Sırp lider Bosna’yı parçalamak istiyor

Sırp, Hırvat ve Boşnakların yaşadığı Bosna Hersek'te kriz büyüyor. "Bosna Hersek'in ortadan kaldırılmasıyla siyasi anlaşmazlık çözülür" diyen Bosnalı Sırp lider Dodik, kendi ordularını kuracağını açıkladı.

Bosna Hersek'te iki etnik gruptan biri olan Sırp Cumhuriyeti lideri Milorad Dodik'in ayrılıkçı söylemleri son dönemde Balkan ülkesinde endişelere yol açıyor. Bosna Hersek'i başarısız ülke olarak tanımlayan Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Dodik, üç kutuplu siyasi anlaşmazlığın çözülebilmesinin tek yolunun "Bosna Hersek'in ortadan kaldırılmasıyla" mümkün olabileceğini söylüyor. Bosna Hersek'in askerî, yüksek yargı ve vergi yönetiminden çekileceklerini belirten Dodik, önümüzdeki aylarda kendi Bosnalı Sırp ordusunu kurma sözü verdi.

DESTEK MOSKOVA'DAN

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile ekim ayının başında görüşen Dodik hazırladığı planı Moskova'ya sundu. Rusya'nın zımni desteğini alan Dodik "koronavirüsle daha etkili mücadele edilecek" bahanesiyle kendi ilaç düzenleme dairesini oluşturmak için düğmeye bastı. Dodik'in tehlikeli adımlarına ülke içinden tepki geldi. Bosna Hersek İçin Beraber milletvekillerinden Senad Bratic, ilaç kurma girişiminin hem anayasaya hem de 1992-1995 yılları arasındaki savaşı sona erdiren Dayton Barış
Antlaşmasına aykırı olduğunu söyledi. Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Müslüman üyesi Şefik Caferoviç ise ülkenin "Dayton Barış Anlaşmasının imzalanmasından bu yana en tehlikeli krizle" karşı karşıya olduğunu ifade etti. Yerel medyada yer alan haberlerde, kararın, ayrılıkçı Sırp liderlerin paralel devlet kurumları oluşturma projesinin ilk adımı olduğu kaydedildi.

"KİMSE DURDURAMAZ" TEHDİDİ

1990'larda 100 bin kişinin ölümüne sebep olan savaş sonrası Bosna fiilen ikiye bölündü ve ülkenin bir yarısı ülkenin etnik Bosnalı Sırplarına verilirken diğer yarısı Müslüman-Hırvat federasyonu yönetimine bırakıldı. İki taraf, bir zamanlar zayıf olan ancak yıllar içinde Birleşmiş Milletler tarafından atanan bir yüksek temsilci tarafından kademeli olarak güçlendirilen federal kurumlar tarafından birleşmiş durumda. Bosnalı Sırp lider Dodik, 140 olan bu kurumlara meydan okuyacağını' söyledi ve "Dünyada bizi durdurabilecek hiçbir otorite yok" dedi.

ANAYASAYA AYKIRI

Uluslararası toplum Dodik'in son hamleleri konusunda büyük ölçüde sessiz kalırken Devlet Başkanlığı Konseyi'nin Hırvat üyesi Zeljko Komsic "Dodik'in kendi ordusunu kurma sözü vermeye devam etmesi hâlinde Bosna'yı savunmak için bir 'plan' zaten mevcut" dedi. Siyasi analist Tanja Topiç ise "Onu küçümsememeli ve sonuna kadar gitmeye hazır olmadığını düşünmemeliyiz. Planladığı her şey mantıksız, anayasaya aykırı olsa bile" dedi.

100 BİN KİŞİ ÖLMÜŞTÜ

Balkanlarda 1992 ila 1995 yıllarında 100 binin üzerinde insanın ölümüne yol açan, 2 milyon kişinin evlerini terk etmesine neden olan iç savaşın ardından varılan anlaşma sonucu Bosna-Hersek, Sırp Cumhuriyeti ile Boşnak ve Hırvatların çoğunlukta olduğu Federasyonla iki özerk bölgeye ayrıldı. Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı üç ayrı etnik gruptan belirli rotasyonla seçiliyor.