BAŞA DÖN

Türkiye Gazetesi

Anasayfa > Haber > Hazar tehlikede

Hazar tehlikede

ABD'nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Carnegie Endowment ve CATO Institute'un yayımladığı Hazar Havzası enerji kaynakları konulu raporlarda, ABD'de yakında görev başı yapacak George Bush yönetimine, Bakü-Ceyhan projesine ağırlık vermemesi önerildi.



Carnegie Endowment kuruluşunun Rusya ve Avrasya uzmanları tarafından hazırlanan ôABD-Rusya İlişkilerinin Yenilenmesi Gündemiö adlı raporun Güney Kafkasya bölümünde, ABD'nin, hatalı olduğu ileri sürülen Hazar havzası enerji politikasını ciddi şekilde gözden geçirmesi gerektiği savunuldu. Raporda, Hazar bölgesinde varlığı kanıtlanan enerji kaynaklarının, dünya kaynaklarının sadece yüzde 2'sini oluşturduğu belirtilirken, ABD'nin bu bölgedeki çıkarlarının da sınırlı olduğu görüşüne yer verildi. Mali desteği yok Carnegie Endowment'ın raporunda, 'ABD'nin bölgedeki cumhuriyetlerin bağımsızlıklarının sürmesinde stratejik çıkarı olduğu ifade ediliyor. Ancak bu yaşamsal bir çıkar değildir ve ABD'nin, bu cumhuriyetlerin, güçlü bir komşu ülkenin (Rusya) tahakkümüne girmesine karşı, önemli bir çabaya girişmesi beklenmemektedir' denildi. Raporda, ABD'nin bölgede Rusya ile işbirliği yapması gerektiği ve enerji konusunda İran'ın da önemli rol oynayabileceği kaydedildi. Clinton yönetiminin Bakü-Ceyhan projesine siyasi destek vermesini eleştiren Carnegie Endowment'ın raporunda şöyle denildi: "Yeni Amerikan yönetimi, değişik bir yaklaşım benimsemelidir. Öncelikle ABD, Hazar bölgesindeki boru hatlarının nereden geçeceğine, piyasa koşullarının karar vermesini kabul etmeli ve boru hattının Türkiye'den geçmesi için Amerikan hükümetinin mali destek ve avantaj sağlamayacağını, petrol şirketlerine açıkça belirtmelidir. ABD'nin Bakü-Ceyhan boru hattına destek vereceği yolundaki beklentiler, bölgede enerji ile ilgili gelişmelere zararlı olmuştur". İran alternatifi Raporda, bu durumda ağırlığın, Bakü ile Gürcistan'ın Supsa limanı arasındaki boru hattına verilmesi ve Karadeniz'e inen petrolün Türk boğazlarından geçirilmesi gerektiği savunuldu. Carnegie Endowment'ın raporunda, ABD'nin Bakü-Supsa boru hattına ekonomik destek vermesi gerektiği, Bakü-Ceyhan'ın ise ancak ileride, Kazakistan petrolünün de devreye girmesiyle gündeme gelebileceği ileri sürüldü. Hazar üzerinden Türkiye'ye Türkmenistan gazı getirilmesini öngören projenin de, durdurulması gerektiği savunulan raporda, ABD'nin son yıllardaki politikaları yerine Rusya ile işbirliğine ağırlık vermesi ve İran ile yakınlaşma sağlanması durumunda bu ülkenin Hazar petrollerinin dünya piyasalarına iletilmesinde etkili rol oynamasının Washington tarafından kabul edilmesi önerildi. CATO da aynı görüşte Washington'daki bir başka düşünce kuruluşu olan CATO Institute'un Hazar havzası enerji kaynakları konulu, Stanley Kober imzalı raporunda da, benzer görüşler savunuldu. CATO raporunda, Bakü-Ceyhan politikasının, ABD'nin çıkarlarına bir katkısı olmadığı ileri sürülerek, "Kullanılacak boru hattına piyasa koşulları karar vermeli" denildi. Raporda, ABD'nin Hazar enerji kaynakları konusunda Rusya ve İran ile işbirliği yapması gerektiği görüşü savunuldu.
 
 
  • Piyasalar

    Fark %
  • 109330
    % -0.31
  • 3.867
    % -0.62
  • 4.5554
    % -0.6
  • 5.158
    % -1.19
  • 156.209
    % -0.25
 
 
 
 
 
KAPAT