ABDÜRRAHİM EFENDİ, Hoca

Hoca Abdürrahim Efendi Osmanlı Devleti’nin 31. şeyhülislamı
A- A+

Osmanlı âlimlerinden. Otuzbirinci Osmanlı şeyhülislamıdır. İsmi Abdürrahim’dir. Adanalı Mehmed Efendi’nin oğludur. Adana’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1066 (m. 1656) senesinde Belgrat’ta vefat etti. Orada İmaret Camii bahçesinde defnedildi.

Küçük yaştan itibaren doğudaki ilim merkezlerine gitti. Orada Ahmed el-Müncelî’den matematik, tıp, fen ilimlerini ve dinî ilimleri tahsil etti. Daha sonra Molla Hüseyin Halhalî ve Molla Muhammed Emin bin Sadreddin Şirvanî gibi zatlardan ilim öğrendi. İlim ve irfanda akranlarından üstün oldu. Aklî ve naklî ilimlerde yüksek derecelere ulaştıktan sonra müderrislik için imtihan edildi. Bu imtihanı kazandıktan sonra çeşitli medreselerde müderris olarak vazifelendirildi. Süleymaniye Medresesi müderrisliği yaptı. Sonra Yenişehir ve Sultanahmed darülhadislerinde müderrislik yaptı.

Molla Mustafa Bolevî ve Yahya el-Minkârî gibi âlimleri yetiştiren Abdürrahim Efendi, zamanının ileri gelenlerinin dikkatini çekti. Şeyhülislam Ebu Sa’id Efendi’nin teşvik ve tavsiyesiyle, 1049 (m. 1639)’da İstanbul kadılığına getirildi. Hoca Sa’deddin Efendi’nin torunlarından Saliha Hanım’la evlendi. Daha sonra Anadolu kazaskerliğine nakledildi. Kısa bir müddet sonra bu vazifeden alınarak Edirne’ye gönderildi. 1055 (m. 1645)’te Rumeli kazaskerliğine yükseltildi. Bir müddet bu vazifeyi yürüttü. 1057 (m. 1647)’de Şeyhülislam Muid Ahmed Efendi’nin vefatı üzerine, şeyhülislamlık makamına getirildi. 1059 (m. 1649)’da bu vazifeden alındı ve Mekke-i Mükerreme’ye gönderildi. Şeyhülislamlık müddeti 2 yıl 23 gündür. Hac ibadetini yerine getirip Sevgili Peygamberimizin kabr-i şerifini ziyaret etti. Sonra Kudüs kadılığına tayin olundu. Daha sonra İstanbul’a çağrılıp Üsküdar kadılığına getirildi. Ebu Sa’id Efendi’nin şeyhülislamlığa getirilmesiyle Belgrat kadılığına tayin olundu. Dörtbuçuk yıl kadar bu vazifeyi yürüttü. Orada vefat etti.

Şeyhülislam Abdürrahim Efendi, aklî ve naklî ilimlerde yüksek derece sahibi, temiz itikatlı, salih bir zattı. İlim ehline önem verirdi. Zamanın âlimlerinden Kâtib Çelebi’ye ilgi göstermiş, onun yetişmesine sebep olmuştu. Dünyaya ve makama önem vermezdi. Cesur ve sert mizaçlı idi. Hak bildiğini söylemekten çekinmezdi.

Hacı Abdürrahim Efendi’nin, Molla Fenarî’nin Enmuzecü’l-ulumadlı eserine yazdığı şerhi vardır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
Rehber İnsanlar Sayfası