MOLLA FAHREDDİN BATMANÎ

Güneydoğu’da yetişen müderrislerden Molla Fahreddin, babasının adı Molla Abdullah’tır. 1328 (m. 1910) yılında, Mardin iline bağlı Midyat ilçesinin Arnas köyünde doğmuştur. Aslen Mardinli olmakla birlikte, hayatının parlak dönemini Batman’da geçirmiş; ilmî ve irşat faaliyetlerini bu bölgede yürütmüş, bu nedenle Batman’lı olarak tanınmış ve Molla Fahreddin Batmanî veya Şeyh Fahreddin Batmanî olarak şöhret bulmuştur.

Molla Fahreddin, ilim ve faziletle tanınan, Seyyid olarak tanımlanan soylu bir aileye mensuptur; soyu Hazreti Hüseyin’e dayanmaktadır. Ailesi ilimle tanınmakta ve medreselerde uzun süre tedrisat yapan, yüzlerce talebe yetiştiren birçok âlim yetiştirmiştir. Bunlardan Molla Abdülvehhab Derizbinî ve halen (2015) hayatta olan Molla Zübeyir Arnasî örnek verilebilir.

Henüz küçük yaşta babasını kaybeden Molla Fahreddin’in yetişmesi, fedakâr annesi tarafından sağlanmıştır. Altı yaşında Kur’an-ı Kerim’i hatmetmiş ve İslâmî ilimleri okumaya başlamıştır. 14 yaşında medrese tahsilini tamamlamak üzere Batman yöresine gelmiş ve Beşiriye’ye bağlı Tilmiz köyünde müderrislik yapan Molla Hasan Tilmizî’nin yanına giderek tahsilini sürdürmüştür. Molla Hasan Tilmizî, Silvan’da ikamet eden meşhur âlim, fakih ve mutasavvıf Molla Hüseyin-i Kiçik’in talebelerindendir; Molla Fahreddin de hocasından ilmî icazet almıştır.

İcazet aldıktan sonra Bileyder köyünde imamlık ve müderrislik yapmış, hocasıyla irtibatını devam ettirmiştir. Daha sonra Basork köyüne imam olarak gitmiş, Hacı Osman Ağa’nın isteğiyle camii yanında medrese inşa etmiş ve burada uzun süre ders vererek çok sayıda talebe yetiştirmiştir. Ardından Siirt’e bağlı Batman ilçe merkezine gelerek Ulu Cami’de imam-hatiplik ve vaizlik vazifelerini yürütmüştür. Vaazları halk üzerinde büyük etki yapmış ve Batman’ın muhafazakâr yapısında önemli bir manevî dinamik olmuştur.

Yaşı ilerleyince seyr-ü süluka yönelmiş ve Güneydoğu’nun güneybatısındaki Cizre’de ikamet eden Nakşibendî şeyhi Şeyh Muhammed Said Seyda’nın yanına giderek ona intisap etmiştir. 1374 (m. 1955) yılında Şeyh Seyda, Molla Fahreddin’e halifelik ünvanını vermiştir. Böylece “Şeyh Fahreddin” olarak tanınmış ve ilim tedrisatı yanında irşat faaliyetlerini de yürütmeye başlamıştır. Bu dönemde Diyarbakır İmam-Hatip Lisesi’nden mezun olarak dışarıdan imam-hatip diploması almıştır.

Molla Fahreddin, resmi vazifelerle birlikte irşat ve tedrisat faaliyetlerini yürütmenin zorluğunu görmüş, resmî görevlerinden istifa ederek kendisini tamamen irşat ve tedrisata vermiştir. Batman şehir merkezindeki Hacı Şirin Camii’nde talebelerine eğitim vermiş, iaşe ve ibate masrafları hayırsever Hacı Şirin tarafından karşılanmıştır.

Soyuna layık ahlâk ve kişiliğe sahip olan Molla Fahreddin, ağırbaşlı, vakarlı, mütevazı ve şefkatli bir zattı. Talebelerine karşı eşit davranır, onları sosyal ve ilmî yönden yetiştirirdi. Talebelerinin isimlerini sünnete uygun şekilde değiştirir ve onlara bu isimlerle hitap ederdi. İslam’ı harfiyen yaşamış, Peygamberimizin sünnetini titizlikle uygulamaya özen göstermiştir.

Molla Fahreddin, son derece zeki, fasih ve beliğ bir şahsiyetti. Arapça kitapları bir defa okumakla hıfzedebilirdi, Kur’an-ı Kerim’i özel çalışmaya gerek olmadan ezberlemişti. Güzel bir sesi ve hattı vardı. İmam-Hatip imtihanlarında gösterdiği başarı, öğretmenlerini hayrete düşürmüştü. Matematik, fizik ve diğer fen ilmlerinde de derin bilgiye sahipti.

Zeki ve kararlı bir kişiliğe sahip olan Molla Fahreddin, büyük projeler planlıyor ve talebelerine örnek oluyordu. Fıkhî ve tasavvufî faaliyetlerinin yanı sıra toplumsal barış ve uzlaştırma çalışmalarına da katılmıştır. Batman ve çevresinde aşiretler arası barış sağlamak, anlaşmazlıkları çözmek gibi önemli sosyal faaliyetlerde bulunmuştur. Halk ve ilim çevreleri tarafından çok sevilip sayılmıştır.

Molla Fahreddin Efendi, 13 Zilhicce 1391 (m. 1 Şubat 1972) tarihinde, 62 yaşında, Batman’a yakın Korik köyünde annesinin yanına defnedilmiştir.

Eserleri:

Paylaş

× Paylaş

Facebook X WhatsApp LinkedIn Next Sosyal Bağlantıyı Kopyala

Rehber İnsanlar Sayfası