BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Meclis

Seçim sonuçlarını görmek için tıklayın.
Anasayfa > Haber > Enflasyonla mücadelenin geçmişi

Enflasyonla mücadelenin geçmişi

Siyasal Bilgiler okulunda öğrenciyken değerli hocalarımızdan biri de merhum Prof. Aziz Köklü idi. 1946’da doçent olmuştu. Doçentlik sınavının bir bölümünün gereği olan deneme dersini bizim de bulunduğumuz “mali şube”de vermişti.



Siyasal Bilgiler okulunda öğrenciyken değerli hocalarımızdan biri de merhum Prof. Aziz Köklü idi. 1946’da doçent olmuştu. Doçentlik sınavının bir bölümünün gereği olan deneme dersini bizim de bulunduğumuz “mali şube”de vermişti. Konu ekonomik konjonktürdü. Aziz hocam o zamanki ekonomi kitaplarında yer aldığı şekilde mevzuu ele alıp tatlı tatlı anlattı. “Fiyatların yükseliş durumu, sonra düşmeye başlaması, bir süre bunun devam etmesi, sonrada tekrar yükselişi” tarzında olayları gözümüzde canlandırmaya çalıştı. Anlattığı dersten çok etkilenmiştik ve kafamızda bir ekonomik seyir tablosu teşekkül etmişti. Zaman zaman kafamızda canlanan bu tablonun ülkemiz açısından da gerçek olup olmadığını araştırmak için toptan eşya endekslerini gözden geçirdik. Bu rakamlara göre; ülkemizdeki fiyat hareketlerinin artış iniş ve istikrar dönemlerini aşağıdaki şekilde tesbit ettik. 1. Nisbetleri yüzde 24.9 ila 93.7 arasında değişen fiyat artış hızlarının bulnduğu 1938-43 yükseliş dönemi. 2. 1944-46 yıllarında, fiyat artış hızlarının yüzde 32.2 ile yüzde 3.8 arasında değiştiği düşme dönemi. 3. 1947-49 yılları arasında yüzde 1.3 ile yüzde 7.9 arasında değişen yükseliş dönemi. 4. 1950’de ani bir düşüş (yüzde 10.2) ve sonra 1953’e kadar yüzde 6.7 ile 0.8 arasında değişen istikrarlı bir dönem, 5. 1954’ten itibaren 1959’a kadar hızlarının yüzde 11 ila yüzde 19.5 arasında değiştiği yükseliş dönemi, 6. 1960’tan 1970’e kadar devam eden ve hızlarının yüzde 1.2 ila yüzde 6.7 arasında seyrettiği, başka bir ifade ile evvelâ inişi ve sonra da istikrarı gösteren bir dönem, 7. 1971’den itibaren çift rakamlı artış dönemi. Görülüyor ki ülkemizde 1938’den itibaren günümüze kadarki dönemde hocamızın anlattığı tablo aynen ortaya çıkmış bulunmaktadır. Geçmişe baktığımızda fiyat artışlarının had safhaya ulaştığı dönemlerde genelde hükümetlerin bazen devalüasyonlu bazen de devalüasyonsuz istikrar tedbirleri aldığını görürüz. Devalüasyonsuz istikrar tedbirlerinin alınması ile ilgili bir hatıramızı nakletmek istiyoruz: 1963 sonlarında, 1960’tan beri enflasyondan kaçma tedbirlerinin sıkı uygulanması sonucunda deflasyonist bir tablo ortaya çıkmıştı. Ekonomik hayatta bir durgunluk başlar gibiydi. Bunu önlemek için hükümet bazı tdbirlere başvurmuştu. Bunun da dozu biraz fazla kaçınca bu defa da enflasyonist temayül belirtileri görülmeye başlanmıştı. Bunun üzerine “bir istikrar tedbirleri paketi” hazırlayıp zamanın Maliye Bakanı Ferit Melen’e sunmuştuk. Fakat 1965 Şubat’ında bütçenin tümünün görüşülmesi sırasında maddelere geçişin reddi sebebiyle hükümet düştü. Aynı tedbirler zamanın Maliye Bakanı rahmetli İhsan Gürsan tarafından Haziran ayında rahmetli Başbakan Suat Hayri Ürgüplü’ye sunuldu. Fakat bir seçim hükümeti için böyle tedbirlerin alınması güçtü, hatta imkânsızdı. Nitekim konu 1965’ten sonraki hükümet dönemine kaldı. Rahmetli İhsan Gürsan gene Maliye Bakanı’ydı. 1966 sonlarına doğru konuyu kendisine yeniden sunduk. Merhum, hazırlanan tedbirler tasarısını benimseyip hükümete sunacağı zaman da istifa etti. Bu istifanın sebebi sanıyoruz bakanın, tedbirler paketinin tamamının hükümet tarafından kabul edilmemesi ihtimalini düşünmesiydi. Halbuki kendisinden sonra bakan olan rahmetli Cihat Bilgehan tarafından da benimsenen tedbirler hükümetçe hemen kabul edilmişti. 1967-68 yıllarında ekonomik istikrar açısından bir sıkıntı bulunmamasının sebeplerinden biri de bu tedbirlerdi. Hükümetin devalüasyon yapmadan ekonomik istikrarı sağlama hususundaki gayretlerinin Sayın Süleyman Demirel’in başbakan olduğu 1967-1970 dönemindeki gibi devam etmesi en büyük temennimizdir.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 94082
    % 1.16
  • 4.7932
    % -0.57
  • 5.6125
    % 0.31
  • 6.2808
    % -0.14
  • 189.513
    % -0.21
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT