BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Kampana

Kampana

Dikkat ediyorum televizyonlardaki bilgi yarışmaları genel kültür sorularıyla birlikte kelime bilgisini temel alıyor. Özellikle genç yarışmacılar hem de namlı üniversitelerden katılan gençler için de ben bu yarışmaları bir sınav olarak değerlendirmekteyim.



Dikkat ediyorum televizyonlardaki bilgi yarışmaları genel kültür sorularıyla birlikte kelime bilgisini temel alıyor. Özellikle genç yarışmacılar hem de namlı üniversitelerden katılan gençler için de ben bu yarışmaları bir sınav olarak değerlendirmekteyim. Ve şunu görmekteyim. Gençler sayısı pek de kabarık olmayan bir kelime dağarcığıyla düşünüp konuşmaktadır. Dil nasıl öğrenilir? Önce sizinle konuşan ve size dili öğreten anneden, nineden, çevreden... Sonra da kitaplardan... Eskiden İstanbul çarşı ve pazarları da bu konuda etkili olurdu. Ama ne yazık, gençler bugün Ömer Seyfettin'in, Reşat Nuri Güntekin'in, Peyami Safa'nın eserlerinde bile zorlanıyorlar. Soruda yeldirme kelimesi geçiyor. Soru, "Hangisi çarşafın üzerine giyilen hafif üstlüktür?" Oradaki seçenekleri gözden geçiren genç adam "Yeldirmeyi hiç duymadım. Acaba yel ile ilgili bir şey mi? Gerçi yeldeğirmenini biliyorum ama..." Tabii ki cevap yeldirmedir. Fakat genç adam bu cevabın kıyısından bile geçemiyor. Bu tür giyim aracı artık pek kullanılmıyor. Ama eğer belli bir edebiyat birikimi olsaydı, belki yeldirmeyi o vesileyle öğrenecekti. Anadolu'da siyah, uzun kollu, göğüslük kumaşından yapılma ve yine yeldirme diye anılan bir üstlük vardır ki buna bazı yerlerde rastlamak mümkündür. Yani büsbütün kaybolmuş değil; şiirlerde manilerde yaşıyor, türkülerde yaşıyor. Yeni kuşaklar için birçok kelime ve kavram ölüdür yazık ki: İlkokul çocuğu Yemenim türküsünü söylüyor. Hani bilirsiniz... Yemenimde hare var Çocuk türküyü kendi algılamasıyla şöyle söylüyor. Yemeğimde fare var... Çünkü dağarcığında haklı olarak yemeni yok hare yok: Ancak bu sözcükleri diyelim ki bir üniversite öğrencisine sorsanız acaba cevaplayabilir mi? Yemeninin Anadolu'da kadınların başlarına örttükleri bir örtü ya da eski devirlerde ayağa giyilen bir çeşit ayakkabı olduğunu, hare'ninse meneviş, alaca, dalgalı anlamına geldiğini bilir mi? Hiç sanmıyorum... Demek ki kültür değişimi sırasında birçok kelime de yitip gidiyor. Aslında biz bize eski gelen birçok kavramı dilimizden attık. Hani bir reklam vardı, Halit Kıvanç bir binanın penceresinden "Atın atın!" diye bağırıyordu, o misal. Bir başka yarışmacı kampana kelimesini bilemedi. "Böyle bir kelimeyi hayatta duymadım" dedi üstelik. Boğaziçi Üniversitesi'ni bitirecek ama dilimizi tam olarak öğrenmeden... Kampana çan demektir bildiğiniz üzre. Özellikle gemi vapur çanlarına kampana denir. Hatta bir de bundan türemiş argoda kullanılan kampanacı kelimesi vardır ki düzenbaz anlamına gelir. Milyarların kazanıldığı bu yarışmalarda nelerin budandığı ve bilgisizlikler de ortaya çıkmış oluyor.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT