BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Bir müze adam

Bir müze adam

Türk tezyinî sanatlarının tanıtılmasında ve yaygınlaşmasında büyük emekleri olan ressam ve müzehhip A. Süheyl Ünver, bugün tezhip ve minyatürde eser veren pek çok öğrencinin yetişmesine vesile oldu.



Gerçek kültür sanat adamları kolay yetişmiyor. 14 yıl önce kaybettiğimiz Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver, hayatını geleneksel sanatlarımızın ihyâsına adamış bir âbide şahsiyetti. “Bir müze adam” olarak tanımlanan Ünver, eskilerin ‘hezarfen’ dedikleri ‘bin hünerli’ sanatkârlarımızdandı. Tıp doktoru ve tarihçisi, sanat tarihçisi, etnograf, ressam, nakkaş, müzehhib, şair ve yazar... Minyatür, tezhip ve nakış sanatlarının geçtiğimiz yüzyılın son yarısında ülkemizde geniş bir şekilde duyurulmasında büyük emeği geçen Süheyl Ünver, vefatından 14 yıl sonra yine hatırlanıyor ve hizmetleri yâdediliyor. BİLİM ADAMLIĞI 1898 yılında İstanbul Haseki’de doğan Süheyl Ünver, Posta Telgraf Nezareti İstanbul Muhaberat-ı Umumiye Müdürü Tırnovalı Mustafa Ünver Bey’in oğludur. Annesi ise Hattat Şevki Efendi’nin kızı Safiye Hanım. Önce babasından ve özel hocalardan ders alan küçük Süheyl, ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1920’de tıp doktoru olarak mezun oldu. 1916-1923 yıllarında Medresetül Hattatîn’e devam ederek hocası Yeniköylü Nuri Bey’den tezhip öğrendi. Necmettin Okyay’dan ebru, Hasan Rıza Efendi’den hat, Hoca Ali Rıza’dan resim dersleri aldı. Mesleğinde önemli mevkilere gelen Ünver, 1933’te İstanbul Tıp Fakültesi’nde tesis edilen Tıp Tarihi ve Deontoloji Kürsüsü’ne önce vekâleten sonra asâleten başkan seçildi. 1939’da Tıp Tarihi profesörü, 1954’te de ordinaryüs profesör oldu. 1967’de yeni kurulan Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde ikinci bir Tıp Tarihi ve Deontoloji Kürüsüsü’nü kurdu ve 1973’de emekli olduktan sonra vefatına kadar bu iki kürsünün gelişmesine katkıda bulundu. Aynı zamanda değerli bir ressam olan Süheyl Ünver, özellikle tezhip ve minyatür sanatının yeniden öğretilmesinde hatırı sayılır emekleri oldu. 1936-1955 yıllarında İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi’nde Türk minyatürü hocalığı yapan Ünver, Topkapı Sarayı’nın 500 yıllık Nakışhanesi’ni tekrar ihya ederek yıllarca burada öğrenci yetiştirdi. Türkçe, Fransızca, İngilizce, Almanca, Arapça, hatta Ordu dilinde binlerce ilmî yayını, kitap ve makalesi bulunuyor. Vefatına kadar Tıp Tarihi ve Deontoloji Kürsüsü’ndeki Tezhip ve Minyatür Seminerlerinde hocalık yapan hoca, arşivinin çoğunu Süleymaniye Kütüphanesi ve Türk Tarih Kurumu’na bağışlamıştı. Prof. Dr. Orhan Okay, klâsik sanatlarımızın dünden bugüne ulaşmasında bir köprü görevi yapan Ünver hakkında, Mehmet Kaplan’ın “Süheyl Bey, bir değil on profesörün yaptığından daha fazlasını yaptı” sözünü nakleder. KÜLTÜR ELÇİSİ Süheyl Ünver, bir zabıt kâtibi gibi yaşadığı İstanbul’u karış karış gezdi, notlar aldı ve defterlerine kaydetti. Mütareke yıllarından başlayarak 1986’ya kadar şehri en tenha köşelerine kadar adeta yeniden keşfetti ve çok zengin bir arşiv kurdu. Yorulmaz araştırmacıya, Romanya’da “Merite Sanitaire Nişanı”, Yunanistan’da “Krallığın Hatıra Nişanı” ile İstanbul tarihine hizmet edenler için hazırlanan “Altın Madalya” tevcih edildi. Bunların dışında pek çok sayıda hatıra, madalya ve beratlara lâyık görüldü. İstanbul Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji Kürsüsü’nün kuruluşunun 50. yılı dolayısıyla İstanbul Tıp Fakültesi tarafından “Üstün Hizmet Beratı”yla taltif edildi. ÖNEMLİ ÖDÜLLER Mayıs 1985’te İslam kültürüne yaptığı hizmetten ötürü Kuveyt Hükümeti tarafından “En Yüksek Bilim Ödülü”ne lâyık görülen Ünver’e, vefatından iki ay önce de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Hizmet Ödülü” verildi. 14 Şubat 1986 tarihinde vefat eden, 17 Şubat’ta da toprağa verilen Süheyl Ünver, Edirnekapı Sakızağacı Şehitliği’ndeki aile kabristanında yatıyor. Başlıca eserleri “İslâm Tababetinde Türk Hekimlerinin Mevkii ve İbn-i Sina’nın Türklüğü”, “Anadolu Beylikleri ve Tıp Tarihimiz”, “Yılan Remzi ve Selçuklular Tababeti”, “ilim ve Sanat Bakımından Fatih Devri Albümü”, “Türk Motifi” ve “İstanbul Risaleleri”. Süheyl Bey hakkındaki en önemli eseri ise Prof. Dr. Ahmet Güner Sayar kaleme aldı: “A. Süheyl Ünver Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri.”
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 98362
    % -0.97
  • 5.5145
    % -0.89
  • 6.2348
    % -0.94
  • 7.3138
    % -0.16
  • 234.837
    % -0.47
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT