Büyük fıkıh ve hadis âlimlerinden. Künyesi, Ebu Abdullah'tır. 279 (m. 892) senesinde vefat etti. Aslen Nesalıdır. Nasr bin Ali Cehdamî, Muhammed el-Bahranî, İbrahim bin İsmail el-Küheylî ve daha başka âlimden rivayetler yapmıştır. Kendisinden de, Ahmed bin Kâmil el-Kadi, Muhammed bin Hasan bin Maksim el-Mukrî, Ahmed bin Abdullah ez-Zür'a en-Nehrevanî rivayetlerde bulunmuşlardır.
İbn-i Kâmil; “Dört kişinin hayatta kalmasını çok isterdim. Bunlar Ebu Ca'fer Taberî, Berberî, Ebu Abdullah bin Ebu Hayseme ve Ma'merî'dir. Hepsi de anlayışı ve ezberleri kuvvetli kimselerdir.” Muhammed bin Ahmed bin Ebu Hayseme'nin rivayet ettiği hadis-i şeriflerden biri şöyledir:
“Resulullah Efendimiz; “Şüphesiz Allahü teala O'nun (Resulullah'ın) yardımcısıdır. Cebrail ve salih Müminler de...” (Tahrim suresi: 4) mealindeki ayet-i kerimeyi okuyup; “Ebu Bekr ve Ömer, salih Müminlerdendir.” buyurdular.
Muhammed bin Ahmed bin Ebu Hayseme'nin zekat ve mallarla alakalı eserleri vardır. Bu kitaplarında, anlatılan mevzular için, hadis-i şeriflerden deliller getirmiştir.
