BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Devlet adamlarına 200 yıllık öğütler

Devlet adamlarına 200 yıllık öğütler

Osmanlı İmparatorluğu’nun son devirlerinde, Sultan Mustafa ve Sultan 3. Ahmet dönemlerinde “defterdar” olarak görev yapan Sarı Mehmet Paşa’nın yazdığı “Nesayıh’ül Vüzera V’el-Ümera” veya “Kitab-ı Güldeste” (Devlet Adamlarına Öğütler) kitabında, günümüz devlet adamlarına da ışık tutacak öğütler bulunuyor.



Osmanlı İmparatorluğu’nun son devirlerinde, Sultan Mustafa ve Sultan 3. Ahmet dönemlerinde “defterdar” olarak görev yapan Sarı Mehmet Paşa’nın yazdığı “Nesayıh’ül Vüzera V’el-Ümera” veya “Kitab-ı Güldeste” (Devlet Adamlarına Öğütler) kitabında, günümüz devlet adamlarına da ışık tutacak öğütler bulunuyor. 18. Yüzyılda Sarı Mehmet Paşa tarafından kaleme alınan kitap 6 bölümden oluşuyor ve devlet yönetiminde uyulması gereken çeşitli kurallar anlatılıyor. ¥ “Sadrazamın ahlak ve davranışları”, “Makam sahiplerinin halleri ve rüşvet zararı”, “Hazine defterdarı ve makam sahiplerinin davranışları”, “Bektaşi ocakları”, “Halkın halleri, zülmün ve gariplerin siteminin zararları” ve “Sınır erlerinin ve ordu komutanlarının nitelikleri” konularının işlendiği kitapta, Sarı Mehmet Paşa’nın 200 yıllık öğütlerinden bazı dikkat çekici bölümler şöyle: ¥ “İster af, ister cezalandırma söz konusu olsun, nasıl bir işlem yapmak gerekiyorsa, onu iyice araştırarak uygulamak ve hiçbir zaman acelecilik tehlikesine düşmemek gerekli.” ¥ “Kendilerine saygı gösterilmesinden gururlanıp, halka karşı büyüklük ve istiğna (nazlı davranma) göstermeyeler.” ¥ “Padişahın özel mallarına ve köy halkı ile askerin kamu mallarına karşı açgözlülük etmeyeler” ¥ “Kanaatkâr olup, aç gözlülükten ve ceza gününü düşünüp Allah’ın kahredici gazabından çekinmek gerektir” ¥ “Mesafesi uzak olan yerlerden olur olmaz dava ve anlaşmazlıklar bahanesiyle kimseyi ihzar için ferman verilirken iyi düşünülüp araştırılmalı ve çok gerekli olmadıkça ferman verilmemelidir.” ¥ “Serhad ağalıkları, dizdarlıkları ve alay beylikleri hak edenlere verilmeli, ölüm yahut azil gerektiren bir durum olmadıkça, bu kimseler vazifeden uzaklaştırılmamalıdır. Taşraya gönderilen buyrukların yerine getirilmesinde dikkat gösterilmeli, açık memuriyet olmadıkça hazineden karşılık verilmek üzere adam görevlendirilmeyip, boş memurluklar öylece alıkonmalıdır.” ¥ “Sadrazamlar, beş vakit namazı cemaatle evinde kılıp, kapısı açık olup kendisiyle buluşulması kolay olması gerekmektedir.” “Devlet hizmetlerinden ne gibi işe tayin olunursa, belli olan geliriyle yetine ve mal toplama sevdasıyla halka karşı kötülük yapıp, cebir ve eziyet etmekten kaçınmalı.” ¥ “Kanuna göre yapılması lazım gelen işleri, rüşvetle geri bırakıp, yasaya aykırı kötü bir işi işlemek kadar büyük bir günah yoktur. Devlet sahiplerine, rüşvet hastalığı gibi ilacı müşkil belki ilacı yok, bir devasız hastalık yoktur. İyi düşünüp bundan son derece perhiz etmek ve çekinmek lazımdır.”
 
 
 
 
 
 
 
KAPAT