BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Diplomatik
kaos!

Diplomatik
kaos!

Gizli ABD belgeleri yüzünden iyi ilişkilere sahip ülkeler bile artık birbirine şüpheyle bakıyor.



> Avustralyalı gazeteci ve internet aktivisti Julian Assange organizasyonun yöneticisi WikiLeaks uzunca bir süredir merakla beklenen ABD Dışişleri Bakanlığı’na ait belgeleri önceki gece yayımladı. Belgeler, 2004 yılından bu yılın Mart ayına kadar yapılan 250 bin adet diplomatik gizli yazışmayı içeriyor. En çok belge gönderenler sıralamasında Washington’ın ardından Ankara ikinci sırada. WikiLeaks, internet sitesinin uğradığı saldırı sebebiyle belgelerin İngiliz Guardian, ABD’li New York Times, Alman Der Spiegel, İspanyol El Pais ve Fransız Le Monde tarafından yayınlandığını duyurdu. Guardian’ın internet sitesine koyduğu belgelerde Türkiye ile ilgili de çok sayıda iddia yer alıyor. Bunlar arasında İsrail’in Türkiye’nin uyguladığı politikalardan duyduğu rahatsızlığı ABD’ye iletmesi bulunuyor. Ayrıca, Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in de Türkiye’nin bir enerji merkezi olmaması için Rusya ile gaz anlaşması yaptıklarını söylediği de belirtiliyor. Belgeler arasında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu’nun ABD’li yetkililerle yaptığı görüşmelerin tutanakları da bulunuyor. İSTİHBARATÇI DİPLOMATLAR New York Times Gazetesi, on binlerce gizli belgede, BM’de görevli Amerikalı diplomatlardan, bütün Kuzey Koreli diplomatlarla ilgili ayrıntılı istihbarat elde etmelerinin istendiğinin de yer aldığını bildirdi. Belgede ayrıca Amerikalı diplomatlardan, İran’ın nükleer programı konusunda da öncelikli olarak BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun’un ve genel olarak BM Sekreteryasının niyetleri ve planlarıyla ilgili detaylı bilgi elde etmeleri de isteniyor. Yine belgelerden birine göre ABD, serbest bırakılan Guantanamo tutsaklarını kabul etmeleri için ülkelere karşı katı taktikler uygulamış. BEYAZ SARAY: SADECE YAZIŞMA Beyaz Saray, yayımlanan gizli belgeleri yalanlamadı ancak sızdırılan iç yazışmaların “ABD dış politikasının ifadesi” olmadığını belirtti. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, yayımlanan yüzbinlerce sayfalık belgenin yabancı hükümetlerle olan özel diplomatik görüşmeleri içerdiği belirtildi. Açıklamada, “Washington’a (dış temsilciliklerden) yapılan saha bildirimleri doğası gereği samimi bir şekilde yapılır ve genellikle tam bilgilerden oluşmaz. Bir dış politika ifadesini yansıtmaz, aynı zamanda nihai kararlarımız da değildir” denildi. Belgeler müzik CD’siyle sızdırılmış ABD’nin 250 elçilik ve konsolosluğuna ait ve ABD vatandaşlarına gösterilmesi yasak olan toplan 251.287 yazışma bütün dünyaya yayıldı. ABD, 11 Eylül sonrasında, dünyadaki ABD yetkilileri arasında bilgi akışında bir boşluk olmaması, sağlıklı bir paylaşım gerçekleştirilebilmesi için ‘Spirnet’ adı verdiği, ABD ordusuna ait internet sistemini, elçiliklerin de kullanımına açtı ve bütün arşivleri birleştirdi. Böylece ordudaki her konumdan asker ve görevli de, elçiliklerin iç yazışmalarına ulaşabilmeye başladı. Bu sayede, Irak’ta görev yapan ve haftanın yedi günü, günde 14 saatini internet başında geçirebilen 22 yaşındaki Bradley Manning, bilgileri bir Lady Gaga Cd’sine kopyaladı ve sonra da bütün dünyaya yayan WikiLeaks ile paylaştı. Tutuklanan ve yargılaması devam eden Manning bilgileri nasıl ele geçirdiğini bir internet sohbetinde şöyle anlattı: ‘Lady Gaga CD’sine benzer bir Cd ile geldim, “Müziği sildim, sonra da dosyaları sıkıştırdım. Kimse bir şeyden şüphelenmedi.” Dünyayı sarsan adam:? Julian Assange WikiLeaks, kaynaklarının gizliliğini koruyarak hükümetlerin ve diğer organizasyonların hassas belgelerini yayınlayan, İsveç merkezli bir uluslarararası organizasyondur. WikiLeaks, Çinli muhaliflerin yanı sıra ABD, Tayvan, Avrupa, Avustralya ve Güney Afrikalı gazeteciler tarafından kuruldu. Avustralyalı gazeteci ve internet aktivisti Julian Assange organizasyonun yöneticisi. Kuruluşundan sadece bir yıl sonra organizasyonun ve wikileaks.org’un veritabanına 1.2 milyondan fazla doküman ulaştı. WikiLeaks yayınladığı raporlarıyla çok sayıda yeni medya ödülleri kazandı. WikiLeaks 26 Temmuz 2010’da Amerikan ordusunun 2004-2009 yılları arasında Afganistan Savaşı’nda tutmuş olduğu 92.000 belgeyi The Guardian, The New York Times ve Der Spiegel gazeteleriyle birlikte açıkladı. Belgelerde günlükler, bireysel olaylar da dahil dost ateşi ve sivil kayıplar hakkında ayrıntılı bilgilere yer verildi. Belgeleri sızdıran er Bradley Manning görev yaptığı Kuveyt’deki Camp Arfijan üssünde tutuklandı. ABD BELGELERİNDEKİ İLGİNÇ İDDİA: AK Parti’nin kapatılma davası ADLİ DARBE GİRİŞİMİ “AK Parti’nin Kapatılmasının Sonuçları ve Bizim Duruşumuz” başlığı ve ‘Hizmete özel” koduyla yazılan 04 Kasım 2008 tarihli belgenin giriş cümlesinde, “AK Parti’nin kapatılması davası bu ülkenin geleceğine bir darbedir” deniliyor. WikiLeaks’ın açıkladığı ABD’ye ait gizli belgelerde, AK Parti’nin kapatılması davasının da ABD belgelerine yansıdığı görülüyor. “AK Parti’nin Kapatılmasının Sonuçları ve Bizim Duruşumuz” başlığı ve ‘Hizmete özel” koduyla yazılan 04 Kasım 2008 tarihli belgenin giriş cümlesinde, “AK Parti’nin kapatılması davası bu ülkenin geleceğine bir darbedir” ifadelerine yer verildiği dikkat çekiyor. Büyükelçi Ross Wilson tarafından kaleme alınan belgede, davanın “Türkiye’nin, devletin, ülke demokrasisinin büyümesi ve dinin toplumdaki rolü gibi konuların doğasına ilişkin çözümlenmemiş ihtilafları yansıttığı” görüşüne yer veriliyor. Belgede açılan dava hakkında “Bu, bir adli darbe girişimi ve siyasetin, kanuni yöntemlerle Clausewitz benzeri bir şekilde genişlemesidir. Bu iddianame siyasi bir belge olarak yorumlanıyor. Parti ile partideki önde gelen 70 kişinin siyasetten yasaklanmasını haklı çıkarmak için gazetelerden yapılan alıntılara yer veriliyor” ifadeleri kullanılıyor. Belgelerde Türkiye ile iddialardan bazıları şöyle: * Amerikalı diplomatlar Türkiye’nin muhtemel bir eksen kaymasından endişe duyduklarını raporlarına yazmışlar. * Türk diplomatlar Suriye’yi İran yörüngesinden çıkarttıklarını belirtmiş. * Türkiye’nin Kıbrıs sorunu çözümünde ABD’nin daha çok müdahil olmasından yana. * Türkiye, ABD’ye Suudilerin Irak’taki partilere rüşvet vermesini bildirmiş. * İsrail istihbaratı MOSSAD’ın şefi, ‘Türkiye’de AK Parti iktidarıyla İslamclık hızlı bir yükselişe geçtiği ve ordunun bu duruma daha ne kadar sessiz kalacak, İslamcılar, laikliğin kuyusunu kazıyor’ demiş. * Hükümet, Irak Başbakanı Maliki’den memnun olmadığını bildirmiş. * Amerikan yönetimi Türkiye’nin İran’ı uyarmasını istedi.. Ancak Türkiye bunu yapmadı.. RUSYA: Ciddiye almaya bile gerek yok MOSKOVA AA Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev’in basın Sözcüsü Natalya Timakova, WikiLeaks belgelerinde Rusya ile ilgili bilgilerin yayımlanmasını yorumlamaya gerek bile duymadıklarını, Başbakan Vladimir Putin ve Medvedev için yapılan “Batman ve Yardımcısı Robin” ifadelerinin uydurulmuş Holywood kahramanları olduğunu söyledi. Timakova, yaptığı kısa açıklamada, “WikiLeaks sitesinde ve bazı gazetelerde yayımlanan makalelerde ilginç ve yoruma değer bir şey yok. Uydurulmuş Holywood kahramanlarını yorumlamaya gerek duymuyoruz” dedi. AZERBAYCAN: Belgeler gerçeği yansıtmıyor BAKÜ AA WikiLeaks’in yayımladığı gizli belgeler arasında yer alan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve ABD Dışişleri Bakanı Yardımcısı William Burns arasında geçen görüşmeyle ilgili açıklama yapan Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Şube Müdürü Novruz Memmedov, görüşmelere kendisinin de katıldığını ve bu görüşmede üçüncü ülkeler ya da şahıslar hakkında konuşulmadığını söyledi. Azerbaycan ile Türkiye arasında son 10 yılda büyük anlaşmalar yapıldığını hatırlatan Memmedov, bu anlaşmaların hayata geçirilmesinde Cumhurbaşkanı Aliyev’in büyük katkılarının olduğunu söyledi. İRAN: Bu belgelere hiç değer vermiyoruz TAHRAN AA İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, WikiLeaks tarafından açıklanan belgelerin bölge ülkeleriyle ilişkilerini etkilemeyeceğini söyledi. Ahmedinejad, düzenlediği basın toplantısında, bazı Arap ülkelerinin ABD’den, nükleer programına son vermesi için İran’a hava saldırısı düzenlemesini istediği şeklinde bilgiler içeren belgelerin “fesat karıştırmaya” yönelik olduğunu belirterek, “Bu belgelere hiç değer vermiyoruz” dedi. Ahmedinecad, “İran ve bölge ülkeleri dosttur. Bu tür arabozuculukların ülkeler arasındaki ilişkiler üzerinde hiçbir etkisi olmayacaktır” diye konuştu. LİDERLERLE İLGİLİ YORUMLAR... SARKOZY ÇIPLAK KRAL On binlerce gizli belgede, Amerikalı diplomatların dünya liderleri hakkında yaptıkları ilginç tanımlamalar ve yorumlar da ortaya çıktı. Gizli belgelerde Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy için, “Çıplak Kral, alıngan, otoriter” gibi ifadeler yer alıyor. Merkel için “risk almaktan kaçınan ve hayal gücü eksik” ifadeleri kullanılan belgelerde, Berlusconi “beceriksiz ve etkisiz” olarak değerlendiriliyor. Medvedev için “solgun ve “kararsız”yorumu yapılan belgelerde, Putin için “erkek egemen” deniliyor. Karzai için “oldukça zayıf” ifadeleri kullanılıyor.
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT