&Nbsp;
Tabiîn'in büyüklerinden, fıkıh âlimi ve muhaddis. İsmi Lahık bin Humeyd bin Sa'id bin Halid bin Kesir bin Hubeyş bin Abdullah bin Südus es-Südusî el-Basrî; künyesi Ebu Miclez'dir. Basra'da doğmuş ve büyümüştür. Uzun müddet sonra Horasan'da yaşamış ve orada 100 (m. 718) yılında vefat etmiştir. 101 veya 106'da vefat ettiği de rivayet olunur.
Lahık bin Humeyd; Ebu Muse'l-Eş'arî, Hazreti Hasan, Hazreti Muaviye, İmran bin Husayn, Semure bin Cündeb, İbn-i Abbas, Mugire bin Şu'be, Hazreti Hafsa, Ümmü Seleme, Enes bin Malik, Kays bin İbad gibi Sahabîlerden ve birçok hadis âliminden hadis-i şerif rivayet etmiştir. Katade, Enes bin Sirin, Ebu't-Teyyah, Süleyman et-Teymî, Asım el-Ahvel, Habib bin eş-Şehid, Ebu Haşim er-Rummanî, İmran bin Hudeyr, Nuh bin Rebia, Yezid bin Hayyan, Mukatil bin Süleyman, Ebu Cerir ve Tabiîn'den birçok zat da Lahık bin Humeyd'den hadis-i şerif rivayet etmişlerdir.
İbn-i Sa'd, İclî, İbn-i Hiraş, onun Tabiîn'den, Basralı, sika (güvenilir, sağlam) ve çok hadis-i şerif rivayet eden bir zat olduğunu söylemişlerdir.
Lahık bin Humeyd çok ibadet eden, haramlardan sakınan, haramların kalbe zehir olduğunu beyan eden bir mübarek zat idi. Vaaz ve sohbetlerinde bütün Müminlere bunu tavsiye ederdi. İnsanların haramlardan sakınmalarını, akılları ile ölçüldüğünü, en akıllı kimsenin Allahü tealanın yasak ettiği şeylerden en çok sakınan kimse olduğunu beyan eden Lahık bin Humeyd; “Akıllıların en akıllısı haramlardan en çok sakınan kimsedir.” buyurmuştur. Çünkü akıl hak ile batılı ayıran bir mi'yar (bir ölçüdür). Haramlar adalan bir kimsede ahiret aklı bulunmadığı açıktır. Zeka ise akıldan daha başkadır. Lahık bin Humeyd bunları beyanla; “İnsanların en akıllısı olan kimse, haramlardan sakınması en şiddetli olan kimsedir.” buyurmuştur.
Hakiki namaz kılmak saadetine eren büyük velilerden olan Lahık bin Humeyd, uzun uzun namaz kılar ve hiç boş vakit geçirdiği görülmezdi. “Namazların en efdali kıyamı (ayakta durması) çok uzun olan namazlardır. İbadetlerden en kıymetlisi de, haramlardan ve şüpheli şeylerden en çok sakınılarak yapılan ibadetlerdir.” buyurdu.
Müslümanların ihtiyaçları ve onların menfaatları için çalışan Lahık bin Humeyd, daima iyilik yapılmasını emrederdi. Buyurdu ki: ”Borç verdiğinden, alacağını almaman mümkün ise bunu yap, alacağını alma. Hakkını, almayı hak ettikten sonra, bu hakkını alacaklına terketmen, senin için büyük bir mükafattır, ahirette senin için büyük bir ecir (sevap) vardır.”
Fıkıh ve kelam öğrenmeye çok ehemmiyet verirdi. Fıkıh ilmini bilmeden, hiçbir amelin doğru olmayacağını beyan ederdi. Buyurdu ki: “Bir kimsenin fıkıh öğrenmesi Kur'an-ı Kerim'i yeteri kadar öğrendikten sonra, tamamını ezberlemesinden daha faziletlidir.”
İbn-i Abbas'tan rivayetle buyurdu ki: “Resulullah'ın bayrağı siyah, sancağı ise beyaz idi.”
