İMADÎ

Hamid bin Ali bin İbrahim Fıkıh âlimi
A- A+

Fıkıh âlimi. İsmi Hamid bin Ali bin İbrahim'dir. 1103 (m. 1691) senesinde Şam'da doğdu. 1171 (m. 1757)'de orada vefat etti. Muhakkık, edip, arif ve kâmil bir zattı.

İmadî doğduğu yerde yetişti. Zamanının büyük âlimlerinden ilim öğrendi. İlimde yüksek derecelere kavuştu. Hanbelî müftüsü Şeyh Ebü'l-Mevahibî'nin, Cami-i Emevî'deki ve Yaguşiyye medresesindeki derslerini dinledi. Ondan icazet (diploma) aldı. Şeyh Muhammed bin Ali Kâmil'in Cami-i Emevî'deki vaazlarına ve Sinaniyye Medresesi'ndeki derslerine giderdi. Büyük âlim Abdülganî Nablusî hazretlerinin Selimiye Medresesi'nde verdiği dersleri dinledi. Abdülganî Nablusî burada, Şeyh-i Ekber Muhyiddin-i Arabî'nin Fütuhat-ı Mekkiyye'sinden ders verirdi. Ayrıca Şeyh Abdürrahim Kabilî, Şeyh Abdülcelil Mevahibî, Ahmed Gazzî, Muhammed Halilî, Muhammed bin İmadî'den ilim öğrendi.

İmadî, 1128 (m. 1716) senesinde Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere'ye gitti. Bu iki şehirde yaşayan Şeyh Abdullah Basrî, Ahmed Nahlî el-Mekkî, Şeyh Muhammed İskenderî ve Şeyh Taceddin Kal'i'den ilim öğrendi. İmadî, Şam'a döndükten sonra Cami-i Emevî'de ders vermeye, talebe yetiştirmeye başladı. 1151 (m. 1724) senesi Ramazan-ı şerif ayının ortalarında Şam müftüsü oldu. Ayrıca Süleymaniye Medresesi'nde ders verdi.

Hamid İmadî hazretlerinin derslerini ihtiva eden Cem'u dürusi'l-Allame Hamid Efendi el-İmadî adlı eserin yazma nüshasının ilk iki sayfası. Eser Ümmü'l-kura Üniversitesi Kütüphanesi No: 21161'de kayıtlıdır. İmadî'nin Şam'da önemli bir yeri vardı. Herkes ona hürmet gösterirdi. İdareciler ondan çekinir, asla haksızlık ve zulüm yapmazlardı. Osmanlı Devleti ileri gelenleri ile mektuplaşırdı. Heybetli ve vakar sahibiydi. Otuz dört sene müftülük yaptı.

İmadî'nin çeşitli ilim dallarına ait yazmış olduğu eserlerden bazıları şunlardır:

1- Mugni'l-müstefti an süali'l-müfti: Eser Fetava'l-Hamidiyye diye bilinir. Yazma bir nüshası Zahiriyye Kütüphanesi'ndedir. İbn-i Âbidin bu eseri El-Ukudü'd-düriyye adıyla iki cilt hâlinde kısaltmış ve 1310'da Kahire'de basılmıştır.

2- Misbahu'l-felah şerhu Nuri'l-izah: Hanefî fıkhına dairdir. Zahiriyye Kütüphanesi'ndedir.

3- Cemalü's-sureti ve'l-lihye fî tercemeti Seyyidina Dihye: Dıhye-i Kelbî'nin hayatı hakkında olup çeşitli kütüphanelerde yazması vardır.

4- El-Havkale fi'z-zelzele: 1171 (m. 1757)'de Şam'da vuku bulan deprem hakkındadır.

5- Beyanü ihtilafi arai'l-muhakkıkîn fî meseleti rucui'n-nazır ale'l-müstehikkîn: Vakıf hükümleri ile alâkalıdır. Bir nüshası Şam Zahiriyye Kütüphanesi'ndedir.

İmadî'nin yazdığı Dav'ü's-sabah fî tercemeti Ebu Ubeyde bin Cerrah adlı eserin yazma nüshasının ilk sayfası. Eser Riyad Üniversitesi Kütüphanesi'nde 20748/1'dedir. İmadî'nin yazdığı Cemalü's-sureti ve'l-lihye fî tercemeti Seyyidina Dihye adlı eserin yazma nüshasının ilk sayfası (sağda) ve Salahü'l-alem bi iftai'l-âlim adlı eserinin yazma nüshasının ilk sayfası (ortada) ve Misbahu'l-felah şerhu Nuri'l-izah adlı eserinin yazma nüshasının ilk sayfası (solda). Bu üç eser Princeton Üniversitesi Kütüphanesi İslami Yazmalar Garrett No: 509Y'deki mecmua içindedir.

6- El-İthaf fî şerhi hutbeti'l-Keşşaf: Keşşaf Tefsiri'nin girişinin şerhidir.

7- Şerhü'l-İzah.

8- Ed-Dürrü'l-müstetab: Bu eser müellifin hattı ile yazılmıştır. Şam Zahiriyye Kütüphanesi'ndedir.

9- Et-Tafsil beyne't-tefsir ve't-te'vil.

10- Dav'ü's-sabah fî tercemeti Ebu Ubeyde bin Cerrah: Yazması Riyad Üniversitesi Kütüphanesi'ndedir.

11- Tercemetü'ş-Şeyhü'l-ekber.

12- Risaletün fi'l-afyon.

13- Mecmûu'r-resail.

14- Divan-ı şi'r.

15- Şerhu beytey er-rakameteyn.

16- Zehrü'r-Rebî fî müsaadeti'ş-şefi'.

17- Risaletün fî def'i taun.

18- El-Lüm'a fî Tahrim nikahi'l-müt'a.

19- Teka'kaü'ş-şenni fî nikâhi't-cinni.

20- El-Halas min damani'l-eciri'l-müşterek ve'l-has.

21- El-Metalibü's-seniyye li'l-fetavai'l-aliyye.

22- Salahü'l-alem bi iftai'l-âlim.

23- Akiletü'l-megani fî te'addüdü'l-gavani.

24- El-Ikdü's-semin fî tercemeti sahibi'l-Hidaye Burhaneddin.

25- Mükatebat.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları