BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Demirperdeden Kapitalizme ROMANYA

Demirperdeden Kapitalizme ROMANYA

Romanya eski zamanlarda Dacia adı ile bilinen, Traklar’ın ve Getodoklar’ın yaşadığı bir toprak. İ.Ö. 88-44 yıllarında yaşayan Burebista Dak kabilelerini birleştirmiş ve başkentin Transilvanya’da Sermisegetusa’da bulunduğu bir krallık kurmuş. Roma imparatoru Traja, 105 ile 106 arasında Dacia’yı işgal etmiş ve Romalılar Dacia’da 276 yıl kalmışlar. Daklar’ın Romalılarla birlikte yaşamasından sonra Rumen halkı doğmuştur.



Demokrasiye sancılı geçiş Orta Çağ’da Rumenler, Wallachia, Moldavia ve Transilvania adlı 3 bağımsız prenslik halinde yaşamışlardır. Rumen ulus devleti ilk kez 1859 Wallachia ve Moldavia’nın birleşmesi ile doğmuş, yaklaşık 400 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Romanya 1877 yılında bağımsızlığını ilan etmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonunda 1918’de Transilvania, Bessarabia ve Bucovinalılar Romanya ile birleşmiştir. 2’nci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın müttefiki olarak savaşan Romanya bu nedenle İkinci Dünya Savaşı’nda yenilen taraf içinde yer almıştır. Sosyalist Cumhuriyet devri Savaş sonrası Orta ve Doğu Avrupa’daki ülkelerin kaderini paylaşan Romanya, Sovyet baskısı altına girmiş ve komünist rejimi benimsemek zorunda kalmıştır. Rumen İşçi Partisinin kurulmasının ardından 30 Aralık 1947 yılında Rumen Kralı çekilmiş ve böylece Romanya Halk Cumhuriyeti adını almış. 1952 yılında Sovyet modeline yakın bir anayasa kabul eden Romanya Gheorghiv Dej ölünceye kadar ülkenin başkanı oldu. Dej’in 1965 yılında ölümünün ardından Rumen İşçi Partisi yeniden yerini aldı ve kabul edilen yeni anayasa ile Romanya Halk Cumhuriyeti’nin adı Romanya Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirildi. Yine bu tarihten itibaren Romanya Komünist Partisi Genel Sekreteri Nicolae Cecusescu devlet konseyi başkanı oldu. Ancak 1963 yılından itibaren Romanya diğer Doğu Bloku ülkelerine oranla şimdiki ismi Rusya Federasyonu olan SSCB’den daha bağımsız bir politika yürütmeye başlar. ÇHC ile kurulan yakın ilişkiler ve Arap-İsrail savaşından sonra İsrail ile ilişkilerin sürdürülmesi Romanya’yı diğer Varşova Paktı ülkelerden ayrı bir politika çizgiye taşımıştır. Ceausescu görev başında SSCB’nin Çekoslovakya ve Afganistan’ın işgal etmesinin ardından Nicolae Ceausescu bu işgale karşı çıkmış ve bu da Romanya ile SSCB ilişkilerinin gerginleşmesine yol açmıştır. Romanya Komünist Parti Genel Sekreterliği, Devlet Konseyi Başkanlığı ve sonradan oluşturulan Cumhurbaşkanlığı görevini de yürüten Ceausescu ülkesinde 1980 yılından itibaren sert bir yöntem tarzı uygulamıştır. 1988 yılından itibaren Doğu Bloku ülkelerinde reform hareketleri görülürken Romanya’da ise baskı politikası giderek artmıştır. 1988 yılında uygulanmak istenen bazı ekonomik politikalar büyük tepki görmüştür. Bir dönemin sonu 1989 yılında ise Doğu Avrupa ülkelerinde komünist rejim hızla sarsılmaya başlar. Bu sarsıntı Romanya’ya da sıçrar ve ilk gösteriler Timişoara kentinde ortaya çıkar. Ceausescu’nun, Timişoara’daki tepkileri kanlı bir biçimde bastırmasının ardından bu sefer ayaklanmalar Bükreş’e sıçrar. Buradan da Romanya’da hızla yayılmaya başlayan gösterilere ordu ve muhalefet de destek verir. Bunun üzerine eşi Elena’ya yaptırdığı sarayın üzerinden helikopter ile kaçmak isteyen Ceausescu ve eşi yakalanır. Nicolae Ceausescu ve eşi Elena yargılanır ve idam edilirler. Çok partili sistem Romanya’da meydana gelen ayaklanmaların ardından yönetime gelen Ulusal Kurtuluş Cephesi, 43 yıllık sosyalist rejime son vererek 1990 yılında Romanya’da serbest seçimlere gidilmiştir. Böylece Romanya çok partili demokratik sisteme geçmiştir. İki meclisli ülke Halen iki Meclisi ve çok partili parlamenter sistemle yönetilen günümüz Romanya’sı demokrasinin gereklerini bütünüyle gerçekleştirerek Batı Dünyası’na entegre olmayı hedefleyen bir Cumhuriyettir. 8 Aralık 1991 tarihinde yapılan referandumla yürürlüğe giren anayasası ile Romanya Parlamenter Demokrasi sistemi ile yönetilmektedir. Senato ve Meclis’ten oluşan iki kademeli parlameto üyeleri dört yılda bir yapılan genel seçimle belirleniyor. Romanya Cumhurbaşkanı da ülkede gerçekleşen genel seçimle dört yıl için seçiliyor ve aynı kişi bir kez daha Cumhurbaşkanı seçilebilmektedir. Romanya Cumhurbaşkanı aynı zamanda Rumen Silahlı Kuvvetleri’in baş komutanı ve de Savunma Konseyi’nin de Başkanı’dır. Romanya Başbakan adayı da Cumhurbaşkanı tarafından belirlenmekte ve hükümet üyeleri parlametodan güvenoyu alınmasının ardından Cumhurbaşkanı tarafından atanıyor. Yasama, yürütme ve yargı alanında “kuvvetler ayrılığı” prensibini anayasa ile teminat altına alan Romanya’da kamu hizmetlerin görülmesi ise bölgeler itibariyle yerinden yönetim ve yerel özerklik ilkesini benimsemiştir. Romanya’da İl, kasaba ve köylerdeki yerel yönetim organları ile Belediye Başkanları seçimle işbaşına gelmekte ve Devlet her vilayete mülki amir olarak bir vali atamaktadır. 238 bin 391 kilometrelik yüzölçümü ile orta büyüklükte bir Doğu Avrupa Ülkesi olan Romanya önemli ticaret yollarının kesiştiği bir bölgede yer alıyor. Yaklaşık 23 milyon nüfusu ile Orta Avrupa’da Polonya’dan sonra en büyük Pazar ekonomisi durumunda bulunan Romanya’nın Kuzey Doğu tarafında Moldova Cumhuriyeti, Kuzey ve Kuzey Doğusunda Ukranya, Kuzey-Batıda Macaristan, Güney-Batısında ise Yugoslavya, Güneyinde de Bulgaristan ve Güney-Doğusunda ise Karadeniz bulunuyor. Türk nüfusu az Etnik bir yapıya sahip olan Romanya’da Rumenler nüfusun yüzde 89.4’ünü teşkil ederken, Macar yüzde 7.1, Çingene yüzde 1.8, Alman yüzde 0.5, Ukranyalı yüzde 0.3, Rus yüzde 0.2, Türk-Tatar yüzde 0.2, Slovak yüzde 0.1, Bulgar yüzde 0.1 ve diğerleri ise yüzde 0.3 şeklindedir. Romanya’da resmi dil-Rumence, yüzde 89, Macarca, yüzde 7.7, Almanca, yüzde 1.5, diğerleri ise yüzde 0.9’dur. Nüfusun yüzde 86.8’i Ortodoks olan Romanya’da ayrıca yüzde 5 Katolik, yüzde 3.5 Protestan, yüzde 0.2 Müslüman ve yüzde 4.5 diğer dinlere mensup insanlar bulunuyor. Romanya’da nüfusun yüzde 55’i şehirlerde, yüzde 45’i ise köylerde yaşamaktadır. YARIN: HAGİ VE POPESCU’NUN ÜLKESİNE HAREKET
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT