BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Dünyanın akciğerleri tehlike altında

Dünyanın akciğerleri tehlike altında

Sıcak iklim ormanlarının kapladığı alan, dünya yüzeyinin sadece yüzde altısını oluşturuyor. Buna mukabil yeryüzündeki bitki ve hayvan türlerinin yarıdan fazlası bu bölgelerde yaşıyor



KONTROLSÜZ KESİME DUR DENİLMELİ Tropik ülkelerdeki aşırı nüfus artışı, orman kayıplarını tetiklemektedir. Tarım alanları açmak, kontrolsüz kesim, yangın ve nüfus fazlasını ıssız tropik orman bölgelerine kaydırmak başlıca yok oluş nedenleri olarak göze çarpıyor. Sevgili okurlar, Dünyadaki üç ülke Tropikal Ormanların yarısını hudutları içinde barındırıyor. Bunlar; Brezilya (Güney Amerika), Endonezya (Uzak Doğu Asya) ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Afrika) olarak sıralanıyor. Bu çok özel ormanlarda ortalama sıcaklık bütün sene boyunca 25 derece santigraddan aşağı düşmüyor. Yapılan hesaplamalar günümüzde, her dakika 60 hektar, bir yılda da 30 milyon hektar yağmur ormanının insan eliyle tahrip olduğunu gösteriyor. Bir hektar (10 dönüm) yağmur ormanında bazı bölgelerde 750’yi aşkın ağaç türüne rastlanıyor. Bu ekosistemlerde 70 metreye kadar yükselen ağaçların taç ve tepe bölümleri güneş ışınlarının yüzde 98’i tutuyor, toprağa sadece ışığın yüzde 2’si ulaşabiliyor. OKSİJEN DEPOSU Bütün bitkiler ihtiyaçları olan karbondioksiti bünyelerine alır ve fotosentez ve güneş ışığının yardımıyla kendileri için gerekli şeker ve yapı taşlarını oluştururken ortama oksijen verirler. Dünyadaki oksijen üretiminin % 40’ından fazlasını yağmur ormanlarının sağladığı bilimsel bir gerçektir. Orman ağaçları bulundukları bölgenin yağmur dengesini düzenlemektedir. Yaprak, gövde ve köklerinde büyük miktarda karbon depolanmıştır. Yeryüzündeki karbon döngüsünü organize ederler. Ormanlardan atmosfere yükselen buharlaşma ve terleme ile yağmur bulutları oluşur. Bu sebeple dünya iklimi üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Bir orman yangınında bu karbon birikimleri karbondioksit olarak atmosfere yükselerek Sera-Efekt’ini meydana getirmektedir. Isınan yeryüzü kavramı bundan doğmuştur. Tropikal ormanlar, ılıman kuşak yaprağını döken orman ekosistemleri ve okyanuslardaki mikroskobik bitki planktonları, dünyanın akciğeri görevini yerine getirmektedir. Bu çeşit yağmur ormanlarının oluşumu çok eskiye dayanmaktadır. Bizim ülkemizde de özellikle Doğu Karadeniz bölgesinde ılıman iklim yağmur ormanları mevcuttur. EKVATOR İKLİMİ Ancak Ekvator çizgisinin kuzey ve güneyinde bulunan Yengeç ve Oğlak Dönenceleri arasında kalan bölgedeki iklimsel şartlar yağmur ormanlarının gelişmesine imkan vermektedir. Hava daima sıcaktır, yağmur devamlı yağar (yılda en az 1500 mm.) ve bütün bir yıl boyunca gündüzleri aralıkla da olsa güneş 12 saat yüzünü gösterir. Bu sistemlerde bitkiler devamlı büyür, ağaçlar alt bölümlerinde dal bulunmayan uzun gövdeli ve bir bölümü toprak üstünde kuvvetli köklü olarak gelişmiştir. Toprak kısmı besin bakımından zayıftır. Organik besinler süratle ayrışırlar. Bitki kökleri besinlerini mantar ve toprak altında yaşayan termitlerden (bir cins karınca) serbest bırakılan organik madde ve minerallerden sağlarlar. Sevgili okurlar, bugün size yaşam için gerekli olan yağmuru meydana getiren özel orman ekosistemlerini sunmaya çalıştım. Ülkemizin en önemli güzelliklerini oluşturan ve iklimi dengeleyen orman ekosistemlerimizi korumalı ve onların çoğalmasını el birliğiyle sağlamalıyız. Hepinize sağlık içinde mutlu bir hafta geçirmenizi diliyorum. MANGROVE BATAKLIKLARI Deniz ve büyük nehir kıyılarına yakın yerlerde ise başka bir orman ekosistemi göze çarpar: Bu formasyona “Mangrove Bataklıkları” adı verilir. Burada ağaçlar hava kökleri oluşturmuştur. Bu kökler çamurlu suyun üstünde bulunur ve adeta bir ağ gibi ortamı kaplar.Bunun sebebi sıcak deniz suyunun çok az oksijene sahip olmasıdır. Bu dış kökler üzerlerinde bulunan kanallar vasıtasıyla havadaki oksijenden yararlanırlar. Bu sistemdeki en önemli ağaç türü Rhizophora’dır. KANSER TEDAVİSİ İÇİN İlaçların ham maddesi bu ormanlardan Bu ekosistemlerde hayvansal yaşam, 70 metreye yaklaşan ağaçların taç bölümlerinde büyük bir çeşitlilik içinde temsil ediliyor. Dünyada eczacılıkta kullanılan ham maddelerin dörtte biri bitkilerden elde ediliyor. Araştırmalara göre, ABD’de satılan reçeteli ilaçların üçte biri bu ormanlarda bulunan bitkilerden sağlanıyor. Bunlar arasında bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılan vinblastin ve vinkristin ile reserpin gibi nörolojik ilaçlar da var. Sıcak iklim yağmur ormanları en zengin ecza ham maddesine sahip bulunuyor. TEDBİR ALINMAZSA... Tropikal Yağmur Ormanları 2060’ta yok olacak! Bütün tropik ormanların yarısı, kesilme ve yakılma gibi nedenlerle, son iki yüzyılda yok olmuştur. Bu kaybolma hızı giderek artmaktadır. Önlem alınmazsa geriye kalan yağmur ormanları (günümüzde sekiz buçuk milyon kilometrekareden az) 2060’lı yıllarda tamamen ortadan kalkacaktır. En hızlı yok olan kesimler Orta Amerika’nın ve Güneydoğu Asya’nın tropikal ormanlarıdır. Buna karşılık Güney Amerika’daki Amazon Havzası (6 milyon kilometrekare-dünyadaki kuş türleri ve çiçekli bitkilerin beşte biri burada yaşıyor), Orta Batı Afrika’daki Kongo Havzası ve Avustralya’ya yakın Yeni Gine Adasındaki yağmur ormanları nispeten iyi durumdadır. 20 BİN TL CEZA KESİLDİ Kaçak avcılara e-postalı ihbar! Orman ve Su İşleri Bakanlığına, e-postayla ihbar edilen kaçak avcılara toplam 20 bin TL’ye yakın para cezası kesildi. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, bir internet sitesinde yayınlanan yasa dışı avlanma görüntülerinin bakanlığa e-posta yoluyla ihbar edilmesi üzerine ihbar incelemeye alındı. Bakanlık yetkililerinin incelemesinin ardından, kaçak avlandığı tespit edilen kişi hakkında İstanbul Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğüne gereğinin yapılması talimatı verildi. Bunun üzerine kaçak avlanan kişiye, avcılık kanununa muhalefetten 270 TL idari para cezası, limit fazlası 56 çulluk için ise 19 bin 600 TL tazminat cezası kesildi. 12 BİN KUŞ BARINACAK Flamingolar için kuluçka adası İzmir Kuş Cenneti’nde flamingolar için “kuluçka adası” kuruluyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’de flamingo neslinin devamı açısından büyük önem taşıyan İzmir Kuş Cenneti’nde, flamingoların üremesi için özel “ada” yapımına başladı. 26 Ocakta başlayan ve bölgedeki flamingoların rahatça kuluçkaya yatıp üreyebilmeleri için 6 bin 460 metrekare üzerine yapılan ada, Fransa ve İspanya’dakilerin ardından dünyadaki en büyük flamingo adası olacak. Kuş cennetinde bu ay içinde yapım çalışmalarının bitirilmesi planlanan ada, yaklaşık 12 bin çift flamingonun üremesini sağlayacak. Genç çevrecilerin AMAZON GEZİSİ Geleceğin bilim adamlarını yetiştirmek için İstanbul Üniversitesi ve Doğa Koleji işbirliğinde oluşturulan “Çocuk Üniversitesi” üyeleri, CERN, Nepal & Hindistan ve Kenya’dan sonra Amazonlar’a gitti. 22-28 Şubat tarihleri arasında gerçekleştirilen gezide öğrenciler, dünyanın en büyük nehirlerini ve hâlâ ilkel şartlarda hayatlarını sürdüren kabileleri tanıma imkanı buldu. Çok sayıda canlı türünü barındıran Amazonlar’ı yakından tanıma imkanı bulan gençler, flora ve faunasındaki inanılmaz Biyoçeşitliliğe hayran kaldılar. İguanaya çoban salatası Bursa Hayvanat Bahçesi’nde bulunan iguana, ziyaretçilerin ilgi odağı oluyor. Türkiye’ye ait 81 türden 650 adet hayvanın yer aldığı hayvanat bahçesindeki iguana, hazırlanan özel salata tabağıyla besleniyor. Bu sürüngenin, içinde çeşitli sebzelerin yer aldığı salatayı çok beğendiğini belirten yetkililer, “İguana, salatayı büyük bir keyifle tüketiyor” ifadesini kullanıyor.
 
 
 
 
 
 
 
Reklamı Geç
KAPAT