Enflasyona savaş faturası

Rusya-Ukrayna savaşı ile tırmanan petrol ve gıda fiyatları, Türkiye'de yıllık enflasyonu yüzde 60'ın üzerine taşıdı. Geçen yılın son çeyreğinden iti- baren TL’de gerçekleşen değer kaybına, emtialardaki dolar bazlı yükseliş de eklendi. Türkiye, dünyada en yüksek enflasyon oranına sahip edinci ülke olarak kayıtlara geçti. Savaştaki Rusya ve Ukrayna'da bile enflasyon, son açıklanan rakamlara göre yüzde 20'nin altında seyrediyor.

EKONOMİ SERVİSİ

Türkiye İstatistik Kurumu mart ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Aylık bazda artış yüzde 5,46 oldu. Yıllık tüketici enflasyonu da yüzde 61,14 olarak gerçekleşti. Böylece enflasyon, 20 yılın zirvesini tazeledi. Savaş sebebiyle küresel bazda petrol ve gıda fiyatlarının yükselmesi, içeride enflasyonu daha da tırmandırdı. Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup, yüzde 99,12 ile ulaştırma oldu. Ulaştırmayı yüzde 70,33 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 69,26 ile ev eşyası takip etti. Sadece mart ayında da en yüksek artış, yüzde 13,29 ile ulaştırmada yaşandı. Ürün bazında da geçen ay en fazla fiyat artışı, yüzde 32,67 ile motorinde görüldü. Onu benzin, kömür ve kuru soğan izledi. Bu arada tüketici fiyatlarında olduğu gibi üretici fiyatlarında da, enerjideki artışın etkileri izlendi. Rafine petrol ürünleri, elektrik ve gaz fiyatlarında yaşanan artışla birlikte, üretici fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 115'e dayandı. Analistler “Üretici maliyetlerindeki bu yüksek seviye, bir süre daha tüketici fiyatlarına yansımaya devam edecek. Enflasyonun birkaç ay daha yükseliş trendini sürdürmesi beklenebilir” uyarısında bulunyor.

DÜNYADA YEDİNCİYİZ

Bu arada Türkiye, dünyada en yüksek enflasyon oranına sahip yedinci ülke olarak kayıtlara geçti. Savaştaki Rusya ve Ukrayna’da bile enflasyon, son açıklanan rakamlara göre yüzde 20’nin altında seyrediyor. Mart ayında 19 ülkeli Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon, yüzde 7.5 ile tarihi zirvesine çıktı. Eurostat, bu yükselişte enerji fiyatlarındaki artışın başrol oynadığını bildirdi. Almanya’da yüzde 7,3 ile son 30 yılın, İspanya’da yüzde 9,8 ile son 37 yılın en yüksek yıllık enflasyon oranına ulaşıldı. ABD'de de enflasyon, şubat ayında yüzde 7,9’a ulaşmıştı.

"FİYATLARDA DAVRANIŞ BOZUKLUĞU VAR"

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati “Mart ayı itibarıyla yüzde 61,1 seviyesine yükselen enflasyonu kalıcı olarak düşürmek, fiyat istikrarını sürdürülebilir şekilde sağlamak noktasında kararlı adımlar atmaktayız. Enflasyonun önemli belirleyicisi olan beklentilerdeki düzelmeye yönelik atacağımız adımlarla birlikte, yıl sonunda enflasyonun makul bir seviyeye geldiğini göreceğiz” dedi. Bursa Ticaret ve Sanayi Odasında düzenlenen toplantıda konuşan Bakan Nebati, "Ekonomik kararların belli süreye ihtiyacı var. Türkiye Ekonomi Modeli devreye girdiğinde kur riskini aldık. Şimdi bunun sürecini yaşıyoruz. Ticaret canlı, havalar güzel, tarım patlaması olacak. En büyük problemimiz, enflasyonda bireylerin davranışsal tutumlarını değiştirmek olacaktır. Fiyatlardaki bu davranış bozukluğunun giderilmesi ve makro ekonomik göstergelerdeki iyileşmelerle yatay bir geçişten sonra, enflasyon sarmalından da çıkılacağı bir döneme girilecek. Kur Korumalı Mevduat (KKM) ile birlikte kur-faiz sarmalından da çıktık. Enflasyonun üzerinde faiz oranıyla işlem yapılmıyor artık. KKM'nin büyüklüğü 1 Nisan itibarıyla 695 milyar TL oldu” ifadelerini kullandı.