Fatih SELEK

Necmettin Batırel, son yıllarda Türkiye’nin en çok konuştuğu ekonomistlerden biri. Bir televizyon kanalında söylediği “Şak diye satarım” şeklindeki çıkışıyla esprilere konu oldu. Döviz kurunun artmasından sonra da gözler onu aradı. O “merak etmeyin düşecek” dedi. Kimileri tiye aldı. Ama Necmettin Batırel haklı çıktı. Biz de bu vesileyle kendisine neler hissettiğini sorduk hem de ekonomi dışında bir sohbet gerçekleştirdik. Buyurun o zaman.

Necmettin Abi öncelikle “Nasılsınız” diye başlamak istiyor ve “Herhâlde sizden keyiflisi yoktur” diye de tahminde bulunuyorum. “Dolar paraşüt gibi düşecek” dediniz, kimileri dalga geçti. Ama dediğiniz oldu. Neler söylemek istersiniz?
Sayısız şükürler olsun Rabb’ime iyiyim. Seviniyorum tabii ki. Ama bu doların düştüğü için değil Türk lirasının değer kazandığı için. Düşmanlar dikkat ederseniz bize hep oradan saldırıyor. Paramızı değersizleştirerek bizi ikinci sınıf ülke vatandaşı olarak göstermek istiyor. Yıllardan beri Türkiye yanlış ekonomik modeli uygulamak zorunda bırakıldı. IMF’nin dayatmasıyla biz serbest piyasa ekonomisine geçtik. Oysa bu sistemi cari açık veren değil cari fazla veren ülkeler uyguluyordu. Ama bize borç verdiler elimizi kolumuzu bağladılar. Yüksek faiz düşük kur sistemine sokulduk. Ülke tepeden tırnağa ithal mallara boğuldu.

53 YILLIK GAZETECİYİM

Kaç yıldır basın camiasındasınız?
53 yıl oldu. Gazeteciliğe 1968 yılında rahmetli Mehmed Şevket Eygi’nin Bugün gazetesinde başladım. 21 yaşında yazı işleri müdürü oldum. O zamanlar imkânlar kısıtlıydı. Ne altımızda araba vardı, ne elimizde teyp... Yetkililerden görüş almak deveye hendek atlatmaktan farksızdı.

Piyasaların tam göbeğinden Kapalıçarşı’yı da çok iyi bildiğinizi biliyoruz...
Evet... Kapalıçarşı’da özellikle kuyumculukta çok yakın çalışmam oldu. A’dan Z’ye altının nasıl işlendiğini bilirim. Türkiye rahmetli Özal’ın zamanına kadar kapalı ekonomiyle yönetiliyordu. İhracat-ithalat ve üretim kapasitemiz çok zayıftı. Özal 24 Ocak 1980 kararlarıyla ülkenin çehresini değiştirdi. Özal politikalarının ana temasını, devletin ekonomideki payının azaltılması ve fiyat mekanizmasının klasik dengeleyici rolüne işlerlik kazandırılması oluşturdu. Ben o zamanlar rahmetli Enver Ören Ağabey’in emri ile ekonomi alanındaki gelişmeleri yakından izlemeye başladım. Son Havadis, Babıalide Sabah, Hakikat sonraki ismiyle Türkiye gazetesinde çalıştım. Bütün kademelerde görev yaptım. Muhabirlikten yayın koordinatörlüğüne kadar...

ÇOK OKUR, ÇOK DİNLERİM

Ekranlarda da çok gördük sizi...
TGRT Haber’de 2013’e kadar 13 yıl para piyasalarını sundum. Daha sonra 3,5 yıl TRT Haber’de ekonomi 7/24 programını hazırladım ve sundum. Program Ankara’ya alınınca görevim sona erdi. Türkiye gazetesinde haftada iki gün ekonomi alanında yazılarım çıkıyor.

Halk dilinde, iktisat teorilerinin dışında ama temelleri olan dobra yazılar yazıyorsunuz. Sürekli rakamlarla konuşuyorsunuz. Bu kadar rakamı nasıl kafanızda tutuyorsunuz?
Çok okurum, çok dinlerim. Göstergeleri izlerim. Dünya siyasetini yakından takip ederim. İyi bir gözlemci olduğum söylenir. Noktaları çabuk birleştirir sonuca ulaşırım. Doğruları anlatarak vatanıma milletime yararlı olmak istiyorum. Bardağın hep dolu tarafına bakarım. İnsanlara moral vermek lazım, onları üzmek yerine sevindirmek çok hoşuma gidiyor. Bu rahmetli Enver Abi’den bana geçen bir haslet...

Batırel: On yıl sonra millİ gelirimiz fert başına 25 bin doları aşar. Türk halkının refah payı Avrupa’yı yakalar. İşsizlik de %7’lere düşer, bölgenin lideri oluruz.

ABİM AKIL HOCAMDI

Türkiye’nin yetiştirdiği önemli maliyecilerinden rahmetli Ömer Faruk Batırel abinizdi. Ekonomi ile uğraşmak sizin için bir tercih mi, yoksa aile geleneği mi?
Evet, rahmetli ağabeyim çok çalışkandı. İstanbul Erkek Lisesini birincilikle bitirdi. 4 yıllık İktisadi ve Ticari Bilimler Akademisini üç yılda bitirdi. Marmara Üniversitesine rektör oldu. Zamanın YÖK Başkanı Kemal Gürüz’ün başı kapalı kızlarımızı üniversiteye aldığı gerekçesiyle istifa ettirildi. Engin görüşlü, sosyal adaletten kıl kadar ayrılmayan muhafazakâr yapıya sahip mütevazı ehlisünnet bir mücahiddi. Kendisinden çok istifade ettim. Mekânı cennet olsun inşallah.

ONLAR BENİM EVLATLARIM

Türkiye’nin en çok konuşulan üç beş ekonomistinden birisiniz. Hatta “Şak” diye başlayan videolar viral oldu. Bunlara kızıyor musunuz? Gençler acımasız eleştiriler yapabiliyor, bozuluyor musunuz? 
Estağfirullah. Hayır kızmıyorum. Bazen çok haksız eleştiriler yapılmıyor değil, resmen alay ediyorlar. İsmim “şakkadanak Necmettin”e çıktı. Sosyal medya benimle eğleniyordu. İnsanlara konu lazım. Hatırlanmak güzel bir şey. Buna fenomen deniyor. Biliyorsunuz sözlükte bir fenomen, “Değerleri ve düşünceleri akranlarından, çevreden veya toplumdaki insanlardan daha değerli olan bir insandır” diye yazıyor. Bundan tabii ki hem ülkem, hem gazetem adına gurur duyuyorum. Gençler hep mazurdur. Kanları kaynıyor, onlar benim evlatlarım mesabesinde. Onlara hiç darılmıyorum, büyüyünce vay canına biz zamanında ne potlar kırmışız diyecekler.

MUHALİFLER BAYRAK İNDİRDİ

Dolar yükselirken “Neredesin Necmettin Batırel” diyenler düşerken niye isminizi ağızlarına almadı? 
Aaaa bu doğru değil. Gerçeği kabullenmek zorunda kaldılar. En muhalif olanlar bile bayrak indirdi. Biz her dolar çıktığından bu adamla güldük eğlendik ama gelin görün ki günün sonunda “Adam haklı çıktı, dağılabiliriz. Harbiden ekonomistmiş, Kral, Özgür’ü patoz etti” diyorlar. Her yerden tebrik mesajları geldi. Televizyonlar sürekli bağlanarak görüş alıyor. Ben karınca kararınca elimden geleni yaptım. Ama son noktayı hükûmetim koydu. Tam da 12’den vurdu. Herkes apışıp kaldı. 4 Aralık’taki yazımda “Hiç şüpheniz olmasın. Eğer faiz konusunda Cumhurbaşkanı’mız gemileri yakmışsa elinde çok önemli bir koz vardır. Merak etmeyin yakında açıklanır” demiştim, haklı çıktım.

FİNANS PROFESÖRÜ AMA...

Ekşi Sözlük’te “Özgür Demirtaş’ın ünlü olmasını sağlayan kişi” diye yazılmış. Sanki isabetli bir yorum olmuş. Siz buna katılıyor musunuz? 
Özgür Bey’le ben TRT Haber’de hazırladığım ekonomi 7/24 programında tanıştım. Benim konuğum oldu. Ama asıl onunla Mart 2017’de CNN Türk’te Tarafsız Bölge programındaki karşılıklı tartışmamızla gündeme geldik. Ben abartı olsun diye, yani Merkez Bankasının müdahalede ne kadar kararlı olduğunu göstersin diye o zaman tamamen spekülatif hareketle yükselen kurları frenlemek için “Şak 10 milyar dolar satarım. Baktım ki hâlâ alıyorlar bir 10 milyar dolar daha satarım sesini keserim” demiştim. Özgür Bey de bu önerime karşı çıkmıştı. Ama Nisan 2021’de Merkez Bankası Necmettin Batırel’i dinlemiş diyerek 4 yıl sonra hak verdi bana. Özgür Bey Amerika’da yetişmiş bir finans profesörü ama öğrendiklerinin dışına çıkamıyor. Türkiye’de ekonomik krizin derinleşeceğini söylüyordu. Ama yanıldı. Köşesine çekildi. Özgür Bey’i kimse tanımıyordu ama benimle yaptığı tartışma sonunda bayağı ünlü oldu, ama bunu taşıyamadı. Şimdi ekonomiyi bıraktı, sokak hayvanlarına sahip çıkalım diye Tweet atıyor. 

NİMETİN KIYMETİNİ BİLMEZSEK... 

Gazetedeki bir yazınız dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan aramış sizi. Size ne dedi?  
 Evet, 12 Haziran’da “İyi ki varsanız Cumhurbaşkanı’m” başlıklı bir yazı kaleme almıştım. Yazıda, sanayi üretimi, perakende satışlar, imalat endeksindeki yükselişten söz edip “Türkiye çift haneli büyüme hızına kavuşacak, böylece faiz indirimlerinin önü açılacak” demiş noktalamıştım. Yazımı çok beğenmişler. Görüşmemizde “Yazıyı çok iyi özetlemişsiniz, ama bizi böyle görmüyorlar” dedi. Efendim “Gözler kör ise güneşin suçu ne, siz bu ülkenin medarı iftiharısınız, Allah sizi başımızdan eksik etmesin” dedim. En büyük korkum ne biliyor musun; bugün bu nimetin kıymetini bilmezsek elimizden gider, sonra ne kadar ah etsek kafamızı duvardan duvara vursak geri gelmez.

ALTIN GÜVENLİ LİMAN

Bugün elinde 100 bin lira olan ne yapmalı? Güvenli liman neresi? 
Fatihciğim en güvenli yatırım aracı altındır. Kara gün dostudur. Ne akar ne kokar, ne bozulur. Özgül ağırlığı çok yüksek olduğu için Allah korusun bir yangın sırasında bile erir ama olduğu yerde kalır, yani yok olmaz, sadece rengi biraz kararır. Ama dediğim gibi böyle risklerle karşılaşmak istenmiyorsa, bankada altın hesabı açmak daha uygundur.

DÜŞMANA BİLDİĞİ SİLAHLA SALDIRILMAZ

Yeni getirilen kur garantili TL mevduat sistemi için ‘Dünyada bunun örneği yok’ diyorlar. İyi ya işte düşmana bilinen silahla saldırırsanız tedbirini aldığı için etkili olamazsınız. Bilinmeyen bir silahla vuracaksınız ki darbenin nereden geldiğini anlamayacak, feleğini şaşıracak! Bunu bilmiyorlardı, öğrendiler. Ama faturası yüksek oldu. En çok zirveden döviz alanlara acıyorum. Daha çok kazanacaklarını zannettiler aldandılar. Körle yatan şaşı kalkar.

Dövizde çözülme hızlandı: Dolarda yeni tahmin 9 lira Dövizde çözülme hızlandı: Dolarda yeni tahmin 9 lira Hükûmetin hamleleriyle 11 liranın da altına sarkan dolar kurunda bazı tahminlerde 9 liralık seviye dillendirilmeye başlandı.

Dolar kumarbazını Türk lirası çarptı Dolar kumarbazını Türk lirası çarptı Tıpkı bahisçilerin yaptığı gibi doların 20 TL’ye yükseleceği varsayımıyla işlem yapan yabancı yatırımcılar, hükûmetin hamlesiyle ters köşe oldu.