BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > İkinci 500 de zorlandı

İkinci 500 de zorlandı

Türkiye ekonomisinde geçen yıl yaşanan büyük çöküş izleri ‘en büyük ikinci 500 sanayi kuruluşu’ listesine giren şirketleri de etkiledi. Bu şirketlerin toplam GSMH içindeki payları büyük ölçüde düştü.



Türkiye ekonomisinde geçen yıl yaşanan büyük çöküş izleri ‘en büyük ikinci 500 sanayi kuruluşu’ listesine giren şirketleri de etkiledi. Bu şirketlerin toplam GSMH içindeki payları büyük ölçüde düştü. İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) 1999 yılında Türkiye’nin 500 büyük sanayi kuruluşunu izleyen ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu çalışmasında, özel kuruluşlarda üretimden satışların reel olarak yüzde 6.5, kamu kuruluşlarında ise yüzde 18.4 düşüş gösterdiği belirlendi. İlk 500 büyük kuruluşdan biraz daha olumsuz bir tablo ortaya koyan bu çalışmanın sonuçlarına göre, ilk 500 büyük sanayi kuruluşunun meydana getirdiği brüt katma değerin GSMH içinde 1999 yılındaki payı yüzde 10.7 düzeyindeyken, ikinci 500’ün payı yüzde 1.2 oldu. 1999’da toplam olarak Türkiye’nin 1000 büyük sanayi kuruluşu, Türkiye GSMH’sının yüzde 11.9’unu oluşturdu. 1000 büyük sanayi kuruluşunun sanayi sektörü içindeki payının da yüzde 51.7 olduğu belirlendi. 1999’da ikinci 500 büyük sanayi kuruluşu içindeki özel kuruluşlarda dönem kâr ve zarar toplamı, cari fiyatlarla bir önceki yıla göre yüzde 39.2, reel olarak da yüzde 60.0 oranında düşüş gösterdi. Kamu kuruluşlarında ise cari fiyatlarla zarar yüzde 777.8, sabit fiyatlarla da yüzde 408.0 oranında arttı. İkinci 500 içindeki özel büyük kuruluşların yarattıkları net katma değer cari fiyatlarla yüzde 25.2 artarken, sabit fiyatlarla yüzde 17.6 oranında geriledi. Kamuda ise cari fiyatlarla yüzde 1.0 artış ve yüzde 41.6 oranında reel düşüş oldu. Brüt katma değerde ise özel sektörde cari fiyatlarla yüzde 30.8 artış, reel olarak da yüzde 18.8 oranında düşüş yaşandı. Kamu kesiminde ise cari fiyatlarla yüzde 18.1 artış ve sabit fiyatlarla yüzde 31.6 düşüş gerçekleşti. Özel kuruluşlarda 1998’de yüzde 9.1 olan ödenen faizlerin satışa oranı yüzde 8.8’e gerilerken, ödenen maaş ve ücretlerin 1998’de satışlara göre yüzde 10.8 olan oranı 1999’da yüzde 11.6’ya yükseldi. Sanayi kuruluşlarının 1999 yılı varlık yapılarına bakıldığında özel sektör sanayi kuruluşlarında mali yapıdaki bozulmanın devam ettiği ve varlık finansmanındaki toplam borçların payının yüzde 58.01’den yüzde 63.41’e yükseldiği görüldü. Bilanço kârı ve borç göstergeleri de dikkate alındığında tüm 1000 büyük sanayi kuruluşunda mali yapının aynı paralelde bozulduğu ortaya çıktı. Kârla çalışanlar azaldı İkinci 500’deki özel kuruluşlarda 1998’de 474’ün 396’sı kâr, 78’i de zarar bildirmişti. Geçen yıl ise 475 özel sanayi kuruluşunun 378’i kârla, 97’si de zararla çalıştı ve kârla çalışanların sayısında azalma yaşandı. Kamu kuruluşlarında da 1998’de 19 kuruluş kârla, 7 kuruluş zararla çalışırken, 1999’da 25 kamu kuruluşunun 10’u kâr, 15’i ise zarar bildirdi. İkinci 500 büyük sanayi kuruluşu sıralamasında, Oysa İskenderun Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. 1. oldu. Üretimden satışlara göre yapılan sıralamada, Oysa’nın üretimden satış tutarı 10 trilyon 178 milyar 125 milyon lira olarak belirlendi. Kütahya Şeker 10 trilyon 173 milyar 867 milyar lira ile 2. sırayı alırken, ilk ona giren tek kamu kuruluşu oldu. Keskinkılıç A.Ş. 10 trilyon 140 milyar 545 milyon lira ile 3., Saray Döküm A.Ş. 10 trilyon 118 milyar 416 milyon lirayla 4., Doğuş Tekstil 10 trilyon 110 milyar 488 milyon lira ile 5. sıraya yerleşti. Özdemir Boru Profil Ltd. Şti. 10 trilyon 46 milyar 48 milyon lira ile 6., Balsu Marketing A.Ş. 9 trilyon 988 milyar 691 milyon lira ile 7., Yibitaş Yozgat A.Ş. 9 trilyon 978 milyar 823 milyon lira ile 8., Çopikas A.Ş. 9 trilyon 970 milyar 746 milyon lira ile 9., Başer İplik A.Ş. de 9 trilyon 953 milyar 468 milyon lira ile 10. sıraya yerleşti. Bisan 391’inci Ýhlas Grubu’nun ilk büyük 500 kuruluþ listesine Ýhlas Matbaacýlýk Gazetecilik Yayýncýlýk San. ve Tic. AÞ., Ýhlas Ev Aletleri Ýmalat San. Tic. A.Þ. ve Kristal Kola ve Meþrubat San. Tic. A.Þ. girerken, ikinci büyük 500 büyük kuruluþ listesinde ise Bisan Bisiklet San. ve Tic. A.Þ. yer aldý. Bisan, genel sýralamada 416’ncý, özel firma sýralamasýnda ise 391’inci oldu. 1999’da 4.2 trilyon üretimden satýþ gerçekleþtirirken, satýþ hasýlatý 5.4 trilyon lira oldu. Geçen yýl 10.9 trilyon liralýk ne aktif toplamýna ulaþan Bisan, 16.7 milyon dolarlýk ihracat gerçekleþtirdi.
 
 
 
 
 
 
 
Kapat
KAPAT