Mevlevî büyüklerinden. Arif Çelebi'nin vefatından sonra, makama Emir Abid Çelebi'nin oğlu Pir Adil Çelebi, getirilmiştir. 39 yıl Çelebilik makamında bulunan Pir Adil Çelebi, Mevlevî tarikatının ikinci kurucusu sayılır. 864 (m. 1460)'ta vefat etmiştir. Onun zamanında tarikat usullerinin yeniden tespit edildiği söylenir. Pir Adil Çelebi'nin “Pir” olarak anılması da, Onun Mevlevî tarikatı'nın bir çeşit anayasasını yapmış olmasındandır. O güne kadar gerçek anlamıyla tespit edilmeyen, ancak bir gelenek olarak süre gelen tarikat kuralları, Pir Adil Çelebi'yle birlikte, kökleşmiş, ayrıntıları ile kurumlaştırılmıştır. Aslında O'nun şeyhliği yıllarında, Anadolu'da Kadirbilirlik, Halvetîlik birer tarikat olarak kökleşmeye ve yayılmaya başlamıştı. Hacı Bektaş-ı Velî'nin Suluca Karahüyük'teki türbesi çevresinde toplanan Türkmenler, “Bektaşîlik” adı altında yeni bir tarikatı yaymaya çalışıyorlardı. Böyle bir ortamda Mevlevîliğin diğer tarikatlar arasında kişiliğini bulması, fikrî ve şeklî bir takım kaidelerle sınırının çizilmesi gerekiyordu Pir Adil Çelebi, iste bu sınırı çizmiş Mevlevî tarikatına kişilik kazandırmıştır.
Pir Adil Çelebi zamanında Konya Mevlana ve Mevlevîliğe bağlı Karamanoğullarının elinde bulunmakla birlikte Osmanlı Karamanoğlu çatışmasının giderek Osmanlılar lehine kaydığı da görülüyordu. Aslında Osmanlılar, belki Karamanoğullarından daha çok Mevlevîliğe yatkındı. Mevlana soyu ile akraba da olmuşlardı. Şöyle ki: Sultan Veled'in kızı ve Mevlana'nın torunu Mutahhara Hatun, Germiyan beyi Süleyman Şah ile evlenmiş; bu evlenmeden Hızır ve İlyas paşalar ile Devlet Hatun adında bir kız dünyaya gelmistir. Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid'le evlenen bu kızdan Musa ve İsa Çelebilerle, Çelebi Mehmed doğmuştur. Aslında Osmanlı şehzadelerinin “Çelebi” ünvanıyla anılması da onların Mevlana soyundan geldiğinin delilidir. Bu yüzden Çelebiler Osmanlı padişahlarını kendileri için “akraba” saymışlar; padişahlar da bu akrabalığı Mevlevî tarikatını gözeterek; hatta kimi padişahlar Mevlevî tarikatına girerek sürdürmüşlerdir.
İstanbul'u fetheden Fatih Sultan Mehmed, yıllardan beri süren ve çoğu kez devleti zor durumlara sokan Karamanoğulları ailesine artık son vermek kararındadır. Fatih'in Karaman Seferi, ufukta belirgin bir hâle geldiği zamanlar Pir Adil Çelebi, vefat etmiş, yerine oğlu Cemaleddin Çelebi geçmişti.
