BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Seksen kapıya doksan değnek çaldı!

Seksen kapıya doksan değnek çaldı!

Kendisi de bir “Türkmen” olan Didim Noteri Bekir İşlek, Çukurova’ya in(e)meyen Toros Türkmenleri’nin kültürüyle ilgili çok önemli bir çalışmayı daha yayınladı.



> Aydoğan KAÇIRA İSTANBUL ÖNCE TEKEDEN TELEME ÇALMIŞTI, SONRA KAPILARA DEĞNEK ÇALDI Âşık Karayiğit Osman (sağda), Düziçi Türkmen Kültürü’nü önemli halkalarından biri. Bekir İşlek(sağda), onu Toroslar’ın eteğindeki köyünde bulup, dağarcığında ne var ne yok derledi. Ve son derece değerli bir Kültür Hazinesi koruma altına alındı... Kendisi de Toroslar’da yaşayan Türkmenler’in “Tecirli” aşiretinden olan Didim Noteri Bekir İşlek, Çukurova’ya in(e)meyen Toros Türkmenleri’nin kültürüyle ilgili, “Çukurova Folkloru İçin / Seksen Kapıya Doksan Değnek Çalmak / Âşık Karayiğit Osman’ın Hikâye Repertuvarı” adlı çok önemli bir çalışmayı daha yayınladı. Çukurova Kültürü’nün en önemli “üreticisi” ve “taşıyıcısı” durumundaki “Âşık”lar, ölümleri ile birlikte, hazine değerindeki şiirleri, hikayeleri ve yöre tarihi ile ilgili önemli bilgileri de beraberlerinde götürüyor, geriye ancak, onları dinleme şansına sahip olan köylülerin hafızalarındaki kırıntılar kalıyordu. Birçok Türkmen Halk (Hak) aşığı, heybesindeki ile birlikte göçüp gitmiş, birçok kültür hazinesi kayıt altına alınmadığı için gelecek nesillere taşınamamıştı. Âşıkların ölümüne seyirci kalınmasından büyük bir acı duyan ve yıllarca bu acıyla yoğrulan araştırmacı yazar Bekir İşlek “Bari geride kalanları kurtarayım” diyerek yollara düştü. Toroslar’ın köylerinde Halk aşıklarının izini süren ve kimi bulduysa dizinin dibine oturup, günlerce bıkmadan usanmadan derleme yapan Didim Noteri Bekir İşlek, bu güne kadar 3 önemli kaynak eser yayınlamayı başardı. Her bir kitabını “kurtarılmış bir hazine” gibi gören Bekir İşlek, eserlerini “Düziçi Folklor Kitapları” başlığı altında topladı ve bu seriden 3’üncü kitabını da yayınladı. GELENEKLER?DEYİMLER “Tekeden Teleme Çalmak” ve “Bir Cerene Av Olmak” isimli kitaplarının devamı mahiyetindeki 3’üncü kitabı “80 Kapıya Doksan Değnek Çalmak” birçok önemli deyim, âdet ve geleneğin kaynağına iniyor. Kitapta “ötesi berisi” iyice anlaşılan örf-âdet, deyim ve geleneklerden bazıları şöyle:”Delisi Tutmak, Ocak, Ocaklık, Ocaklama, Ocak Ayırmak, Ateşle Konuşmak, Kav, Sinsin Ateşi, Kil ve Kül, Ağzı Kızıllık, Çelişen Atasözleri, Mıkdanlı, Düşünü Heyketlerken Oynaşını Heyketlemek, Adı Batasıca, Cin, Cindarlık, Sidiklik Bağlamak, Nohut/Hırsız Şişirmek, Yakma / Buzağı Muskası, Muska, Kurt Ağzı Bağlamak, Nazar Değmesi, Doksancık Cücüğü, Kocakarının Kışı, Çocuk Toprağı/Çocuk Belemek, Toprak Yemek, Hacamat, Aşçı, Kınacı, Çomçalı Gelin, Ekşi, Tetiri.” Kitap 102’nci sayfasından sonra Düziçili Âşık Karayiğit Osman hakkındaki bilgi ve değerlendirmelerle devam ediyor ve âşığın anlattığı Balbörek Hikâyesi, Ahmet Bey ve Güheri Hikâyesi, Ali Paşa Hikâyesi, Âşık Garip Hikâyesi, Deli Boran Hikâyesi, Gündeşlioğlu Hikâyesi, Güzel Ahmet Hikâyesi, Han Mahmut Hikâyesi, Hurşit Hikâyesi, Öksüz Ali Hikâyesi ile Köroğlu Hikâyelerinin Kır Atın Kaçırılması Hikâyesi, Güzel Ayvaz’ın Kaçırılması Hikâyesi, Turna Teli Hikâyesi, Moskof Seferi Hikâyesi, Gürcistan Seferi Hikâyesi gibi, son derece değerli halk öyküleri yer alıyor. Toros Türkmenleri’nin neredeyse “kaya kovukları”nda bekleyen kültür varlıkları Bekir İşlek’in çalışmaları ile bir bir gün yüzüne çıkıyor.
Kapat
KAPAT