BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

ABD’de ban­ka ve kre­di sek­tör­le­rin­de baş­la­yan, ora­dan Av­ru­pa’ya ve bü­tün dün­ya­ya ya­yı­lan eko­no­mik kriz, gün geç­tik­çe da­ha da ağır­la­şı­yor. Ger­çek­ten de ar­tık kü­re­sel bir dur­gun­luk, (bel­ki de bir eko­no­mik buh­ran) kor­ku­su gi­de­rek ar­tı­yor. Aca­ba 2008 yı­lın­da dün­ya eko­no­mi­si­nin han­gi oran­da bü­yü­me­si bek­le­ni­yor?



1. Küresel Test Bü­yü­me Ne­re­de? ABD’de ban­ka ve kre­di sek­tör­le­rin­de baş­la­yan, ora­dan Av­ru­pa’ya ve bü­tün dün­ya­ya ya­yı­lan eko­no­mik kriz, gün geç­tik­çe da­ha da ağır­la­şı­yor. Ger­çek­ten de ar­tık kü­re­sel bir dur­gun­luk, (bel­ki de bir eko­no­mik buh­ran) kor­ku­su gi­de­rek ar­tı­yor. Aca­ba 2008 yı­lın­da dün­ya eko­no­mi­si­nin han­gi oran­da bü­yü­me­si bek­le­ni­yor? A. % 6.1 B. % 2.8 C. % 0.8 D. % 0.4 A. Yüzde 6.1 YAN­LIŞ. Ge­liş­mek­te olan ül­ke­le­rin, dün­ya or­ta­la­ma­sın­dan da­ha iyi bir per­for­mans gös­te­re­rek 2008’de yüz­de 6.1 bü­yü­me­si bek­le­ni­yor. Bu ra­kam ge­liş­mek­te olan ül­ke­le­rin bir ön­ce­ki yıl gös­ter­dik­le­ri yüz­de 8.5’lik bü­yü­me­ye kı­yas­la be­lir­gin bir dü­şüş ol­sa da, zen­gin ül­ke­ler­de­ki bü­yü­me bek­len­ti­le­ri­nin bir hay­li üze­rin­de. Ulus­la­ra­ra­sı Pa­ra Fo­nu (IMF) ve­ri­le­ri­ne gö­re 2008’de dün­ya eko­no­mi­sin­de­ki bü­yü­me­nin yüz­de 61’inin ge­liş­mek­te olan ül­ke­ler ta­ra­fın­dan sağ­lan­ma­sı bek­le­ni­yor. 2007 yı­lın­da­ki dün­ya gay­ri­sa­fi ha­sı­la­sı­nın ise sa­de­ce yüz­de 28’i ge­liş­mek­te olan ül­ke­ler­den kay­nak­la­nı­yor­du. B. Yüzde 2.8 DOĞ­RU. IMF’nin 2008 yı­lı için kü­re­sel bü­yü­me bek­len­ti­si yüz­de 2.8. Geç­ti­ği­miz yıl­ki yüz­de 4.8’lik bü­yü­me­nin hay­li ge­ri­sin­de kal­mak­la be­ra­ber yi­ne de bu yıl bek­le­nen eko­no­mik bü­yü­me, yüz­de 1.2 ola­rak ger­çek­leş­me­si bek­le­nen top­lam nü­fus ar­tı­şı­nın üze­rin­de. IMF, yüz­de 3 ve al­tın­da bir bü­yü­me­yi re­ses­yon ola­rak ka­bul et­ti­ği için dün­ya eko­no­mi­si, uçu­ru­mun ke­na­rın­da do­la­şı­yor. 2009 için tah­min edi­len yüz­de 3.2’lik bü­yü­me ora­nı da sa­de­ce cüz’i bir ar­tı­şı ifa­de edi­yor. C. Yüzde 0.8 YAN­LIŞ. ABD eko­no­mi­si­nin 2008’de sa­de­ce yüz­de 0.8 bü­yü­me­si bek­le­ni­yor. Nü­fu­sun yüz­de 1 ci­va­rın­da art­tı­ğı göz önü­ne alın­dı­ğın­da Ame­ri­ka­lı­la­rın or­ta­la­ma ge­lir­le­rin­de dü­şüş gö­rül­me­si muh­te­mel. Bü­yü­me­nin 2009’da da­ha da ya­vaş­la­ma­sı bek­le­ni­yor. Ge­le­cek yıl için bek­le­nen yüz­de 0.4’lük bü­yü­me, ABD’nin he­nüz kri­zin di­bi­ni gör­me­di­ği­nin ha­ber­ci­si. Ya­ni ABD’yi da­ha da zor gün­le­rin bek­le­di­ği­ni gös­te­ri­yor. D. Yüzde 0.4 YAN­LIŞ. Eu­ro böl­ge­si­nin 2008 yı­lın­da yüz­de 0.4 bü­yü­me­si bek­le­ni­yor. Geç­ti­ği­miz yıl bu böl­ge­nin top­lam eko­no­mik bü­yük­lü­ğü­nün yüz­de 2.1 ar­tış gös­ter­miş ol­ma­sı, bu yıl­ki du­ru­mun cid­di­ye­ti­ni or­ta­ya ko­yu­yor. Di­ğer ge­liş­miş ül­ke­ler gi­bi eu­ro böl­ge­si­nin de dün­ya eko­no­mik bü­yü­me­sin­de­ki pa­yı aza­lı­yor. 2007’de top­lam bü­yü­me­nin yüz­de 22’si Eu­ro böl­ge­si kay­nak­lı iken bu yıl bu oran yüz­de 3’e ge­ri­le­di. 2. İlginç Rakamlar 1- 2008’in ilk çeyreğinde Rusya’nın petrol üretimi, 10 yıl içinde ilk defa azalma gösterdi. (Financial Times) 2- Üni­ver­si­te­ye ka­yıt yap­tı­ran her 10 er­kek öğ­ren­ci­ye kar­şı­lık Fi­li­pin­ler’de 12, Bre­zil­ya’da 13 ve Rus­ya’da 14 kız öğ­ren­ci bu­lu­nu­yor.  (Gold­man Sachs) 3- Pakistan’da her gün 65 milyon kişi, diğer bir ifadeyle nüfusun yüzde 40’ı cep telefonuyla konuşuyor. (International Herald Tribune) 4- Ki­şi ba­şı­na dü­şen mil­li ge­lir göz önü­ne alın­dı­ğın­da Av­ru­pa­lı­lar Çin­li­ler­den 13 kat da­ha zen­gin. (Fi­nan­ci­al Ti­mes) 5- Ki­şi ba­şı­na dü­şen mil­li ge­lir göz önü­ne alın­dı­ğın­da Av­ru­pa­lı­lar Çin­li­ler­den 13 kat da­ha zen­gin. (Fi­nan­ci­al Ti­mes) 6- 2025 iti­ba­riy­le dün­ya­da­ki top­lam uçak sa­yı­sı­nın iki ka­tı­na çı­ka­rak 36.000 ol­ma­sı bek­le­ni­yor. (Boe­ing) 7- 2025 iti­ba­riy­le dün­ya­da­ki top­lam uçak sa­yı­sı­nın iki ka­tı­na çı­ka­rak 36.000 ol­ma­sı bek­le­ni­yor. (Boe­ing) 8- 1900 yı­lın­da dün­ya­da­ki Hris­ti­yan­la­rın yüz­de 82’si ku­zey ya­rım kü­re­de ya­şı­yor­du. 2025’de bu ora­nın yüz­de 32 ol­ma­sı bek­le­ni­yor.  (Uni­ver­sity of Cum­bri­a) 9- Hin­dis­tan’ın pek çok böl­ge­sin­de, in­san­la­rın en çok is­te­di­ği şey­ler­den bi­ri açık ton­da bir cil­de sa­hip ol­mak. (Was­hing­ton Post) 10- Cilt be­yaz­lat­ma ürün­le­ri ge­nel­de gün­de 1 do­lar­lık bir har­ca­ma ge­rek­ti­ri­yor. Bu da ço­ğu Hint­li­nin gün­lük ge­li­ri­nin ya­rı­sı de­mek. (Was­hing­ton Post) © 2008 www.theglobalist.com 3. Dudak Okuma Küresel Ekonomi Bilirkişisi: Lawrence Summers “Sü­per eko­no­mist”, ABD Ma­li­ye Ba­ka­nı, Har­vard Üni­ver­si­te­si Rek­tö­rü ve son ola­rak da Ba­rack Oba­ma’nın Be­yaz Sa­ray Mil­li Eko­no­mi Kon­se­yi baş­kan­lı­ğı­na ata­dı­ğı isim... Lawrence Sum­mers uzun un­van ve ba­şa­rı lis­te­si­ne bir ye­ni­si­ni ek­ler­ken sö­zü­nü sa­kın­ma­yan bir isim ola­rak da dik­kat çe­ki­yor. 1- Mev­cut eko­no­mik kri­zi kı­sa­ca na­sıl özet­ler­si­niz? “Ya­şa­dı­ğı­mız eko­no­mik or­tam­da kor­ku­nun ken­di­sin­den da­ha çok kork­ma­mız ge­re­ken şey­ler var.” (Ha­zi­ran 2008) 2- Pa­ni­ğe ge­rek var mı ya­ni? “Her­kes du­rup, de­rin bir ne­fes al­ma­lı ve ABD eko­no­mi­si­nin ne den­li di­renç­li, re­ka­bet­çi ve po­tan­si­yel sa­hi­bi bir eko­no­mi ol­du­ğu­nu gör­me­li.” (Şu­bat 2008) 3- Ge­rek­li re­form­lar ne­ler? “Fi­nan­sal risk alı­mı­nı teş­vik et­mek için ver­gi avan­taj­la­rı ge­tir­me­li, borç­lan­ma­yı dü­zen­le­me­li, top­lum kay­be­der­ken ki­şi­le­rin ka­zanç­lı çık­ma­sı gi­bi ze­hir­li so­nuç­lar do­ğu­ran dev­let po­li­ti­ka­la­rı­nı ön­le­me­li­yiz.” (Ekim 2008) 4- ABD eko­no­mi po­li­ti­ka­la­rı­nın be­lir­len­me­sin­de si­zi en­di­şe­len­di­ren ne? “2. Dün­ya Sa­va­şı’nın bi­ti­şin­den be­ri, Ame­ri­kan eko­no­mi po­li­ti­ka­sı kü­re­sel eko­no­mik en­teg­ras­yo­nu des­tek­le­miş­tir. Bu amaç­la, özel­lik­le As­ya’da­ki yok­sul ül­ke­ler­de bü­yü­me­ye mu­az­zam des­tek ve­ril­miş­tir. Ne var ki, bu­gün Ame­ri­ka’nın ulus­la­ra­ra­sı eko­no­mik po­li­ti­ka­ya olan sa­da­ka­ti­ne şüp­he ile ba­kı­lı­yor.” (Ni­san 2008) 5- ABD’de hi­ma­ye­ci­li­ğin ya­yıl­ma­sın­dan mı en­di­şe edi­yor­su­nuz? “Hem kü­re­sel­leş­me­nin ka­çı­nıl­maz ol­du­ğu hem de ko­ru­ma­cı­lı­ğın ters tep­ti­ği dü­şün­ce­si doğ­ru. An­cak kay­be­den­ler açı­sın­dan ba­kıl­dı­ğın­da [bu fik­rin doğ­ru ol­ma­sı] te­sel­li de­ğil.” (Ekim 2006) 6- Ame­ri­kan eko­no­mi­si son yir­mi yıl­da­ki ba­şa­rı­sı­nı ne­ye borç­lu? “Şüp­he­siz 90’lı yıl­lar­da bü­yü­me ve üret­ken­lik­ten ya­na şans­lıy­dık. Bun­lar da yük­sek tek­no­lo­ji sa­ye­sin­de el­de edil­di.” (Ka­sım 2004) 7- ABD eko­no­mi­si­nin ge­le­ce­ğin­den ümit­li mi­si­niz? “ABD, ya­ban­cı ser­ma­ye­yi ve dün­ya­da­ki yük­sek ni­te­lik­li iş gü­cü­nü çe­ken bir mık­na­tıs gi­bi. ABD eko­no­mi­si­nin dün­ya li­der­li­ğin­de­ki ye­ri­ni ya­kın bir za­man­da kay­bet­me­si be­nim için ger­çek­ten bü­yük bir sürp­riz olur.” (Şu­bat 2008) 8- Ge­liş­mek­te olan ül­ke­le­rin va­tan­daş­la­rı­na me­sa­jı­nız ne? “Ge­liş­mek­te olan ül­ke­ler­de fa­kir sa­yı­sı­nın faz­la ol­ma­sı, kü­re­sel­leş­me­nin aşı­rı git­me­sin­den de­ğil ye­te­rin­ce ile­ri git­me­me­sin­den kay­nak­la­nı­yor.” (Tem­muz 2002) 9- En faz­la il­gi­le­nil­me­si ge­re­ken me­se­le ne? “Ka­mu sağ­lı­ğı, önü­müz­de­ki el­li yıl­da ge­liş­mek­te olan ül­ke­le­rin en önem­li me­se­le­si ola­rak ka­la­cak­tır.” (Ocak 2004) 10- Eko­no­mik ba­kış açı­sıy­la eği­ti­mi na­sıl de­ğer­len­di­ri­yor­su­nuz? “Eği­tim, ge­le­ce­ğe inan­cın en kuv­vet­li ifa­de­si­dir.” (Ni­san 2004) 11- Son ola­rak, aka­de­mis­yen­lik­ten kü­re­sel po­li­ti­ka be­lir­le­yi­ci­li­ği­ne uza­nan yol­cu­lu­ğu­nuz­da si­ze il­ham kay­na­ğı olan şey ne­dir? “Tek bir iyi ör­nek, bin te­ori­den be­del­dir.” (Ekim 2003) Edi­tör’ün No­tu: “Du­dak Oku­ma”nın her bir bö­lü­mü, so­ru­lar­da be­lir­ti­len ta­rih­ler­de rö­por­taj ya­pı­lan şa­hıs­lar­ca söy­len­miş yak­la­şık on alın­tı içe­rir. Yal­nız, bu sa­de­ce sa­nal bir rö­por­taj­dır. Müm­kün ol­du­ğun­ca, ifa­de edi­len dü­şün­ce­le­re da­ha iyi bir an­lam sağ­la­ya­cak so­ru­lar ek­len­miş­tir.”
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108953
    % 0.33
  • 3.482
    % -0.35
  • 4.1105
    % 0.01
  • 4.4532
    % -0.62
  • 144.153
    % -0.16
 
 
 
 
 
KAPAT