İSMAİLAĞA

İsmail bin İbrahim Osmanlılar devrinde yetişen âlimlerden. Osmanlı şeyhülislamlarının elli altıncısı
A- A+

Osmanlılar devrinde yetişen âlimlerden. Osmanlı şeyhülislamlarının elli altıncısıdır. İsmi İsmail'dir. İshak isminde bir oğlu olduğu için Ebu İshak künyesiyle tanınır. İsmail Ağa diye de şöhret bulmuştur. Rumeli kazaskerlerinden Alaiyyeli (Antalyalı) İbrahim Efendi'nin oğludur. 1057 (m. 1645) senesinde İstanbul'da doğdu. 1137 (m. 1725)'te orada vefat etti. Yavuz Selim civarında yaptırdığı İsmail Ağa Camii'nin bahçesinde defnedildi.

Çocukluğundan itibaren babasından ilim öğrendi. Zamanının diğer âlimlerinden de aklî ve naklî ilimleri tahsil etti. Kazasker Kara Kadri Efendi'nin hizmetinde bulunup onun yanında mülazim (stajyer) oldu. 1084 (m. 1674) senesinde, hariç rütbesiyle müderris oldu. Mektupçuluk, tezkirecilik, Mahmud Paşa kadı vekilliği gibi vazifelerde bulundu. İstanbul kassam kadılığı (Bir kişi vefat ettiği zaman geriye kalan mirasını hak ve adaletle mirasçılara taksim eden kadı) vazifesini yürüttü.

Sultan İkinci Ahmed Han devrinde Süleymaniye Darülhadisi'nde müderrislik yapmaktayken, 1104 (m. 1692) senesinde Halep kadılığına tayin edildi. 1110 (m. 1698) senesinde Bursa, 1116 (m. 1704)'te Mekke-i Mükerreme payesiyle Mısır, 1118 (m. 1706)'da Mekke-i Mükerreme kadılıklarında vazifelendirildi. 1120 (m. 1708)'de İstanbul kadılığına getirildi. 1122 (m. 1710)'da Anadolu, 1123 (m. 1711)'de Rumeli kazaskerliği vazifelerine yükseltildi. On sekiz ay vazife yaptıktan sonra bu vazifeden ayrıldı.

1127 (m. 1715)'te Rumeli kazaskerliğine tekrar getirildi. 1128 (m. 1716)'da Menteşzade Abdürrahim Efendi'nin vazifeden ayrılması üzerine şeyhülislamlık makamına tayin edildi. Bu yüksek ve şerefli vazifeyi doğruluk ve adaletle 1 yıl 4 ay 28 gün yürüttükten sonra 1130 (m. 1718)'de vazifeden ayrılıp Sinop'a gitti. 1133 (m. 1721)'de İstanbul'a gelerek kendi evine çekildi. Ömrünün son zamanlarını **"Allahü Teâlâ"**ya ibadet ve taatle geçirdi.

İsmail Ağa, aklî ve naklî ilimlerde derin âlim, güzel ahlâk ve fazilet sahibi bir zattı. Cömert ve kerem sahibiydi. Herkese iyi davranırdı. 1136 (m. 1723)'te İstanbul'da Fatih'in Çarşamba semtinde evinin bulunduğu arsa üzerinde İsmail Ağa Camii'ni yaptırdı.

Elli altıncı Osmanlı Şeyhülislamı İsmail Ağa'nın bir fetvası.

Bu mescidi iki kat olup eni, boyu ve yüksekliği Kâbe-i Muazzama'nın eni, boyu ve yüksekliği kadardır. Bu mescidin yanında bir mektep, bir darülhadis ve bir şadırvan mevcuttur. Kendi kabri, oğulları altmış birinci şeyhülislam İshak Efendi ve altmış yedinci şeyhülislam Mehmed Es'ad Efendi'nin kabirleri bu mescidin bahçesindedir. “Na'im” mahlasıyla yazdığı şiirleri de vardır. Kaynaklarda eseriyle ilgili bilgiye rastlanmamıştır.

Whatsapp İkon Facebook İkon Bağlantıyı Kopyala
İslam Alimleri Ansiklopedisi, Türkiye Gazetesi Yayınları