Hanefî fıkıh âlimi. İsmi Muhammed bin Abdullah el-Hirevî olup Molla Miskin diye tanınmıştır. Doğum tarihi belli değildir. Heratlıdır. 954 (m. 1547) senesinde vefat etti.
Molla Miskin'in hayatı hakkında neredeyse hiç malumat bulunmamaktadır. 907 (m. 1501) senesinde vefat eden ve Hazreti Peygamber'in hayatına dair meşhur Mearicü'n-Nübüvve müellifi olan Muin-i Miskin başkadır. İkisi çoğu zaman karıştırılmaktadır.
Eserleri:
1- Şerhu Kenzi'd-Dekaik: Molla Miskin'in en mühim ve kendisine şöhret kazandıran eseridir. Büyük fakih Ebu'l-Berekat en-Nesefî'nin Hanefî mezhebinin temel eserlerinden biri sayılan Kenzü'd-Dekaik adlı kitabına yaptığı şerhtir. Medreselerde okutulmuş ve defalarca basılmıştır. Buna Hamevî'nin Keşfü'r-Remz ve Ebüssu'ud Muhammed bin Ali'nin Fethullahi'l-Muin adlı haşiyeleri vardır.
İbn-i Nüceym'in El-Eşbah ve'n-Nezair adlı eserinin şerhinde diyor ki: En-Nehr, Aynî'nin Şerhü'l-Kenz, Tenvirü'l-Ebsar, Dürrü'l-Muhtar gibi muhtasar kitaplardan fetva vermek caiz değildir. Bunun sebebi ya müellifinin hâlinin bilinmemesidir. Mesela Molla Miskin'in Kenz şerhi ile Kuhistani'nin En-Nikaye şerhi bu kabildendir. Yahut bu gibi kitaplarda zayıf kavillerin nakledilmesidir. Mesela: Zahidî'nin El-Kınye'si bu kabildendir. Binaenaleyh bu kitaplardan fetva vermek caiz değildir. Ancak kendisinden nakledilen zat malum olursa o başkadır.
2- Ravdatü'l-Cenneti fi'l-Hirat: Herat tarihine dairdir.
3- Ta'lika ala Kavli Şihabi't-Telhis.
Molla Miskin'in en önemli eseri Şerhu Kenzi'd-Dekaik'in yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk sayfası (solda). Eser Melik Suud Üniversitesi Kütüphanesi No: 2921'de kayıtlıdır.
Hanefî fıkıh âlimi
Hanefî fıkıh âlimi
