Kazakistan’ın Almatı şehrinde Orta  Asya  Medeniyet Vakfı tarafından 2002 yılında  kurulan, 2004-2005 eğitim yılında  hizmete açılan  Yabancı Diller ve Mesleki Kariyer Üniversitesi yükseliyor. Üniversitenin kapasından içinde girdiğinizde çok samimi ve sıcak bir atmosferle karşılaşıyorsunuz. Kurucusu ve başkanı büyük âlim Prof. Dr. Ali Özek’in büyük özverisi ve rektör Prof. Dr. Sabri Hizmetli’nin gayretli çalışmasıyla bir ilim ve irfan kurumu sizi selamlıyor. Profesör Özek, Kazakistan’daki kardeşleri için Türkiye’den getirdiği bağışlar ve  İslam Bankası’ndan temin ettiği hibe sayesinde  bir arsa ve üzerindeki kreşi satın almış, sonra da Yabancı Diller  ve Mesleki Kariyer Enstitüsü adındaki eğitim kurumunun lisansını devralarak tamir edilen ve bir kat çıkılan binayı hizmete açmıştır. Mütevazı başlayan bu çalışmanın arkası gelmiş ve bugün görkemli ve 3500 öğrencinin eğitim ve öğretim gördüğü uluslararası bir üniversite haline gelmiştir. Çalışan, sempatik ve iletişim becerisiyle öne çıkan rektör Prof. Dr. Sabri Hizmetli, 2005 yılından beri de üniversite de rektör olarak çalıştığının altını çiziyor. Rektör Hizmetli: “Ali Özek Hocamın sağladığı imkanlar ve verdiği yetkilerden dolayı teşekkürlerimi arz ediyorum. Bugün Yabancı Diller ve Mesleki Kariyer Üniversitesi (YDMKÜ), fiziki/teknik yapısıyla da Kazakistan Cumhuriyeti’nin en gözde yüksek öğretim kurumlarından biridir.” Kazakistan Almatı şehrinde üniversitenin kampüsünde Ahmet Yesevi Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü Başkanı Doç. Dr. Nevzat Şimşek’in de hazır bulunduğu söyleşide, siz aziz okurları Rektör Prof. Dr. Sabri Hizmetli ile baş başa bırakıyorum. 

Siz daha önce Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde rektörlük yaptınız ve şimdi özel üniversitenin rektörüsünüz. İkisi arasındaki fark nedir?

İki üniversite arasındaki fark, Yesevi Üniversitesi’ne Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin güvencesine çalıştım ve kararlar aldım, özgür ve  yasal çözümler üretmek için zorlanmadım. Yabancı Diller  ve Mesleki Kariyer Üniversitesinde (YDMKÜ) ise, Vakıf üniversitesi rektörü, Kazakistan Kanunlarına  göre  kurulan ve  faaliyette bulan bir yüksek öğretim kurumunun yöneticisi olarak çalışıyorum. İkincisinde çok büyük bir emanetin sorumluluğunu taşıdım, fakat daha serbest iradeyle  iş yaptımsa da  karar almakta sıkıntılarım oldu. Sayın Başkanımız Prof. Dr. Ali Özek’in verdiği tam yetki ve itimat sayesinde  önemli badireleri aştım ve  kayda değer başarılara imza atabildim.

Üniversitenizi nasıl tanımlıyorsunuz?

Üniversitemiz Türkiye’nin Atayurt’a selamı, hasret ve  sevgi yumağı, ilim ve  medeniyet ocağıdır. Atayurt ile Anayurt arasındaki dostluk ve  akrabalık, eğitim ve  öğretim köprüsüdür. Türkiye’nin talim ve  terbiye, ilim ve medeniyet alanlarındaki tecrübesini Atayurt’a taşıyan, Atayurt’un gelenek ve  kültürel mirasını Türkiye’ye  aktaran bir ilim yuvasıdır. 

Üniversitenizi nasıl konumlandırıyorsunuz?

Çağdaş yöntemlerle küresel bilgiyi elde edip Kazak halkının kullanımına sunmak, özel sektör ve kamu kadrolarının gelişmesine katkıda bulunmak, Kazakistan Cumhuriyeti kanunları, Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev’in söylev ve demeçleri doğrultusunda kazanımlar elde etmek, öğrencilerin psiko-sosyolojik gelişimini sağlamak, toplumun milli ve manevi değerlerine sahip çıkan bireyler yetiştirmektir.  Sonuçta ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunmak temel amaçlarımızdır. Üniversitemiz, Kazakistan Cumhuriyeti’nden, Türkiye’den, Rusya’dan,  Türk Dünyası’ndan, Bağımsız Devletler Topluluğundan ve öteki ülkelerden gelen öğrencilere, çağdaş bilimsel veriler ve teknolojik gelişmeler öncülüğünde, devlet standartları temelinde ilim ve bilim öğretmek, profesyonel kariyer eğitimi vermek ve uygulamalı yabancı diller kazandırmak amacındadır.

Hedefiniz nedir?

Yakın hedefimiz 3500 öğrenci ve  360 akademik personelle eğitim ve öğretim etkinliğine  kavuşmak, patent ve  marka  özelliklerini taşıyan ilmi projeler üretmek ve  geliştirmektir. Avrasya’da en büyük ve  kaliteli 50 üniversite arasına girmek, uzak hedefimiz ise eğitim etkinliklerimiz ve  ilmi araştırmalarımız, insan kaynaklı ürünlerimizle dünyanın 500 üniversitesi içinde  yer almaktır. Böylece Türk ilim ve kültürünün gelişmesine  ve tanınmasına  hizmet etmektir. YDMKÜ, Kazakistan Cumhuriyeti’nin Yüksek Öğretim Kurumları arasında saygın bir yere sahiptir. “Kaliteli İlim ve Nitelikli Eğitim” parolasıyla  hizmet vermekte, Türk Dünyası’nın adını alemde yükseltecek elemanlar, uluslararası dil ve  meslek olimpiyatlarında  madalyalar/şampiyonluklar kazanan gençler yetiştirmekte, güvenilir, temiz ve  kaliteli bir  ilim yurdu olarak bilinmektedir. 

Üniversitenizde nasıl bir öğrenci profili görmek istiyorsunuz?

Öğrenci profilinin çok uluslu, çok kültürlü, hoşgörülü, anlayışlı ve  barışsever, çalışkan ve  üretken, iş ve  meslek alanında  yeterli donanıma sahip olmasını istiyoruz. Böyle olan öğrencilerimiz, ilim ve ilim adamına saygılı, hocalarına  hürmetli ve itaatkar, vizyon ve misyon sahibi olacaktır.

Üniversiteniz öğrenci profili nedir?

YDMKÜ’de 11 ülkeden 100’e yakın genç tahsil yapmaktadır. Bölge  ülkelerinin değer verdiği ve  seçtiği kurumlardandır. Türkiye’den 27 öğrenci bulunmaktadır. Sosyal ve kültürel organları, yurt, yemekhane, müze, arşiv, kütüphane  ve spor solanlarıyla  bölge  gençliğine  eğitim hizmeti sunmakta, 400 dolayında  insana iş imkanı sağlamaktadır. Sahibi olduğu 3 büyük eğitim binası, ilmi araştırma enstitüsü, meslek yüksek okulu, koleji, lisesi ve  ortaokulu ile  Kazakistan Cumhuriyeti eğitim-öğretim hayatında  önemli bir  yer tutmaktadır.

Yazdığınız “İslam Tarihi” isimli kitabınız Kazakistan’da binlerce basıldı. Bunu nasıl başardınız?

“İlk Dönem İslam tarihi” isimli kitabım Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve  İlim Bakanlığı tarafından 2015 yılında basıldı ve çok büyük ilgi gördü. Bağımsız  Kazakistan tarihinde ilk İslam Tarihi kitabı olma özelliği taşıyan eser yüksek öğretim kurumlarında  ders kitabı olarak okutulurken halk arasında  da  büyük alaka gördü. Kuşkusuz bu durumda, daha  önceki yıllarda  yine  Kazakça  olarak yazdığım “Din Bilgisi”, “Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Zararlı Dini Akımlar ve  Misyonerlik”, “Orta  Asırlar Tarih ve  Uygarlığı, İslam Mezhepleri Tarihi” gibi kitaplarımın büyük etkisi oldu. İslam Tarihi kitabım 13 baskı yaparak basıldığı günden (1995 yılı) itibaren Türkiye okuyucuları, özellikle de yüksek öğrenim gençliği/ilahiyatçılar arasında büyük ilgisine mazhar oldu. 

Öğrenciler neden üniversitenizi tercih etsinler?

Yapılan anketler ve tespitlerimize göre öğrenciler üniversitemizi, kaliteli talimi, vasıflı terbiyesi, temizliği ve güvenirliği, çağdaş kurulumu ve seçkin öğretim kadrosu, sosyal ve kültürel imkanları, Türkiye kaynaklı olması sebepleriyle tercih etmektedir.

Yerleşke probleminizi var mı?

Yerleşke  konusunda  sıkıntımız yok. Yerleşkelerimizin yapılmasında büyük mali destek veren Türkiye Cumhuriyeti Devletine  ve hükümetine, hususi alaka, himaye  ve himmetleriyle 3. Eğitim binamızın yapılmasını sağlayan Cumhurbaşkanımız  Recep Tayyip Erdoğan’a, TİKA  kurumuna  şükranlarımızı arz ederim. Üniversitemizin Kazakistan’ın Almatı şehrinin tam merkezinde bir yerde  olması, ulaşım ve iletişim sıkıntısı bulunmaması, kalitesi ve  tazeliğiyle  tanınması öğrenciler ve öğretim elemanlarınca çok tercih edilmesine  sebep olmaktadır. 

Hangi ülkelerden öğrencileriniz var?

Üniversitemizin tercih edilecek yabancı öğrenci profili “yabancı dil, iki yabancı dil, çevirmenlik, işletme, pazarlama, turizmdir.” Türkiye, Çin, Filistin, Hindistan, İran, Azerbaycan, Ukrayna, Gürcistan, Rusya Federasyonu, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Afganistan, Moğolistan ülkelerinden öğrencilerimiz bulunmaktadır. Türkiye’den 27 öğrenci, 10 öğretim elemanı mevcuttur. Üniversitemizde, Türkçe, İngilizce, Fransızca, Arapça, Çince, İspanyolca, Almanca, Japonca, Korece, Orduca, Farsça olmak üzere toplam 11 lisanı öğretiyoruz. YDMKÜ’de Kazakistan ve Türkiye’nin dışında, ABD, Kanada, Hindistan, Özbekistan, Kırgızistan, Rusya  Federasyonu, Çin, Moğolistan, Mısır, Fas ve Irak’tan öğretim elemanları çalışmaktadır.

Siz Kazakçayı da çok iyi konuşuyorsunuz. Türkiye’den gelenler ne kadar zamanda Kazakça konuşabilirler?

Kazakça öğrenmek zor değil, birkaç aylık bir  süre gerektirmektedir. Özel hocadan ders alarak 2-3 ay içinde öğrendim ve hemen akabinde Kazakça ders verdim. Türkiye’den gelenlere üniversitemizde 3 ayda  Kazakça  öğretiyoruz.

Devlet ve özel üniversite arasındaki yarışı nasıl buluyorsunuz?

Devlet üniversiteleriyle özel üniversiteler arasında rekabet vardır, kesinlikle de olmalıdır. Rekabet olmazsa gelişme ve kalkınma, üretim ve ürün olmaz. Kazakistan’daki özel ve  devlet üniversiteleri arasında saygın yerdeyiz. Örnek olarak, 2015-2016 eğitim ve öğretim yılında son sınıf öğrencileri bilgi yarışması ve  bakanlık başarı değerlendirmesinde (127 yüksek öğretim kurumu içinde) ve  ülke genelinde 22, Almatı’da (33 üniversite arasında) 5.sırada yer aldık.

Üniversite olarak dil öğretiminde özel bir yönteminiz var mı?

Dil öğrenmek çok önemli ve değerli bir iştir. Yüzyıllardır  değişik  yöntemler, yaklaşımlar, mekanlar ve  kurumlar yoluyla dil eğitim ve  öğretimi yapılmıştır. Günümüzde daha da önemli olan yabancı dil eğitim ve öğretiminin ülke ve bölge temelinde pek çok metotları, araçları ve gereçleri bulunmaktadır. Onlardan en aktif ve etkin olanı seçmek dilbilimcilerinin görevi ve sorumluluğudur. Bendeniz 7 yabancı dil (Fransızca, Farsça, Arapça, İngilizce, İtalyanca, Rusça, Kazakça, İspanyolca) öğrendim. Bunlardan bir bölümü birkaç yıl, bir bölümü altı ay, bir kısmı da birkaç aylık süreyi kapsamaktadır. Bir yılda dil öğretiyoruz. Bütün bunlardan yola çıkarak biz dile çağdaş, geçerli ve öğrencinin öğrenebileceği bir yöntemle öğretiyoruz. 

İlim yuvası

Mütevelli Heyeti Başkanı: Prof. Dr. Ali Özek
Kuruluş: 2002
Açılış: 2004-2005 Eğitim Yılı
Fakülte sayısı: 4, Meslek Yüksekokul sayısı 1
Kolej sayısı:1, ortaokul 1, lise 1
İlmi Araştırma Enstitüsü: 1, Dil ve  Kültür Merkezi: 3. 
Test ve Uygulama Merkezi: 1, Akademik Personel: 308, İdari personel: 78, Öğrenci sayısı: 3300 bin, Öğrenci Kulübü sayısı: 4,  Sloganı: “Mutlu Geleceğin Kazanıldığı İlim Yuvası”.
Dünyanın 104 üniversitesiyle iş birliği protokolü bulunmaktadır. Türkiye’nin 63 üniversitesiyle protokol imzaladı. 75 ders kitabı, 19 cilt ilmi-pedagojik dergi bastırdı. 3 yıl komedi dalında Kazakistan Şampiyonu oldu.

Kimdir?

Prof. Dr. Sabri Hizmetli 1951’de Sivas’ın Kangal ilçesine bağlı Eskikarahisar köyünde doğdu. Yüksek Öğrenimini Konya Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde tamamladı. Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Paris Sorbonne Üniversitesi’nde yaptı. Fransa’da “Doğu Dilleri Yüksek Okulu” ve “Sorbanne Üniversitesi Descartes Felsefe Fakültesi”nde dil ve felsefe öğrenimi gördü. 1977-1978 yıllarında Tunus’ta Burgiba Yabancı Diller Yüksek Okulu’nda Arapça öğrendi ve sahası ile ilgili araştırmalar yaptı. Bir süre M.E.B.Talim Terbiye Dairesi Başkanlığı’nda çalıştı ve 1980’de Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne asistan oldu. 1982’de yardımcı doçent, 1984’te doçent ve 1990’da profesör oldu. Bir dönem Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü olarak göreve yaptı. Rektör Hizmetli’nin Türkçe, Arapça, Fransızca basılmış 25 kitabı, çok sayıda makaleleri ve tercümeleri bulunmaktadır. Fransızca, Arapça, İngilizce, Rusça, Kazakça ve Farsça dillerini bilmektedir.