BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Sosyal güvenlik uyarısı

Sosyal güvenlik uyarısı

> Son 11 yılda sosyal güvenlik kuruluşlarının açıklarının devlete maliyetinin 90 katrilyon lirayı bulduğu belirtildi,. > ATO raporunda, Bağ-Kur ve SSK’da prim ve gecikme zammı alacağının 30 katrilyona yaklaştığına dikkat çekildi.



ANKARA - Ankara Ticaret Odası’nın (ATO) hazırladığı “Sosyal Güvenlik Raporu”nda, tedbir alınmaması halinde Türkiye’nin kısa ve orta vadede ciddi bir sosyal güvenlik problemiyle karşı karşıya kalabileceği öne sürüldü. 1990’lı yılların başından itibaren bozulmaya başladığı belirtilen sosyal güvenlik sisteminin ülke ekonomisine ağır bir yük getirdiği belirtilen raporda, 1994-2004 yılları arasındaki son 11 yıllık dönemde, SSK, Bağ- Kur ve Emekli Sandığı’nın bütçe üzerindeki yükünün işsizlik sigortası dahil olmak üzere 59 katrilyon liraya (44.6 milyar dolar) ulaştığı bildirildi. Rapora göre sadece 2004 yılında sosyal güvenlik kuruluşlarının açığı 19.3 katrilyon (14.3 milyar dolar) lira. 2005’te bu rakamın 16.7 milyar dolara çıkacağı tahmin ediliyor. 90 katrilyonluk hasar Devletin bu sosyal güvenlik kuruluşlarına 1994-2004 yıllarını kapsayan 11 yıllık dönemde yaptıkları bütçe transferleri, işsizlik sigortası hariç 57.2 katrilyon lirayı buluyor. Bu açığın karşılanması için devletin iç borçlanmaya gittiği düşünüldüğünde, ayrıca 32 katrilyon lira da faiz ödenerek açıkların bütçeye yükünün 90 katrilyon lirayı bulduğu hesaplandı. Uluslararası standartlara göre 4 çalışanın 1 emekliyi finanse etmesi gerekirken, Türkiye’de bu oran 1.6’ya kadar düşüyor. Sistemin çökmesinin başlıca nedenleri de şöyle sıralanıyor: “Prim tahsilatı düşük, kayıt dışı istihdam yüksek, prim ödeme süreleri kısa, erken emeklilik ve emekli aylıklarının belirlenmesinde prime esas alınan tavan düşük, kurumlar arası koordinasyon eksik, sistem yaygın değil, aktif-pasif sigortalı oranı dengeli değil, denetim yetersiz...! Primler maaşı karşılamıyor Rapora göre, sosyal güvenlik kurumlarının bütçeye yük olmasının bir nedeni de prim alacaklarının tahsil edilememesi. SSK’nın 2.8 katrilyonu prim alacağı, 3.3 katrilyonu da gecikme zammı olmak üzere toplam 6.1 katrilyon lira birikmiş alacağı bulunuyor. Bağ-Kur’un prim ve gecikme zammı alacağı ise 23.3 katrilyon lira. SSK’da tedavi giderleri dikkate alınmadan sadece prim gelirleri ile emeklilik ödemeleri dikkate alındığında kurum, topladığı primlerle emekli maaşlarını bile ödeyemiyor. 2004 yılında kurum 17.4 katrilyon lira gelir toplarken emekli ödemelerine 18.2 katrilyon lira harcadı. 2004 yılında prim gelirlerinin emekli ödemelerini karşılama oranı ise yüzde 96 seviyesinde. 2000 yılında yüzde 84.4, 2001 yılında yüzde 81.7, 2002 yılında yüzde 82.3 olan SSK’nın tahsilat oranı 2003 yılında da ancak yüzde 82’ler seviyesinde kaldı. Bağ- Kur’da da prim gelirleri aylık giderlerini karşılayamıyor. 2004 yılında 3.8 katrilyon lira prim toplayan Bağ- Kur, buna karşılık 4.6 katrilyon lira emekli maaşı ödemesi yaptı. Tedavi ve ilaç giderleri arttı Rapora göre, sağlık harcamaları patladı. 2004 yılında Emekli Sandığı’na bağlı 9.3 milyon kişi için 4.5 katrilyon lira harcama yapıldı. Kişi başına düşen sağlık harcaması da 363 dolar olarak gerçekleşti. SSK’ya bağlı çalışan 27.8 milyon kişi için aynı dönemde 6.4 katrilyon ödendi ve kişi başına 172 dolar harcandı. Bağ- Kur’lu 9.8 milyon kişi için 3.7 katrilyon liralık sağlık harcaması yapıldığı (kişi başına 279 dolar) belirlendi. Sosyal güvenlik kuruluşlarının yaptığı sağlık harcaması 14.6 katrilyon lira olarak gerçekleşti. SSK’nın 6.4 katrilyon liralık sağlık harcaması içerisinde 2.5 katrilyon lirasını ilaç giderleri oluşturuyor. Bağ-Kur 2004 yılında 3.7 katrilyon liralık sağlık giderinin 2.3 katrilyon lirasını, Emekli Sandığı’nda 2.8 katrilyonluk sağlık giderinin de 1.5 katrilyon lirasını ilaç giderleri oluşturdu. Emekli Sandığı’nda halen çalışan memurlarla onların bakmakla yükümlü olduğu kişiler de dahil edildiğinde sağlık giderleri 4.5 katrilyon liraya ulaşıyor. Aygün: Yaşlılık krizine dikkat Raporu değerlendiren ATO Başkanı Sinan Aygün, sosyal güvenlik sisteminin alarm verdiğini belirterek, “İstihdam yükü yüzünden sistemde gaz birikmesi var” dedi. Türkiye’de orta vadede yaşlılık krizi alametleri görünüyor. Yüksek işsizlik oranı sosyal güvenlik sistemini de vuruyor. İşsizlik oranında düşme, istihdam oranında artış sağlanamazsa ve bu kuruluşların açıkları konusunda tedbir alınamazsa, Türkiye’de orta vadede çok büyük sorunlar çıkar. Primler düşürülmezse her 3 yılda bir borçlar yeniden yapılandırılmak zorunda kalır. 2 işçi çalıştıran 1 gösteriyor. Bu sorun aşılmalı” diye konuştu.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 103235
    % 2.07
  • 4.7171
    % 0.01
  • 5.5018
    % -0.57
  • 6.2889
    % -0.17
  • 197.827
    % 0.14
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT