BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Ozanlık yürek işi

Ozanlık yürek işi

Kadın ozanlarımızdan Âşık Sarıcakız, mesleğinin kolay olmadığını belirterek, "Ozanlık herşeyden önce yürek işidir" diyor.



Türkiye'de kadın olmak zor. Ozanlık da pek kolay bir meslek değil. 'Kadın ozan'lığın ne kadar müşkül bir iş olduğunu varın, hesap edin artık. Sazı ve sözüyle adını ve sanatını kabul ettiren Âşık Sarıcakız'ın asıl ismi İklim Manya. Mahlas olarak "Sarıcakız"ı kullanıyor. İklim Manya, Eskişehir doğumlu. Öğrencilik yıllarında spor yapan, aletli jimnastik dalında Türkiye birinciliğine kadar yükselen İklim Manya daha sonra ozanlığa sevdalanmış. Öğretmenliğe Ankara'nın bir köyünde başlayan sanatçı, bu yıllarda ilk olarak Konya Âşıklar Bayramı'na katılmış. 1971 yılında ilk olarak iştirak ettiği bu yarışmada "türkü" dalında birinci seçilmiş ve böylece ozanlık yılları başlamış. Ozanlığın bir Türk geleneği olduğunu belirten Sarıcakız, sazın ideolojik amaçlara hizmet etmemesi gerektiğini söylüyor. Ona göre saz ve söz, insanımızın aşkını, sevincini, hüznünü ve dertlerini anlatmalı. Karacaoğlan, Köroğlu, Dadaloğlu gibi yürekli ozanlar yetiştirmiş milletimizin bünyesinde, bir çok gizli sanatçının barındığına inanıyor. Âşık Sarıcakız'la birlikte ozanların dünyasında gezindik. * Öğretmenlik ve ozanlığı birlikte nasıl yürüttünüz? SARICAKIZ: O yıllarda köy öğretmeniydim. Okullar geç açılıp erken kapanıyordu. Bu boşluktan yararlanarak zamanımın diğer bölümünü ozanlıkla ilgili faaliyetlere ayırdım. * Katıldığınız önemli yarışma ve programlar hangileri? SARICAKIZ: Bugüne kadar katıldığın en önemli yarışma, birincilik aldığım Konya Âşıklar Bayramı'ndakiydi. Türkiye genelinde düzenlenen bir çok yarışmaya da iştirak ettim ve buralardan da dereceler aldım. Aynı zamanda Türkiye'deki çeşitli festivallerde bulundum ve program yaptım. * Ozan olma hevesiniz ne zaman başladı ve sizi kimler teşvik etti? SARICAKIZ: Âşık Veysel, Âşık Dursun Cevlani, Âşık İhsani gibi ozanları dinleyerek çocukluğumu geçirdim. Bu dönemde saza ve ozanlığa karşı içimde bir sevgi oluştu. Öğrencilik yıllarımda Konya Âşıklar Bayramı'ndaki âşıkları dinleyerek onlar gibi çalıp söylemeye çalıştım. Öğrenciyken Karacaoğlan'ı çok sever ve şiirlerini okurdum. Uzun sarı saçlı olmam sebebiyle de edebiyat öğretmenim bana, "Karacaoğlan'ın yavuklusu Karacakız'dı. Senin de sarı saçların var, adın Sarıcakız olsun" dedi. Konya Âşıklar Bayramı'na ilk katıldığım zaman gördüm ki, her ozan mahlasıyla çıkıp çalıyordu. Sıra bana gelince şölenin yöneticisi Feyzi Halıcı, "senin mahlasın ne?" diye sordu. Hemen aklıma öğretmenimin verdiği unvan "Sarıcakız" geldi ve bu ismi söyleyerek saz çaldım ve mahlasım böylece kaldı. * Türkiye'de kadın ozan olmak zor mu? SARICAKIZ: Türkiye'de geleneksel olarak yaygın olmadığı için çok fazla kadın ozan çıkmamıştır. Bu bakımdan zorluğu var. Ancak ozanlığın dışında müzikte kadınların önemli bir yeri vardır. Osmanlı'nın son dönemlerinde ut ve saz çalan hanımların sayısı oldukça fazla. Ne var ki, bu müzik faaliyetleri daha çok aile meclislerinde gerçekleşirdi. Profesyonel anlamda erkeklerin ozanlığı gibi umuma açık yerlerde sanatlarını yapmamışlardır. * Folklor araştırmalarınızdan birini kitaplaştırdınız. "Halk Şiirinde Ana Sesi (Kadın Ozanlar Antolojisi)" ni yayınladınız. Bu eserden bahseder misiniz? SARICAKIZ: O zaman rahmetli Tahir Kutsi Makal'a böyle bir araştırmamdan söz ettiğimde yardımcı olacağını söyledi. "Hemen onu kitap yapalım" dedi. Ve bu konuda çok büyük yardımı oldu. O yıllarda tam istediğim gibi derin bir araştırma yapamadım. Ama yine de alanında bir ilk oldu kitap. 60 cıvarında kadın ozanın hayatını ve eserlerini derledim. Osmanlının son döneminden günümüze kadar yaşamış kadın ozanlar, bu antolojiyle biraraya geldi. * Bu konuda yeni çalışmalar yaptınız mı, kitabın yeni baskısına yeni kadın ozanlar ekleyecek misiniz? SARICAKIZ: Tabii ki araştırmalarım devam ediyor. Kitabın yeni baskısına bunlar ilave edilecek. Çok daha zengin ve geniş muhtevalı bir antoloji olması için gayret sarfediyorum. * Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nde sizinle ilgili yapılan lisans tezini nasıl buldunuz? SARICAKIZ: Lisans tezi için hem Hayrettin Rayman'a, hem de Ömer Yusuf Şekerci'ye teşekkür ediyorum. Benim hakkımda yazılan en ciddi değerlendirme oldu. Bir üniversitemizde tez konusu olmak benim için kıvanç verici bir hadise. Toplumda belirli bir noktaya gelmiş sanatçılar hakkında bu tür tez çalışmalarının yapılması, vefa bakımından da son derece önemli.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 108153
    % -0.82
  • 3.8325
    % -0.13
  • 4.5073
    % 0.05
  • 5.1169
    % -0.13
  • 153.903
    % 0.01
 
 
 
 
 
KAPAT