Malikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Abdülhamid bin Ebü'l-Berekat bin İmran; künyesi, Ebu Muhammed es-Sadefî olup, 606 (m. 1210) senesinde Trablus'ta doğdu. 684 (m. 1285)'te Tunus'ta vefat etti.
Fıkıh ilmini İbn-i Sabunî'den öğrendi. İki defa doğuya gitti. İskenderiyye'de Abdülkerim bin Ataullah el-Cezamî es-Sûfî'den, Şeyhü'l-kurra Abdülhamid Safravî'den, Kadı Cemaleddin bin Ebu Abdullah'tan, Kahire'de İzzeddin bin Abdüsselam ve diğer âlimlerden ilim aldı. Sonra hacca gitti. Hacdan memleketi Trablus'a dönüp, talebelere ders verdi. Kendisinden pek çok kimse ilim öğrendi. Bunlardan bazıları: Yahya bin Ebu Bekr bin Bernik el-Hevarî el-Mahyersî, Üstadü'l-kebir hafız Abdülaziz bin Abdülazim'dir. Bu zat ondan İmamü'l-Haremeyn'in “El-İrşad” ve “El-Burhan” adlı eserlerini, İmam-ı Gazalî'nin “El-Müstasfa” adlı eserini ve diğer eserleri okudu.
Emir Ebu Zekeriyya Yahya el-Hafsî zamanında Tunus'a gitti. Sonra memleketine dönüp, yine ilim öğretmekle meşgul oldu. Çok meşhur olup, sevildi. Halife Mustansır el-Hafsî, ona Batı Trablus'ta bir medrese yaptırma işini yürütme vazifesi verdi. 655 (m. 1258) senesinde başlanıp üç senede bitirilen bu medrese, büyüklük ve sanat bakımından en güzel medreselerdendir. Bu işten sonra Halife Mustansır onun Tunus'a yerleşmesini istedi. Bazı işlerin idaresini ve Zeytuniyye Camii'nde hutbe okuma vazifesini verdi. Tunus'ta ikamet ettiği sırada fıkıh, usul-i fıkh ve usulü'd-din (itikat bilgileri) ile ilgili ders verdi. İlim öğretmede, önceki âlimlerin usulünü takip etti. Âlim, faziletli, dine tam uyan, gayet temiz bir hayat yaşayan bir zattı.
Eserleri: 1- “El-İzah ve'l-beyan”, 2- “Cilaü'l-iltibas fi'r-reddi nefati'l-kıyas”, 3- “El-Akidetü't-diniyye”, 4- “Kitabü limen lekıye mine's-salihîn”, 5- “Müzektekirü'l-fuad fî haddi ale'l-cihad”.
