BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > The Globalist Seyr-i Âlem

The Globalist Seyr-i Âlem

ABD Başkanı Obama, Amerikan tarihinin en büyük federal bütçesini açıkladı. Şimdi hem bozulan ekonomiyi teşviklerle ayağa kaldırmanın, hem de muazzam bir büyüklüğe ulaşan borçlarla baş etmenin nasıl mümkün olabileceği tartışılıyor. Acaba 2010 için teklif edilen 3,6 trilyon dolarlık Amerikan federal bütçesi, hangi devletin bütün ekonomisine eşdeğer büyüklükte?



1. Küresel Test Amerikan federal bütçesi ve dünya ABD Başkanı Obama, Amerikan tarihinin en büyük federal bütçesini açıkladı. Şimdi hem bozulan ekonomiyi teşviklerle ayağa kaldırmanın, hem de muazzam bir büyüklüğe ulaşan borçlarla baş etmenin nasıl mümkün olabileceği tartışılıyor. Acaba 2010 için teklif edilen 3,6 trilyon dolarlık Amerikan federal bütçesi, hangi devletin bütün ekonomisine eşdeğer büyüklükte? A. Çin B. Fransa C. Almanya D. Japonya A. Çin. YANLIŞ. Çin dünyanın en büyük üçüncü ekonomisine sahip. Toplam 4.2 trilyon dolar değer üreten Çin ekonomisi teklif edilen ABD federal bütçesinden 600 milyar dolar daha büyük. 2008’de 851 milyar dolar olan Çin hükümetinin toplam harcamaları ise teklif edilen bütçenin ancak dörtte birine karşılık geliyor. Bir kıyaslama yaparsak, sadece ABD Savunma Bakanlığı’na ayrılan bütçe (664 milyar dolar) Çin hükümetinin toplam giderlerinin neredeyse yüzde 80’ine tekabül ediyor. B. Fransa. YANLIŞ. Dünyanın en büyük beşinci ekonomisi olan Fransa 3 trilyon dolarlık milli gelir üretiyor. Bu değer Obama’nın teklif ettiği bütçenin yüzde 83’üne karşılık geliyor. Aslında Amerikan bütçesinin temel kalemleri bile başlı başına bazı ülke ekonomilerinin toplam büyüklüğüne ulaşıyor. Örneğin, ABD bütçesinden yaşlı ve dar gelirlilerin sağlık sigortaları için önümüzdeki sene ayrılacak 743 milyar dolar, kabaca Türkiye’nin 2008 milli gelirine eşit, Hindistan’ınkinin ise yarısından fazla. C. Almanya. DOĞRU. Dünyanın en büyük dördüncü ekonomisi olan 82 milyon nüfuslu Almanya’nın 2008 milli geliri 3,8 trilyon dolar. Bu rakam Başkan Obama’nın 2010 için teklif ettiği ABD bütçesi ile hemen hemen aynı. Başka bir deyişle, eğer Başkan Obama’nın bütçesi bu haliyle ABD Kongresi’nden geçerse, Amerikan hükümeti Almanya’nın bütün bir yıl boyunca ürettiği mal ve hizmetlerin değeri kadar harcama yapacak. D. Japonya. YANLIŞ. 4,8 trilyon dolar milli geliri olan Japonya, ABD’nin kendisi ve Çin ile birlikte, teklif edilen ABD bütçesinden belirgin şekilde daha büyük bir ekonomiye sahip olan üç ülkeden birisi. 2008’de Japon hükümeti 1,8 trilyon dolarlık harcama yaparak, 3 trilyon dolar harcayan ABD’nin ardından ikinci sırayı aldı. 1,6 trilyon dolar harcayan Almanya ve 1,5 trilyon dolar harcayan Fransa ise hükümet harcamalarına göre sırasıyla üçüncü ve dördüncü oldu. 2. İlginç Rakamlar 1-ABD kendinden sonra gelen 20 ülkenin toplamından daha fazla petrol tüketiyor. Bu ülkeler arasında Japonya, Çin, Rusya, Almanya ve Brezilya da var. (Earth Policy Institute) 2- Bir petrol sahasından, günlük 200 DVD’yi dolduracak kadar jeolojik veri elde edilebilir. (IBM) 3- Wall Street’te yıllık 1 milyon dolar maaşa “buck” deniyor. (New York Times) 4- Bir babanın gelirinin oğlunun gelirini belirleme derecesi, İngiltere’de diğer hiçbir OECD ülkesinde olmadığı kadar yüksek. (The Economist) 5- Dünyadaki bütün domateslerin yüzde 7’sini, siyah çayın ise yüzde 12’sini tek başına Unilever şirketi satın alıyor. (Wall Street Journal) 6- Cep telefonu kullanan Kenyalıların sayısı 2002’den 2007’ye kadar yaklaşık 10 kat arttı. Birçok evde sabit hattın bile olmadığı ülkede, nüfusun yaklaşık üçte biri cep telefonu kullanıyor. (International Telecommunication Union) 7- Rusya’da kişi başına düşen alkol tüketimi Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği tehlike sınırının 2 katına denk. (Washington Post) 8- Dünyadaki volkanik patlamaların yüzde 85’i, okyanusların altında biz hiç hissetmeden gerçekleşiyor. (Scientific American) 9- Bilinen eski tezlerin aksine dil farklı tatları algılayan kısımlardan oluşmaz. Dil üzerindeki tat alma tomurcukları tüm tatları algılayabilirler. (Scientific American) 10- 1896’da Henry Ford’un ürettiği ilk araba, yüzde 100 etanol ile çalışacak şekilde tasarlanmıştı. (Bryce: Gusher of Lies) © 2009 www.theglobalist.com 3. Dudak Okuma Margaret Chan ile grip salgınları üzerine Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Müdürü Dr. Margaret Chan, Birleşmiş Milletler’in önemli bir dairesine başkanlık eden ilk Çinli olma ünvanını taşıyor. Uluslararası kamuoyu onu ilk olarak 2003’te Hong Kong Sağlık Müdürü iken SARS salgınını yönetmesiyle tanıdı. Bu bölümümüzde Chan’in grip salgınları, küresel daralma ve DSÖ ile ilgili görüşlerine yer veriyoruz. 1- Bazıları sizi domuz gribi konusunda gereksiz paniğe sebep olmakla suçluyor. Durumu biraz abartıyor musunuz? “Salgının her yere sıçrayacağını tahmin etmiyorum. Ancak hazırlanmaz ve kontrolü kaybedersem başarısız olurum. Hazırlıksız olmaktansa gereğinden fazla hazırlanmayı yeğlerim.” (Mayıs 2009) 2- Peki ya halkın algılaması? “Kuş gribi halkı, grip salgınının çok ağır ve ölüm oranı yüksek bir hastalık olduğuna şartlandırdı. Böyle bir salgın esnasında bundan farklı bir tablo oluşması da beklenemezdi. Aksine sıra dışı olurdu.” (Mayıs 2009) 3- Hazırlıklı olmak tek başına ne kadar etkili olabilir? “Gelişmiş ülkeler ne kadar iyi hazırlanırsa hazırlansın, sağlık sistemleri geri kalmış ülkelerden zayıf halkalar çıkar. Bu yüzden tüm milletler aslında aynı gemidedir. Biz buna evrensel zayıflık diyoruz.” (Nisan 2007) 4- Nihai olarak, kesin salgın duyurusu yapmaya nasıl karar veriliyor? “Grip salgınını duyurmak benim sorumluluğum altında. Sizi temin ederim ki bu kararı azami dikkat ve sorumluluk duygusu içerisinde alacağım.” (Mayıs 2009) 5- SARS salgınından sonra halk sağlığı uzmanları ne gibi gelişmeler kaydetti? “Halk sağlığı konusunda, özellikle yeni ve bilinmeyen bir enfeksiyon ile karşı karşıya kaldığınızda ve elinizde kesin bulgular yokken bilimin, zamanın daha gerisinden geldiğini fark ediyorsunuz.” (Nisan 2007) 6- Uygulanan yeni yöntemler var mı? “Domuz gribi virüsünün yayılmasını geciktirmek için sosyal uzaklaşma diyebileceğimiz tıbbi olmayan müdahale yöntemlerinde tecrübe kazanıyoruz.” (May 2009) 7- Kuş gribinin çalışmalarınıza ne gibi katkısı olmuş olabilir? “Kuş gribi dünyaya bir salgın hastalık için tetikte olmayı ve bunun için plan yapmayı öğretti. Dünya şimdi grip salgınına karşı tarihte hiçbir zaman olmadığı kadar hazırlıklı durumda.” (Mayıs 2009) 8- Domuz gribini anlama (çözme) bakımından ne durumdayız? “Her yeni hastalıkta başta resmin tamamını görmek zordur. Kabul etmelisiniz ki bir düşmana, yani virüse karşı mücadele ediyoruz. Düşmanı tanımaya ve dünyanın endişesini azaltmaya çalışıyoruz. İnsanların acısını da dindirmeye uğraşıyoruz, bunlar kolay şeyler değil.” (Mayıs 2009) 9- DS֒deki rolünüzü nasıl görüyorsunuz? “Bir hizmetkâr gibi hissediyorum. 193 üye ülkemiz var ve dünya insanlarının sağlığı için onlarla çok yakın bir çalışma içerisindeyiz.” (Nisan 2007) 10- Daha genel anlamda gündeminizde neler var? “Hem sağlık sistemlerini güçlendirmeli hem de yüksek ölüm oranlı hastalıklarla mücadele etmeliyiz. Bu iki yaklaşım çelişmiyor, ancak aradaki dengenin çok daha iyi bir hale getirilmesi gerekiyor.” (Şubat 2009) Editör’ün Notu: “Dudak Okuma”nın her bir bölümü, sorularda belirtilen tarihlerde röportaj yapılan şahıslarca söylenmiş on alıntı içerir. Yalnız, bu sadece sanal bir röportajdır. Mümkün olduğunca, ifade edilen düşüncelere daha iyi bir anlam sağlayacak sorular eklenmiştir.
Reklamı Geç
KAPAT