BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

ABD, fark­lı ırk ve et­nik kö­ken­le­ri ay­nı po­ta­da eri­ten ya­pı­sı se­be­biy­le es­ki­den be­ri dün­ya­da fark­lı bir ko­nu­ma sa­hip ol­muş­tur.



1. Küresel Test Azınlıklar-Çoğunluklar ABD, fark­lı ırk ve et­nik kö­ken­le­ri ay­nı po­ta­da eri­ten ya­pı­sı se­be­biy­le es­ki­den be­ri dün­ya­da fark­lı bir ko­nu­ma sa­hip ol­muş­tur. De­vam eden bu top­lum­sal ge­li­şim sü­re­cin­de be­yaz Ame­ri­ka­lı­lar ço­ğun­lu­ğu ne za­man kay­be­de­cek? A. 2023 B. 2039 C. 2042 D. 2050 A. 2023. YANLIŞ. ABD Nü­fus İda­re­si ve­ri­le­ri­ne gö­re, 305 mil­yon­luk nü­fu­sun yüz­de 34’ünü azın­lık­lar oluş­tu­ru­yor. Bun­la­rın için­de La­tin/İs­pan­yol kö­ken­li­ler 47 mil­yon (% 15), si­yah­lar 39 mil­yon (% 13), As­ya­lı­lar 14 mil­yon (% 5) ve di­ğer­le­ri (Kı­zıl­de­ri­li ve Alas­ka yer­li­le­ri) de yak­la­şık dört mil­yon­luk nü­fu­sa sa­hip. 2008 or­ta­sı iti­ba­rıy­la 200 mil­yon­luk be­yaz Ame­ri­ka­lı­lar, top­lam nü­fu­sun yüz­de 66’sı­nı oluş­tu­ru­yor. Ne var ki 2050 yı­lı­na ka­dar be­yaz­la­rın nü­fu­su­nun sa­de­ce yüz­de 2 art­ma­sı ve 204 mil­yon ol­ma­sı bek­le­ni­yor. Bu de­ği­şim­ler so­nu­cun­da 2023 yı­lın­da ABD’de­ki ço­cuk nü­fu­su­nun ya­rı­dan ço­ğu­nun azın­lık­lar­dan oluş­ma­sı bek­le­ni­yor. Ha­len ço­cuk nü­fu­su­nun yüz­de 44’ü azın­lık. B. 2039. YANLIŞ. 2039 yı­lın­da ça­lış­ma ça­ğın­da­ki Ame­ri­kan nü­fu­su­nun yüz­de 50’den faz­la­sı­nın azın­lık ola­ca­ğı tah­min edi­li­yor. Ha­li ha­zır­da bu oran yüz­de 34. 2006 se­ne­sin­de 300 mil­yon sı­nı­rı­nı ge­çen ABD nü­fu­su­nun tam 33 yıl son­ra, 2039’da 400 mil­yon sı­nı­rı­nı geç­me­si bek­le­ni­yor. C. 2042. DOĞRU. 2008’de gün­cel­le­nen ABD Nü­fus İda­re­si tah­min­le­ri­ne gö­re be­yaz­lar, Ame­ri­kan nü­fu­su için­de­ki ço­ğun­lu­ğu­nu 2042 yı­lın­da kay­be­de­cek. 2004’te ya­pı­lan tah­min­le­re gö­re bu ta­rih 8 yıl er­ke­ne alın­mış du­rum­da. D. 2050. YANLIŞ. Tah­min­le­re gö­re 2050’ye ge­lin­di­ğin­de 439 mil­yon Ame­ri­ka­lı­nın yüz­de 54’ü, ça­lış­ma ça­ğın­da­ki nü­fu­sun da yüz­de 55’i azın­lık­lar­dan olu­şa­cak. Bu du­rum­da ça­lış­ma ça­ğın­da­ki nü­fu­sun yüz­de 30’unu La­tin/İs­pan­yol asıl­lı­lar, yüz­de 15’ini si­yah­lar ve yak­la­şık yüz­de 10’unu da As­ya­lı­lar oluş­tu­ra­cak. 2050’de ço­cuk nü­fu­su için­de­ki azın­lık pa­yı­nın da yüz­de 62’ye çık­ma­sı bek­le­ni­yor. Bu de­mog­ra­fik de­ği­şim­le­rin Ame­ri­kan po­li­ti­ka­la­rı üze­rin­de önem­li et­ki­le­ri ola­bi­lir. Be­yaz ol­ma­yan nü­fu­sun gi­de­rek genç­leş­me eği­li­min­de ol­du­ğu göz önü­ne alı­nır­sa, bu in­san­lar okul ve eği­tim gi­bi ço­cuk­la­rı il­gi­len­di­ren ko­nu­lar­da ka­mu har­ca­ma­sı is­te­ye­cek­ler. Ak­si­ne be­yaz­lar ise sağ­lık, ba­kım ve emek­li­lik gi­bi da­ha çok yaş­lı­la­rı il­gi­len­di­ren ko­nu­lar­da har­ca­ma ya­pıl­ma­sı ta­raf­ta­rı ola­cak­lar. 2. ‹lginç Rakamlar 1- 2014 Kış Olim­pi­yat­la­rı­nın ya­pı­la­ca­ğı Rus­ya’nın So­çi şeh­ri, Ağus­tos 2008’de Rus­ya ta­ra­fın­dan iş­gal edi­len Gür­cis­tan’ın Ab­haz­ya özerk böl­ge­si­ne 24 km uzak­lık­ta. (Was­hing­ton Post) 2- Dün­ya­da en hız­lı bü­yü­yen 30 şe­hir­den 10’u Hin­dis­tan’da. (In­ter­na­ti­onal He­rald Tri­bu­ne) 3- Af­ri­ka’nın aşa­ğı Sah­ra böl­ge­sin­de ya­şa­yan 750 mil­yon ki­şi­nin yak­la­şık ya­rı­sı gün­de 1 do­lar­dan da­ha az bir ge­lir­le yaşamak zorunda kalıyor. (The Eco­no­mist) 4- ABD’de or­ta­la­ma bir ara­ba gün­de 20 sa­at­ten faz­la park ha­lin­de du­ru­yor. (Bo­oz Al­len Ha­mil­ton) 5- San­yo, ça­ma­şır­la­rı kuv­vet­li ha­va ya da ozon­la yı­ka­yan su­suz ça­ma­şır ma­ki­ne­si ge­liş­tir­di. (Wall Stre­et Jo­ur­nal) 6- Amerika Birleşik Devletleri nü­fu­su her 11 sa­ni­ye­de 1 ki­şi ar­tı­yor. (ABD Nü­fus İda­re­si) 7- 20 mil­yon­luk nü­fu­suy­la Sa­o Pau­lo Gü­ney Ame­ri­ka’nın en bü­yük şeh­ri. (BM Nü­fus Da­ire­si) 8- İn­gil­te­re geç­miş­te Av­ru­pa’ya ka­ra par­ça­sıy­la bağ­lıy­dı. (Fi­nan­ci­al Ti­mes) 9- Bu bağ­lan­tı­nın İn­gil­te­re ile Fran­sa ara­sın­da­ki son par­ça­la­rı da 7 bin yıl ka­dar ön­ce su­la­ra gö­mül­dü. (Fi­nan­ci­al Ti­mes) 3. Dudak Okuma Brezilya Devlet Başkanı ve Yeni Küresel Güney Bre­zil­ya Dev­let Baş­ka­nı Lu­iz Ina­ci­o Lu­la da Sil­va ül­ke­sin­de yok­sul­luk­la mü­ca­de­le için çok şey­ler yap­tı. Ba­tı dün­ya­sın­da­ki fi­nan­sal kri­zin şe­kil­len­dir­di­ği bir dün­ya­da Lu­la da Sil­va, ku­zey ül­ke­le­ri­nin ek­sik­lik­le­ri­ne ve gü­ne­yin ar­tan po­tan­si­ye­li­ne dik­kat çe­ki­yor. 1- Gü­nü­müz dün­ya­sı­nı na­sıl gö­rü­yor­su­nuz? “Ön­ce­den be­ri sık­ça söy­le­nen eko­no­mik ve fi­nan­sal kriz bu­gün ar­tık acı bir ger­çek. Dün­ya eko­no­mi­si­ni teh­dit eden fi­nan­sal fe­lâ­ket­le­re, mut­lu­luk­la­rı in­san­la­rın acı­la­rı üze­ri­ne ku­ru­lu spe­kü­la­tör­ler se­bep ol­du.” 2- Şim­di ne­den hü­kü­met­le­rin mü­da­ha­le­si ge­re­ki­yor? “Ku­ral­lar­da­ki nok­san­lık­lar ma­ce­ra­cı ve fır­sat­çı­la­rı, ger­çek şir­ket­ler ve iş­çi­ler­den da­ha avan­taj­lı kı­lı­yor. Bir­kaç sı­nır ta­nı­maz ta­mah­kâ­rın so­rum­lu­lu­ğu­nun her­ke­sin sır­tı­na yük­len­me­si­ne izin ver­me­me­li­yiz.” 3- Gü­nü­müz ulus­la­ra­ra­sı fi­nans ku­rum­la­rı­nın prob­le­mi ne? “Bu­gün ulus­la­ra­ra­sı eko­no­mik ku­ru­luş­lar spe­kü­las­yon anar­şi­si­ni en­gel­le­mek için ne oto­ri­te­ye ne de işe ya­rar ens­trü­man­la­ra sa­hip. Bun­la­rı ta­ma­men ye­ni te­mel­ler üze­ri­ne baş­tan in­şa et­me­li­yiz.” 4- Baş­ka ne­le­rin de­ğiş­me­si ge­rek? “ Bu­gün dün­ya­nın bu ka­dar önem­li baş­ka me­se­le­le­ri de var. Dün­ya­nın ba­zı böl­ge­le­rin­de ba­rı­şı teh­dit eden ge­liş­me­ler bir ta­ra­fa; fi­nans, gı­da, ener­ji, çev­re ve göç prob­lem­le­ri gös­te­ri­yor ki 21. yüz­yıl me­se­le­le­ri ile ba­şa çı­ka­bil­mek için çok ulus­lu olu­şum­lar re­vi­ze edil­me­li.” 5- Dün­ya ‘So­ğuk Sa­vaş’tan bu ya­na aşa­ma kay­de­de­bil­di mi? “Ber­lin Du­va­rı’nın çö­kü­şü ile so­ğuk sa­va­şın iz­le­rin­den arın­mış ye­ni bir dün­ya oluş­tur­ma yo­lun­da fır­sat­lar doğ­ma­sı bek­le­ni­yor­du. An­cak hız­la baş­ka ye­ni du­var­la­rın örül­dü­ğü­nü gör­mek çok üzü­cü.” 6- Na­sıl ya­ni? “Mal ve ser­ma­ye­nin ser­best do­la­şı­mı­nı sa­vu­nan­lar, in­san­la­rın ser­best do­la­şı­mı­na ise ulu­sal­cı hat­ta ırk­çı ar­gü­man­lar kul­la­na­rak kar­şı çı­kı­yor­lar. Na­hoş ha­tı­ra­lar uyan­dı­ran bu tip şey­le­rin geç­miş­te kal­dı­ğı­nı sa­nı­yor­duk.” 7- Si­ze ümit ve­ren ne? “Bu­gün dün­ya­da ye­ni bir si­ya­si, eko­no­mik ve ti­ca­ri coğ­raf­ya ku­ru­lu­yor ol­ma­sı.” 8- Bi­raz da­ha açık ifa­de eder­se­niz? “Es­ki­den yön bul­mak için ku­zey yıl­dı­zı­na ba­kı­lır­ken bu­gün dün­ya­mı­zın bü­tün bo­yut­la­rı­na ba­ka­rak yo­lu­mu­zu bul­ma­ya ça­lı­şı­yo­ruz. Şim­di ‘ku­zey yıl­dı­zı­mı­zı’ da­ha çok ‘gü­ney’de bu­lu­yo­ruz.” 9- Bre­zil­ya na­sıl de­ğiş­ti? “Bu­gün­kü Bre­zil­ya be­nim dev­let baş­ka­nı ol­du­ğum 2003’te­ki Bre­zil­ya’dan çok fark­lı. Hü­kü­met ve top­lum ola­rak, va­tan­daş­la­rı­mı­zın ha­yat­la­rın­da ‘de­ği­şim’i ger­çek­leş­tir­mek için ka­rar­lı adım­lar at­tık. Yak­la­şık on mil­yon ki­şi­ye düz­gün iş im­ka­nı ve ge­lir da­ğı­lı­mın­da eşit­lik sağ­lan­dı, ka­mu hiz­met­le­ri iyi­leş­ti­ril­di, do­kuz mil­yon in­san yok­sul­luk­tan kur­ta­rı­lır­ken yir­mi mil­yon ki­şi de or­ta ge­lir sı­nı­fı­na da­hil ol­du.” 10- Son ola­rak, ge­le­cek­ten ümit­li mi­si­niz? “Bi­zi teh­dit eden kriz­ler­den çok da­ha bü­yü­ğüz (güç­lü­yüz). Her tür­lü güç­lü­ğü aş­mak için ge­rek­li inanç, sağ­du­yu ve ira­de­ye sa­hi­biz.” Edi­tör’ün No­tu: “Du­dak Oku­ma”nın her bir bö­lü­mü, so­ru­lar­da be­lir­ti­len ta­rih­ler­de rö­por­taj ya­pı­lan şa­hıs­lar­ca söy­len­miş yak­la­şık on alın­tı içe­rir. Yal­nız, bu sa­de­ce sa­nal bir rö­por­taj­dır. Müm­kün ol­du­ğun­ca, ifa­de edi­len dü­şün­ce­le­re da­ha iyi bir an­lam sağ­la­ya­cak so­ru­lar ek­len­miş­tir.” ©2008 www.theglobalist.com
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 107202
    % 0.35
  • 3.5161
    % -0.05
  • 4.128
    % -0.07
  • 4.518
    % -0.41
  • 145.919
    % -0.07
 
 
 
 
 
KAPAT