Hadis âlimlerinden. Adı, Asım bin Ali bin Asım bin Süheyb’dir. Karibe binti Muhammed bin Ebu Bekr-i Sıddîk’ın azatlı kölesidir. Künyesi Ebü’l-Hüseyin’dir. Ebü’l-Hasan da denilmiştir. Vasıt şehrinde doğdu. Uzun zaman Bağdat’ta kaldı. 221 (m. 836) senesinde Vasıt şehrinde vefat etti.
Asım bin Ali, birçok âlimin ilim meclisinde bulundu. Onlardan ilim alıp, hadis-i şerif rivayet etti. O, babasından, Leys bin Sa’d, Abdülaziz el-Macişun, Asım bin Muhammed, İkrime bin Ammar, Şu’be bin Haccac ve daha birçok âlimden rivayetlerde bulundu. Kendisinden de, başta İmam-ı Buhari, Ahmed bin Hanbel, Nesai, İbn-i Mace, Darimi ve daha pek çok hadis âlimi ilim aldı ve hadis-i şerif rivayetinde bulundular.
O, doğup büyüdüğü Vasıt şehrinden Bağdat’a gelmişti. Uzun zaman orada kaldı. Onun ilim meclisine yüz binlerce kimse devam etti. Mescid-i Rusafe’nin yanında bulunan geniş bir hurmalıkta toplanan binlerce kimseye hadis-i şerif öğretti. Harun-ı Dik ve Harun-ı Mukhile adındaki iki zat, ondan duyduklarını hemen yazarlar dı. O, Resulullah Efendimizin sünnetini en iyi bilenlerden idi.
Daima hakkı, doğru olanı söylerdi. Amr bin Hafs şöyle anlatıyor: Bir gün Mescid-i Rusafe yanında ki geniş hurmalıkta vermiş olduğu hadis dersine zamanın halifesi Mu’tasım da gelmişti. Asım bin Ali, hafif yüksekçe bir yere oturmuş, insanlar da onun önünde geniş bir sahaya yayılmışlardı. Cidden çok büyük bir kalabalık vardı. Onun; “Leys bin Sa’d, bize hadis rivayet etti.” dediğini işittim. Fakat kalabalık onun sözünü işitemediği için tekrarlamasını istiyorlardı. O da tam on dört defa tekrarladı. Hala insanlar işitmiyorlardı. Onun sözlerini yazan Harun-ı Dik, eğilmiş bir hurma ağacına çıkmış, anlattıklarını yazıyordu.
Halife Mu’tasım, kalabalığın çokluğunu görünce, orada hazır bulunanların sayılmasını emretti. O kadar kalabalıktı ki, sayıları tam tesbit edemediler. Onun ilimdeki üstünlüğünü birçok âlim haber verdi. İmam-ı Buhari’nin hadis üstatlarından dır. Ebu Hatim, onun sadık bir ravi olduğunu bildirdi. Yahya bin Main; “Asım bin Ali, Müslümanların önde gelenlerinin büyüğü idi.” demiştir.
Ebu Bekr-i Mervezi diyor ki: “Ahmed bin Hanbel’e, Asım bin Ali hakkında; ‘Asım’ın dünyadaki herhangi bir işinde zayıflık var mıdır?’ diye sordum. O da bana; ‘Onun hayırdan başka bir şey söylediğini bilmiyorum. Onun hadisi sahih idi.’ ve Muhammed bin Sa’d da; ‘Asım bin Ali, sıka bir ravi idi. 221 (m. 885) senesinde 15 Recep Pazartesi günü vefat etti.’” bu yurdular.”
İclî de; “Asım bin Ali’nin ilim meclisini gördüm. Bugün de hazır bulunanların sayısı binlerce kişiydi. Onlardan birisi yazıyordu. Hadiste sıka bir ravi idi.” demiştir. Rivayet ettiği bir hadis-i şerif şöyledir:
“Kıyamet günü Rabbi’ne Müslüman olarak kavuşmak isteyen, beş vakit namazını kılsın. Zira kıyamet günü bu beş vakit namaz ile çağrılacaktır.”
