Osmanlı Devleti zamanında yetişen âlimlerden. İsmi Mevlana Mehmed bin Kutbüddin Mehmed bin Mehmed bin Kadızade-i Rumî olup lakabı Kutbüddin Kadızade'dir. Mirim Kösesi diye de tanınır. Doğum tarihi ve yeri bilinmemektedir. 957 (m. 1550) senesinde İstanbul'da vefat etti.
Kutbüddin Mehmed Efendi, meşhur Kadızade'nin torunudur. Babasının validesi, Ali Kuşçu'nun kızıdır. Kendinin validesi, Hocazade'nin kızıdır. Ana tarafından dedesi olan büyük âlim Ali Kuşçu tarafından yetiştirildi. Önce Şeyh Muzafferuddin Acem'den, Mevlana Kocalı Seyyidî Çelebi ve Seyyid Alizade Mevlana Ya'kub, Mevlana Müeyyedzade'den okudu. Hocalarının feyiz ve bereketleriyle, ilimde üstün bir dereceye yükseldi.
Sırasıyla; Bursa'da Veliyyüddin oğlu Ahmed Paşa Medresesi, İstanbul'da Hacı Hasanzade Medresesi, sonra Yine Bursa'da Sultan Yıldırım Bayezid Han Medresesi, İstanbul'da Atik Ali Paşa Medresesi, İznik Medresesi, Edirne'de Darülhadis Medresesi ve Bursa'da Muradiye Medresesi'nde müderrislik yaptı. Çok talebe yetiştirdi. İlim ve edep öğretti. Daha sonra çeşitli yerlerde kadılık vazifesinde bulundu. Önce Halep'te, ikinci olarak Edirne Meymene'de, üçüncü olarak saltanat merkezi olan İstanbul'da kadılık yaptı. Daha sonra Anadolu kazaskeri oldu. Allahü tealanın emir ve yasaklarını bildirip kulların ıslahına çalıştı. Sonra da Sahn-ı seman medreselerinin birine müderris tayin edildi. Bir ara ders vermeye ara verip hacca gitti. Hac vazifesini eda edip İstanbul'a döndü. Önceki vazifesi üzerinden tekaüd (emekli) oldu.
Kutbüddin Kadızade; ilmiyle âmil, vera sahibi, dinin emirlerine sımsıkı bağlı, edip, güzel huylu bir zattı. Ruhen ve bedenen tertemizdi. Nefsin kötülüklerinden çok sakınır, buna karşı daima uyanık bulunurdu. Herkes için hayır düşünürdü. Hayâ, edep, vakar ve fazilet sahibiydi. Allahü tealanın sevgili kulları olan velîlere, salihlere ve tasavvuf talebesine ve yollarına son derece saygı ve muhabbet gösterirdi. Manevî hâller sahibi olup kimsenin ondaki bu üstünlükten haberi yoktu. Kalbi, Allahü tealanın sevgisi ile dopdoluydu. Astronomi ilmine dair bir eser yazdı. Nahiv ilmine dair olan Kafiye isimli kitaba şerh yazdı. İstanbul'da bir mescit ve bir mektep yaptırdı.
Kadızade Mirim Kösesi'nin müderrislik yaptığı Bursa'daki Yıldırım Medresesi.
