BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Vahideddin’in duasını alıp Samsun’a çıktı

Vahideddin’in duasını alıp Samsun’a çıktı

Ge­çen haf­ta Ata­tür­k’­ün ta­rih­çi gö­züy­le -duy­gu­sal ol­ma­yan- bi­yog­ra­fi­si­nin Os­man­lı su­bay­lı­ğı dö­ne­mi­ni sun­muş­tum. Şim­di Os­man­lı ge­ne­ral­li­ği dö­ne­mi­ni ve­ri­yo­rum: Mus­ta­fa Ke­mal Bey, 1914 ba­şın­da kay­ma­kam (yar­bay) ol­du. 1915 ba­şın­da 1. Or­du­ya bağ­lı mer­ke­zi Te­kir­da­ğ’­da bu­lu­nan 19. tü­men ko­mu­tan­lı­ğı­na ge­ti­ril­di. Bi­rin­ci Ci­han Sa­va­şı baş­la­mış­tı. Tü­men, Ge­li­bo­lu ya­rı­ma­da­sı­na nak­le­dil­di.



Ge­çen haf­ta Ata­tür­k’­ün ta­rih­çi gö­züy­le -duy­gu­sal ol­ma­yan- bi­yog­ra­fi­si­nin Os­man­lı su­bay­lı­ğı dö­ne­mi­ni sun­muş­tum. Şim­di Os­man­lı ge­ne­ral­li­ği dö­ne­mi­ni ve­ri­yo­rum: Mus­ta­fa Ke­mal Bey, 1914 ba­şın­da kay­ma­kam (yar­bay) ol­du. 1915 ba­şın­da 1. Or­du­ya bağ­lı mer­ke­zi Te­kir­da­ğ’­da bu­lu­nan 19. tü­men ko­mu­tan­lı­ğı­na ge­ti­ril­di. Bi­rin­ci Ci­han Sa­va­şı baş­la­mış­tı. Tü­men, Ge­li­bo­lu ya­rı­ma­da­sı­na nak­le­dil­di. 18 Mart 1915 gü­nü İn­gi­liz-Fran­sız ar­ma­da­sı, Ça­nak­ka­le Bo­ğa­zı­’nı ge­çe­rek Mar­ma­ra­’ya in­mek ve İs­tan­bul ön­le­ri­ne gel­mek is­te­di. Çok ağır ka­yıp­lar ve­re­rek ge­ri çe­kil­di. Müs­tah­kem mev­ki ko­mu­ta­nı ola­rak ha­re­kâ­ta Ce­vad Pa­şa ku­man­da et­ti. (Or­ge­ne­ral Ço­ban­lı, 1870-1938). De­niz ve top­çu sa­va­şı­dır. Bu­nun üze­ri­ne Müt­te­fik­ler, 25 Ni­san­da do­nan­ma­la­rı­nın ko­ru­ma­sı al­tın­da Ge­li­bo­lu ya­rı­ma­da­sı­na çık­ma­ya baş­la­dı­lar. Kur­may Yar­bay Mus­ta­fa Ke­mal Bey, bu sa­vaş­ta adı­nı hem Türk im­pa­ra­tor­lu­ğu­na du­yur­du, hem sa­vaş ta­ri­hi­ne geç­ti. Sa­va­şan her iki ta­ra­fın da dik­ka­ti­ni çek­ti. 34 ya­şın­da idi. İs­tan­bu­l’­da res­mî Harb Mec­mû­ası, En­ver Pa­şa­’nın sev­me­di­ği­ bi­lin­me­si­ne rağ­men, kur­may yar­ba­yın por­tre­si­ni ka­pak yap­tı. Ana­far­ta­lar Gru­bu ko­mu­ta­nı ola­rak ko­lor­du kuv­ve­sin­de bir­li­ğin ba­şı­na ge­çe­rek -dün­ya­nın bi­rin­ci sı­nıf tec­hi­zat­lı mu­ha­rib­le­ri olan- düş­ma­nı püs­kürt­tü. Son­ra ge­ne tü­men ko­mu­tan­lı­ğı­na iâ­de edil­di. An­cak dün­ya ta­ri­hi­nin en cid­di sa­vaş ala­nın­da, ev­vel­ce ta­bur ve alay ku­man­dan­lı­ğın­dan son­ra, tü­men ve ko­lor­du ku­man­dan­lı­ğın­da da bu­lun­muş ol­du. GENÇ YAŞTA PAŞA As­lın­da na­hîf bün­ye­li idi. Ge­li­bo­lu­’da müt­te­fik­le­rin çe­kil­me­sin­den az ön­ce ra­hat­sız­lan­dı. İs­tan­bu­l’­a gel­di. 1 Ha­zi­ran 1915’te mî­ra­lay (ol­du). Bir ara Sof­ya­’ya git­ti. 16. Ko­lor­du ku­man­dan­lı­ğı­na atan­dı. Son­ra Van cep­he­sin­de ko­lor­du ku­man­dan­lı­ğı yap­tı. 1916 Ni­sa­nın­da mîr­li­vâ rüt­be­si­ne yük­se­le­rek ge­ne­ral ve Bey iken Pa­şa ol­du (mîr­li­vâ=tuğ ve tüm ge­ne­ral, tuğ­ge­ne­ral rüt­be­si yok­tur. Cum­hu­ri­yet dö­ne­min­de ih­dâs edil­di, mîr­li­v⭒dan son­ra­ki rüt­be fe­rî­k’­tir ki 1934’te fe­rî­k’­le­re kor­ge­ne­ral, 1. fe­rî­k’­le­re or­ge­ne­ral, mü­şî­r’­le­re ma­re­şal den­di). 35 ya­şın­da ge­ne­ral olan Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, mer­ke­zi Di­yar­ba­kı­r’­da (o za­man­ki adı Di­yâr-ı Bekr) bu­lu­nan 2. Or­du ko­mu­tan­lı­ğı­na ge­ti­ril­di. 6-7 Ağus­tos 1916’da Rus ve Er­me­ni kuv­vet­le­rin­den Bit­lis ve Mu­ş’­u ge­ri al­dı. Bu­nun üze­ri­ne al­tın kı­lıf­lı İm­ti­yâz Ma­dal­ya­sı ve­ril­di ki, Ça­nak­ka­le­’de de kı­lıç­lı Me­cî­di­ye ni­şa­nı ka­zan­mış­tı. 5 Tem­muz 1917’de 7. Or­du Ku­man­da­nı ola­rak Fi­lis­tin cep­he­si­ne ta­yi­ni çık­tı. 15 Ara­lık-5 Ocak 1918 ara­sın­da, Al­man­ya im­pa­ra­to­ru ve Prus­ya kra­lı ikin­ci Wil­helm, Ve­lî­ahd Meh­med Va­hî­ded­dîn Efen­di­’yi Al­man­ya­’ya da­vet et­ti. Va­hî­ded­dîn Efen­di, o sı­ra­da İs­tan­bu­l’­da bu­lu­nan, kes­kin ze­kâ­sı ve as­ke­rî di­ra­ye­ti ken­di­si­ne öğü­len Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa­’yı ya­nı­na is­te­di. As­lın­da se­bep, Ve­lî­ah­d’­ın da M. Ke­mal Pa­şa gi­bi İt­ti­had­çı has­mı ol­ma­sı­dır. Ve­lî­ahd, sa­vaş ala­nı­nı İt­ti­had­çı bir Türk ge­ne­ra­li­nin de­ğer­len­dir­me­si al­tın­da gör­mek is­te­me­miş­tir. Bu­nun üze­ri­ne M. Ke­mal Pa­şa­’ya Ve­lî­ah­d’­ın fah­rî yâ­ver­li­ği ve­ril­di. M. Ke­mal Pa­şa, Er­zu­rum Kon­gre­si so­nu­na ka­dar res­mî üni­for­ma­sın­da hün­kâr yâ­ve­ri kor­don­la­rı­nı ta­şı­ya­cak­tır. (Bu, üst de­re­ce­de emir su­bay­lı­ğı de­mek olan bil­di­ği­miz yâ­ver­lik de­ğil­dir, fah­rî yâ­ver­ler pa­di­şah­la­rın mah­rem as­ke­rî da­nış­man­la­rı idi­ler.) Ci­han Sa­va­şı­’nın so­nu­cu, Fran­sa­’da, Fran­sız-Al­man cep­he­sin­de alı­na­cak­tı ve di­ğer bü­tün cep­he­ler bu­nun ya­nın­da ikin­ci de­re­ce­de idi. Al­man­ya im­pa­ra­tor­luk ge­nel­kur­may baş­ka­nı Ma­re­şal von Hin­den­burg (Baş­ku­man­dan İm­pa­ra­to­r’­dur) ve ger­çek­te bü­tün sa­va­şı şah­sen yö­ne­ten yar­dım­cı­sı Or­ge­ne­ral Lü­den­dorff ile gö­rü­şen Tür­ki­ye Ve­lî­ah­dı ve Pa­şa­mız, bu cep­he­yi in­ce­le­di­ler. M. Ke­mal Pa­şa, Ve­lî­ah­d’­a, sa­va­şın Al­man­lar­ca, do­la­yı­sıy­la Türk­ler­ce ka­za­nı­la­ma­ya­ca­ğı­nı ke­sin şe­kil­de an­lat­tı. Ve­lî­ah­d’­a söy­le­dik­le­ri­nin du­yul­ma­sı üze­ri­ne En­ve­r’­le M. Ke­mal Pa­şa­’nın ara­sı büs­bü­tün açıl­dı. Pa­şa, böb­rek­le­rin­den ha­rat­sız­dı. Bir müd­det Avus­tur­ya im­pa­ra­tor­lu­ğun­da (şim­di Çek Cum­hu­ri­ye­ti­’n­de) Kals­ba­d’­da din­len­di. İt­ti­had­çı ik­ti­da­rın ha­ta­la­rı­nı baş ba­şa ko­nuş­tuk­la­rı, ya­kın­dan ta­nı­dı­ğı Va­hî­ded­dîn Efen­di­’nin -ağa­be­yi 5. Meh­med Re­şâ­d’­ın ölü­mü üze­ri­ne- Al­tın­cı Sul­tan Meh­med un­va­nıy­la tah­ta geç­ti­ği­ni öğ­re­nir öğ­ren­mez tren­le İs­tan­bu­l’­a dön­dü. Pa­di­şa­hı kut­la­yıp bî­at et­ti. Sul­tan Va­hî­ded­dî­n’­in kü­çük kı­zı Sa­bî­ha Sul­tân (1894-1971) ile ev­le­nip ba­zı İt­ti­had­çı ge­ne­ral­ler gi­bi -prens­lik dü­ze­yi sa­yı­lan- dâ­mâd-ı haz­ret-i şeh­ri­yâ­rî ol­mak is­te­di. Bu pro­je uy­gu­lan­ma­dı. Fa­kat hâ­kan-ha­lî­fe ile M. Ke­mal Pa­şa­’nın ya­kın iliş­ki­si ve kar­şı­lık­lı gü­ve­ni de­vâm et­ti. SADRAZAM TAYİN ETTİRİYOR M. Ke­mal Pa­şa, mer­ke­zi Nâb­lu­s’­ta bu­lu­nan 7. Or­du ku­man­da­nı ola­rak Fi­lis­ti­n’­e gel­di. Daha sonra Yıl­dı­rım Or­du­lar Gru­bu Ku­man­da­nı ol­du. Re­jim meş­rû­ti­yet ya­ni taç­lı de­mok­ra­si ol­mak­la, hâ­kan-ha­lî­fe tem­sîl edi­yor, ic­r⭒ya ka­rış­mı­yor, hü­kû­met­ten ge­len her şe­yi tas­dik edi­yor­du. An­cak İs­tan­bu­l’­da Mü­tâ­re­ke dö­ne­mi (Ka­sım 1918- Ekim 1922) baş­la­mış­tı. Mec­lis da­ğı­tıl­mış, ye­ni se­çim­ler ya­pıl­ma­mış­tı. Za­ten sad­râ­zam (im­pa­ra­tor­luk baş­ba­kan) ata­mak, pa­di­şa­hın hak­kı idi. Bu du­ru­mu an­la­mak ge­re­kir. İt­ti­had­çı­lar kaç­ma­dan, pa­di­şa­hın yet­ki­le­ri İs­veç kra­lı­nın yet­ki­le­rin­den faz­la de­ğil­di. Fa­kat Tür­ki­ye ta­ri­hin en ola­ğa­nüs­tü dö­ne­mi idi. Taht şeh­ri Müt­te­fik Do­nan­ma­’nın teh­di­di al­tın­da ve iş­gal edil­mek üze­re bu­lu­nu­yor­du. Pa­di­şa­ha ya­kın­lı­ğı­na ve res­men onun as­ke­rî mü­şa­vi­ri ol­ma­sı­na gü­ve­nen M. Ke­mal Pa­şa, Sul­tan Va­hî­ded­dî­n’­e şif­re­li tel­graf çek­ti. Ma­şe­ral Ah­med İz­zet Pa­şa­‘yı sad­râ­zam, ken­di­si­ni de -En­ver Pa­şa­’nın bo­şalt­tı­ğı- har­bi­ye nâ­zı­rı ya­ni ka­ra kuv­vet­le­ri­nin ba­şı olan ba­kan yap­ma­sı­nı is­te­di. M. Ke­mal Pa­şa, doğ­ru­dan Ta­l’­at Pa­şa­’nın ye­ri­ne sad­râ­zam ol­ma­yı dü­şün­müş­se de, son­ra bu ka­ra­ra var­mış­tı. İz­zet Pa­şa, vak­tiy­le M. Ke­ma­l’­in ko­mu­tan­lı­ğı­nı yap­mış, mil­li­yet­çi, se­vi­len bir ma­re­şal idi. (A.İ. Fur­gaç, 1864-1937). Böy­le­si­ne, Türk ta­ri­hi­nin en bü­yük yı­kım ânın­da har­bi­ye nâ­zır­lı­ğı­na tâ­lib ol­mak, bü­yük ce­sa­ret, öz­gü­ven ve so­rum­lu­luk işi idi. M. Ke­mal Pa­şa, ha­ya­tı bo­yun­ca, bü­yük so­rum­lu­luk­la­ra tâ­lib ola­rak yük­sel­miş­tir. An­cak İz­zet Pa­şa, pa­di­şa­hın çok inan­dı­ğı M. Ke­mal Pa­şa­’yı har­bi­ye nâ­zır­lı­ğı­na uy­gun gör­me­si­ne rağ­men, sun­du­ğu lis­te­ye M. Ke­mal Pa­şa­’yı al­ma­dı. Pa­di­şa­hın iti­ra­zı­nı ön­le­mek için de, har­bi­ye nâ­zır­lı­ğı­nı, sa­dâ­re­te ilâ­ve­ten ken­di üze­ri­ne al­dı. M. Ke­mal Pa­şa­’nın oto­ri­te, sul­ta ve atak­lı­ğın­dan çe­kin­miş ola­bi­lir. Ken­di­si ma­re­şal iken yüz­ba­şı olan bu genç ge­ne­ra­le önem ver­me­miş de bu­lu­na­bi­lir. Fa­kat bu ge­ne­ra­lin, pa­di­şah üze­rin­de­ki inan­dı­rı­cı­lı­ğı ile sad­râ­zam ol­muş­tu. KARANLIK BİR ATMOSFER Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, Sul­tan Va­hî­ded­dî­n’­e -ka­bi­ne­’de 2. sı­ra olan- şey­hü­lis­lâm­lı­ğa da, es­ki şey­hü­lis­lâm Ür­güb­lü Hay­ri Efen­di­‘yi (1867-1921) tav­si­ye et­miş­ti. Ah­met İz­zet Pa­şa bu­na da uy­ma­dı. Fa­kat M. Ke­mal Pa­şa­’nın dâ­hi­li­ye nâ­zı­rı (içiş­le­ri ba­ka­nı) ola­rak gös­ter­di­ği İt­ti­had ve Te­rak­ki­’nin es­ki ılım­lı ge­nel sek­re­te­ri kur­may su­bay­lık­tan gel­me Fet­hi (Ok­yar) Be­y’i bu ma­ka­ma ge­tir­di. O yıl­lar­da mil­lî kah­ra­man sı­fa­tıy­le M. Ke­mal Pa­şa­’dan ün­lü olan Ra­ûf (Or­bay) Be­y’i bah­ri­ye (do­nan­ma) nâ­zı­rı, M. Ke­ma­l’­in sö­zün­den çık­ma­yan Kur­may Al­bay İs­met (İnö­nü) Be­y’i har­bi­ye müs­te­şa­rı yap­tı. Bu ka­bi­ne­yi, İt­ti­hat­çı­la­r’­la do­lu ol­du­ğu için pa­di­şah, mil­li­yet­çi­li­ği ile ta­nın­mış bir sad­râ­zam kur­du­ğu için İn­gil­te­re, is­te­di­ği üye­ler­le ku­rul­ma­dı­ğı için Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, hâ­sı­lı kim­se be­ğen­me­di. 25 gün son­ra da düş­tü. Es­ki sad­râ­zam­lar­dan dip­lo­ma­si kö­ken­li Tev­fik Pa­şa, 4 ay için­de 2 ka­bi­ne kur­du. So­nun­da İn­gil­te­re­’ye gö­zü ka­pa­lı ina­nan Dâ­mâd Fe­rid Pa­şa, İn­gil­te­re­’ye çok ya­kın Prens Sa­ba­hâd­dî­n‘­e bi­le ter­cih edi­le­rek sad­râ­zam ya­pıl­dı. Aşı­rı İt­ti­had­çı düş­man­lı­ğı­nı tem­sil eden Hür­ri­yet ve İti­lâf Par­ti­si li­de­ri Mus­ta­fa Sab­ri Efen­di Şey­hü­lis­lâm ol­du. Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, böy­le­si­ne ka­ran­lık bir at­mos­fer­de İs­tan­bu­l’­a gel­di. Müt­te­fik do­nan­ma, top­la­rı­nı Dol­ma­bah­çe­’ye çe­vir­miş, pa­di­şah bu sa­ra­yı bı­ra­kıp Yıl­dız Sa­ra­yı­’na çe­kil­miş­ti. M. Ke­mal Pa­şa, es­ki Mec­lis Baş­ka­nı Ah­med Rı­zâ Be­y’­in sad­râ­zam, ken­di­si­nin har­bi­ye nâ­zı­rı ol­ma­sı için ça­lı­şı­yor­du. Prens Sa­bâ­had­din, ken­di he­sa­bı­na hâ­lâ sad­râ­zam­lı­ğın (sa­dâ­re­t’­in) pe­şin­de idi. An­cak da­yı­sı Sul­tan Va­hi­ded­din ta­ra­fın­dan se­vil­mi­yor­du. Eniş­te­si Dâ­mâd Fe­rid Pa­şa ile Prens Sa­bâ­had­din, her iki­si de İn­gil­te­re­’nin pe­şi­ne ta­kıl­mış­lar­dı. Fe­rid Pa­şa, hü­küm­da­rı fe­lâ­ke­te sü­rük­le­ye­cek bir po­li­ti­ka­nın pe­şin­de idi. Bu or­tam­da bir şey ya­pa­ma­ya­ca­ğı­nı an­la­yan Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, 9. Or­du mü­fet­tiş­li­ği­ni ka­bûl et­ti (or­du ku­man­da­nı, ha­za­r’­da mü­fet­tiş un­va­nı­nı alı­yor­du, di­ğer bir­lik ko­mu­tan­la­rı ay­nı un­va­nı mu­ha­fa­za edi­yor­lar­dı). M. Ke­mal Pa­şa­’ya ya­zı­lı ola­rak ve­ri­len ve hâ­kan-ha­li­fe ona­yı ta­şı­yan yet­ki­­ler, ken­di­si­ni Ana­do­lu­’nun en bü­yük kıs­mı üze­rin­de her tür­lü as­ke­rî ve mül­kî yet­ki ile do­na­tı­yor­du. İn­gi­liz­le­rin Yu­nan­lı­la­rı İz­mi­r’­e çı­kar­tıp Ege Böl­ge­si­ni ka­na bo­ya­dık­la­rı gün İs­tan­bu­l’­dan ay­rıl­dı. Or­du ku­man­dan­la­rı, eya­let va­li­le­ri ve bü­yü­kel­çi­ler, atan­dık­la­rı ye­re git­me­den ön­ce pa­di­şa­hı zi­ya­ret eder­ler­di. Zi­ra pa­di­şa­hın tem­sil­ci­le­ri idi­ler (Ana­ya­sa­’ya gö­re pa­di­şah baş­ku­man­dan­dır). Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa da, İs­tan­bu­l’­dan ay­rıl­ma­dan ön­ce Yıl­dız Sa­ra­yı­’n­da Sul­tan Va­hî­ded­di­n’­le baş ba­şa gö­rüş­tü. Mu­vaf­fak ol! Hi­tâb-ı şâ­hâ­ne­si ile du­ası­nı al­dı. Te­şek­kür ede­rek se­lam­la­yıp hu­zur-u hü­mâ­yun­dan ay­rıl­dı. 19 Ma­yıs 1919 gü­nü ka­la­ba­lık ma­iye­ti ile Sam­su­n’­a çık­tı. YENİLGİ TARİHİ DEĞİŞTİRDİ İn­gi­liz­le­rin ayıl­ma­sı için bir­kaç haf­ta yet­ti. 7 Tem­mu­z’­da Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa, Ana­do­lu­’da ser­best­çe ha­re­ket ede­bil­mek için as­ker­lik­ten is­ti­fa et­ti. Bu­na rağ­men 23 Tem­muz-7 Ağus­tos 1919 Er­zu­rum Kon­gre­si­’ne as­ke­rî üni­for­ma­sı ve pa­di­şah yâ­ve­ri kor­don­la­rı ile ka­tıl­dı. 4 Ey­lü­l’­de Si­vas Kon­gre­si­’n­de ise ar­tık onu si­vil gö­rü­yo­ruz. Bir da­ha, cep­he dı­şın­da, An­ka­ra­’da ve Tür­ki­ye­’nin baş­ka ye­rin­de üni­for­ma ile do­laş­ma­dı. Sa­kar­ya Mey­dan Mu­ha­re­be­si­ni Os­man­lı ge­ne­ra­li üni­for­ma ve rüt­be­si ile yö­net­ti. Za­fe­rin he­men ar­dın­dan Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ken­di­si­ne, kor­ge­ne­ral ve or­ge­ne­ral rüt­be­le­rin­de bu­lun­mak­sı­zın, fa­kat bu rüt­be­le­rin ge­rek­tir­di­ği as­ke­rî gö­rev­le­ri ifa et­ti­ğin­den do­la­yı mü­şîr (ma­re­şal) rüt­be­si ve Ga­zi un­va­nı ver­di. Bü­yük Ta­ar­ru­z’­u ma­re­şal üni­for­ma­sı ile yö­net­ti. 1919’da Os­man­lı ge­ne­ral­li­ği bah­si so­na er­miş sa­yı­la­bi­lir. Sa­kar­ya za­fe­ri­ne ka­dar ge­ne Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa di­ye Sa­kar­ya­’dan he­men son­ra, 1934 so­nun­da Ata­türk so­ya­dı­nı alın­ca­ya ka­dar 13 yıl Ga­zi di­ye anıl­dı. Ata­türk, Mus­ta­fa Ke­mal Pa­şa ola­rak, son dö­nem Os­man­lı ta­ri­hin­de, en ye­te­nek­li ge­ne­ral­ler­den bi­ri, bel­ki bi­rin­ci­si­dir. Bi­rin­ci Ci­han Sa­va­şı de­nen ta­ri­hin sey­ri­ni de­ğiş­ti­ren önem­li olay ol­ma­sa idi, ha­ya­tı­nı en seç­kin bir Os­man­lı ma­re­şa­li ola­rak ta­mam­la­ya­cak­tı. 1922’de Bü­yük Za­fe­r’i ka­zan­dı­ğı za­man 41 ya­şın­da idi. Ci­han Sa­va­şı, sa­va­şa Os­man­lı Tür­ki­ye­’si­nin sür­priz gi­ri­şi, ke­sin şe­kil­de ye­nil­me­si, Ata­tür­k’­ün bi­yog­ra­fi­si­ni ve Tür­ki­ye ta­ri­hi­ni, bam­baş­ka bir yö­ne çe­vir­di. Arı­bur­nu­’n­da 19’uncu Tü­men Ko­mu­ta­nı Yar­bay Mus­ta­fa Ke­mal, Esat Pa­şa ve di­ğer ko­mu­tan­larla....
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108615
    % 1.32
  • 3.4955
    % -0.59
  • 4.1299
    % -0.03
  • 4.5103
    % -0.29
  • 144.994
    % -0.19
 
 
 
 
 
KAPAT