Hatırla Sevgili

Dedikodu sayfalarının milyonlarca "tık" alabildiği internet çağında, acaba kaçımızın yolu dolu dolu bilgiyi içlerinde barındıran kütüphanelere düşüyor?

Damla Peker
Huzurevlerinde bayram sabahları yakınlarını bekleyen yaşlılar gibi onlar da bizi bekliyor. En son ne zaman uğradığımız, bizi o mahzunca raflarında bekleyen kokularını içimize ve zihnimize doyasıya ne zaman çektiğimiz meçhul. Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre; sayısı bin 118 olan halk kütüphanelerine kayıtlı üye sayısı 1 milyon. Yani her 75 kişiden biri bir kütüphanenin daimi ziyaretçisi. Buna rağmen İran'da 7 milyon, Fransa'da 16 milyon, İngiltere'de ise 35 milyon kayıtlı kullanıcısı var.
Kütüphaneler, dijital istilaya değişerek-dönüşerek karşı koymaya çalışıyor. "Okuyucu bize gelmiyorsa biz ona gidelim" mantığından hareketle mobil kütüphaneler devreye sokularak "Abi kitap pahalı, alamıyorum" bahanesi aşılmaya çalışılıyor. Ayrıca artık 'harçtan' ve 'tuğladan' oluşan işletmeler değil. Bilgi ve hizmetini internet üzerinden sağlıyor. En son milli kütüphane; 91 yıllık makale künyeleri arşivini elektronik ortamda birleştirdi. Birçok dergi, kitap ve makale bir tık uzaklıkta.
KİTAP SAYFALARI TOZLANDI
Eskiden bir kütüphaneye gidildiğinde, sınırlı sayıda bulunan kitaplardan ödünç alabilmek için günlerce hatta haftalarca beklenirdi. Orada bulunmazsa başka kütüphanenin kapısı çalınırdı. Bir de açılış- kapanış saatleri sebebiyle zamanla yarışılırdı. 'Kütüphane kültürü' diye bir söz vardı. Uyarı yazıları dikkat çekerdi. "Okuma salonunda kimseyi rahatsız etmeyin", "Kitap sayfalarını sessiz çevirin", "Salonda sessiz yürüyün" gibi... Şimdi ise, ayak sesleri azaldı, kitap sayfaları tozlandı.
Ödevlerini araştırmak için gençler kütüphane kapılarını aşındırırdı. Şimdi ise, aradıkları bilgiyi internet üzerinden ulaşınca kitaplara yabancılaşıyorlar. Öğretmenler de aynı dertten sıkıntılı. Eskiden öğrencinin araştırma ödevini yapabilmesi için onlarca kitap ve ansiklopedi karıştırması gerekirdi. Oralarda bulduğu bilgileri defterine veya kâğıtlara kendi el yazısıyla tek tek not etmesi beklenirdi.

TÜRKİYE'DE?900 YILLIK?GELENEK
Türkiye'nin 900 yıllık bir kütüphane geleneği var. Anadolu'da ilk kütüphaneler, beylikler döneminde kuruldu. Osmanlı döneminde; cami, medrese ve vakıfların birer parçası oldu. İlk özel kütüphane Köprülü Fazıl Ahmet Paşa tarafından İstanbul'da 1678'de kuruldu.