indirimine sebep oldu. Bizim otobüs işletmecilerinin artık tek geçim kaynağı, asker sevkiyatı, çok çocuklu aileler ve bağajı çok olan kişiler” diye konuştu. Rekabet başlamadan önce bir otobüsün kârının 500 milyon lira iken rekabet sonrası gelir 100 milyona düştüğünü anlatan firma sahibi şöyle devam etti: “Bu rekabet sadece bizleri değil, sanayiciyi, lokantaları ve petrolcüleri de zora soktu. Çare bulunmazsa büyük bir sektör çökecek” dedi. ÖTV alınmazsa fiyatlar % 33 düşer UATOD Başkan Vekili Recai Delibaşoğlu, Özel Tüketim Vergisi’nin kendilerinden de alınmaması halinde firmaların yüzde 35 oranında bir indirime gideceğini söyledi. Delibaşoğlu şunları söyledi: “Akaryakıt fiyatının düşmesi sonrasında maliyetlere göre hesaplanan KDV, komisyon ve taşımacı kârında da düşecek ve bu yolla tasarruflar sağlanacaktır. Bu maliyet tasarrufları ve kâr marjı düşmesi ile 50 milyonluk bilet satış fiyatında yüzde 33 düzeyinde gerilemeye neden olacaktır. Böylece biletlerde 17-18 milyon liralık ucuzlama yaşanacaktır.” Karayolu ile yolcu taşımacılığının dünyanın her yerinde önemli bir paya sahip olduğunu anlatan Delibaşoğlu, “Türkiye’de karayolu yüzde 95, demiryolu yüzde 3 ve havayolu yüzde 2 oranında yolcu taşımacılığında kullanılıyor. Avrupa ve Amerika gibi gelişmiş ülkelerde bile karayolunun yolcu taşımacılık payının yüzde 87-88 düzeyinde. ABD’de havayolu yolcu taşımacılığı ise Türkiye’ye göre 5 kat daha fazla, bu ülkede demiryolunun taşımacılıktaki payı da sadece 0.35. Karayolu taşımacığlı gelişmiş ülkelerde de önemli bir paya sahip” diye konuştu. Uçak fiyatları çok cazip FLY Air İstanbul-Ankara- Trabzon (hazirandan sonra İzmir,Antalya,Bodrum) = 69.500.000 Onur Air Antalya-İzmir-Samsun-Kayseri-Adana - Diyarbakır - Erzurum - Trabzon - Gazianep (yakında Bodrum) = 79.000.000 THY Türkiye’nin her yerine tek fiyat= 129.000.000 Firmalara darbe Şehir ÖTV’den önce İstanbul-Trabzon Sefer bilet yolcu sayısı Ulusoy 4 55 120 Karadeniz Efem 3 50 70 Metro 4 50 120 İstanbul-Diyarbakır Lüks Diyarbakır 2 50 50 Star Diyarbakır 4 50 150 Yeni Diyarbakır 4 50 130 Şehir ÖTV’den sonra İstanbul-Trabzon Sefer bilet yolcu sayısı Ulusoy 2 40 40 Karadeniz Efem 1 40 25 Metro 4 50 90 İstanbul-Diyarbakır Lüks Diyarbakır 1 35 10 Star Diyarbakır 1 35 20 Yeni Diyarbakır 1 35 10 Şoförler kahvede Yolcu taşımacılığı üçte bir oranına düşünce otobüs şoför ve muavinleri de işsiz kaldı. İşsiz kalan şoförler ve muavinler vakit geçirmek için kahvehaneleri dolduruyor. Yolcular memnun Ateş düştüğü yeri yakıyor. Otobüs işletmecilerinin ÖTV indiriminden ağır biçimde etkilenmesi ve bilet fiyatlarını yarı yarıya düşürmesi yolcuları memnun ediyor. 2-3 yıl öncesinin fiyatlarında hatta daha da aşağısında seyahat etme imkanı bulan dar gelirli ve kalabalık aileler, yaşanan tablodan memnun. Özellikle öğrenciler, alım güçleri düşük olduğu için otobüsleri tercih ediyor. İstanbul’da üniversitede okuyan Güntaç Gümüş de bu rekabetten mutlu olanlardan. Gümüş, yılda 7-8 defa memleketi Samsun’a gittiğini belirterek, “Uçak bu durumda dahi bize hitap etmiyor. Ancak otobüslerdeki bu fiyat indirimi işimizi kolaylaştırdı” diyerek memnuniyetini dile getirdi. Mazot dahi borçla alınıyor Otobüs firmalarındaki ani çöküş, yan sektörleri de zor durumda bırakmış durumda. Yol boyunca en iyi müşterileri otobüsler olan Petrol istasyonları da bu zorluktan nasiplenmiş durumda. İstasyon sapihleri, para kazanamayan birçok firmanın mazotlarını dahi taksitle almaya başladığını söyledi.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 86771
    % -0.03
  • 6.0043
    % -0.6
  • 6.7092
    % -0.48
  • 7.6486
    % -0.38
  • 246.92
    % -0.74
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT