Osmanlılar zamanında yetişen İslam âlimlerinden. İsmi Abdülhayy bin Abdülkerim (veya Abdurrahman) bin Ali bin Müeyyed'dir. Müeyyedzade de denir. Doğum tarihi tespit edilememiştir. 950 (m. 1543) senesinde Amasya'da vefat etti.
Zamanında bulunan büyük âlimlerin derslerine devam eden Abdülhayy Efendi, gayret ve istidadının fazla olması sebebiyle, ilmî mertebesi her gün artarak yetişti. Yüksek makamlara ulaştı. Amasya Medresesi'nde müderris oldu. Orada ilim taliplerine ilim öğretmeye devam ederken, İstanbul'da bulunan Mustafa Paşa Medresesi'ne tayin oldu. Orada bir müddet vazife yaptıktan sonra müderrislikten ayrılıp kadılığa geçti. Bazı beldelerde kadılık yaptıktan sonra bu vazifesinden de ayrılıp amcası Hacı Efendi'nin zaviyesine yerleşti. Yalnız kalmayı, hep ibadet ve taat ile meşgul olmayı tercih etti.
Bir zaman sonra Abdülhayy Efendi'nin kadı olması için çok ısrar ettiler ve kendisini Emet ve daha sonra Amasya vilayeti başkadılığına tayin ettiler. Bu vazifelerde bir müddet kaldıktan sonra yine ayrılıp memuriyeti terk etti. Kendi hanesine çekilerek, ibadet ve taatle meşgul iken vefat eyledi.
Zamanında bulunan İslam âlimlerinin ve evliyanın büyüklerinden olan Müeyyedzade Abdülhayy Efendi; arif, abid, züht ve vera sahibi, üstün bir zattı. Yaptığı her işin, Allahü tealanın rızasına uygun olmasına çok gayret ederdi. Her işinde ihtiyatlı davranırdı. Ahlâkı çok güzel olup ihtiyaç sahiplerine gayet müsamahakâr davranır, kolaylık gösterirdi. Hiç kimseye sıkıntı vermezdi. Hayır ve hasenat yapmaya çok meyilli olup iyilik ve ikramları pek bol idi.
İtikadı, Ehl-i Sünnet âlimlerinin bildirdikleri itikada tam uygundu. Arabî ilimlerle birlikte; tefsir, hadis ve fıkıhta da çok yüksekti. Beşeriyet kemalatını kendisinde toplamış idi. Güzel ahlâkı ile birlikte, sîmâsı da çok güzel olup görenin kalbi hemen ona meyleder, muhabbet hasıl olurdu. İlminin yüksekliği ile birlikte, hattatlıkta da pek mahir olup çok güzel yazı yazardı.
