İBNÜ'L-FERES

Abdülmün'im bin Muhammed bin Abdürrahim bin Muhammed el-Ensarî el-Hazrecî Gırnata'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden
A- A+

Gırnata'da yetişen Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Künyesi, Ebu Muhammed olup; ismi, Abdülmün'im bin Muhammed bin Abdürrahim bin Muhammed el-Ensarî el-Hazrecî'dir. İbnü'l-Feres ismiyle meşhur oldu.

İbnü'l-Feres'in ahkam ayetlerini açıkladığı Ahkamü'l-Kur'an adlı eserinin yazma nüshasının ilk iki sayfası (sağda) ve yazma nüshasının son sayfası (ortada) ve matbu nüshasının kapağı (solda). Yazma nüshası Medine-i Münevvere'de Mescid-i Nebevî kütüphanesinde 228 numaradadır.

525 (m. 1130) senesinde doğdu. 599 (m. 1203) senesi Cemaziyelahir'in dördünde Pazar günü ikindi vakti Mürsiyye'de vefat etti. Babü'l-Beyra denilen yerin dışına defnedildi. Cenazesinde çok kimse bulundu.

İbnü'l-Feres hazretleri, önce baba ve dedesinden, daha sonra zamanın büyük âlimlerinden olan Ebü'l-Hasan bin Mugis, Ebü'l-Kasım bin Bakî, Ebü'l-Hasan bin Şüreyh, Ebu Bekr bin Arabî, Ebü'l-Haccac el-Kudaî ve Ebu Muhammed er-Reşatî'den, şarkta (doğuda) ise; Ebü'l-Muzaffer eş-Şeybanî, Ebu Sa'id el-Halebî ve Ebu Abdullah el-Mazerî'den ilim öğrenip, icazet (diploma) aldı. Kendisinden ise; Ebü'l-Velid bin Kafzete, Ebu Muhammed bin Eyyub, Ebü'l-Velid bin ed-Debbağ, Ebü'l-Hasan bin Huzeyl ve birçok âlim hadis-i şerif dinledi ve kıraat ilmini öğrendi.

İbnü'l-Feres, aynı zamanda hadis, lügat ve nahiv âlimi, şair ve edip idi. Fıkıh ilminde ise, yüksek bir derece sahibiydi. Ebü'r-Rebî bin Salim onun için; “Malikî mezhebini Endülüs'te Ebu Abdullah bin Zerkun'dan sonra, Abdülmün'im bin el-Feres'ten daha iyi bilen yoktu. Evi, ilim merkezi idi. Baba ve dedesi de âlim ve kâmil bir zattılar.” demektedir.

Ebu Abdullah et-Tüceybî şöyle anlatır: “566 (m. 1170) senesinde Mürsiyye'de onunla karşılaştığımda, ilimdeki incelikleri kavrayışına, zekasına ve hıfzına hayran oldum. Babasının bulunduğu bir mecliste ders verdi. O konuşurken, getirdiği delillerin sağlamlığı karşısında herkes sükut etti. Bedenen zayıftı. Fakat ilim ve marifet olarak çok yüksekti. Hakkında; “Bir kimsenin ilim ve marifeti çok olduğunda, bedeninin zayıf olması ona zarar vermez. Sen onu üstün zekalı, bedeni zayıf bir kişi olarak görürsün ki, o bedenin, ilimden yanmasına delildir.” diye söylendi. İbnü'l-Feres hazretleri aynı zamanda şair idi. Şiirlerinden birçoğunu bana okudu.”

Kitabü'l-Bugle'de, İbnü'l-Feres hakkında şöyle yazmaktadır: “Abdülmün'im bin el-Feres hazretleri Arabîde ve lügat ilminde imam idi.”

İbnü'l-Feres hazretleri, usul-i fıkha dair eserler yazdı. Bu eserlerden bazıları şunlardır:

1- Ahkamü'l-Kur'an, 2- Edebü'l-Kada', 3- Mesailü'l-hılaf fi'n-nahv.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları