Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Zahid, edip ve şair bir zat olup ismi Yahya Bin Yusuf, künyesi Ebu Zekeriyya, lakabı Cemaleddin'dir. 588 (m. 1192) senesinde doğdu. 656 (m. 1258)'de Hülagu'nun Bağdat'ı istilasında şehit edildi.
Kıraat ilmini ve rivayetlerini İbn-i Asakir el-Betaihî'nin talebelerinden öğrendi. Şeyh Ali bin İdris el-Ya'kubî'den hadis-i şerif dinledi. Şeyh Abdülmugis el-Harbî ve diğerlerinden icazet aldı. Fıkıh ve lügat ezberledi. Sıhah-ı Cevherî adlı lügati ezberlediği söylenmiştir. Peygamberimiz Muhammed Aleyhisselam'ı metheden pek çok şiir yazmıştır. Fıkıh ilmine dair Muhtasarü'l-Hırakî ve Zevaidü'l-Kafî adlarında manzumeleri vardır. Bunlardan başka çeşitli konularda şiirleri vardır.
Çok çalışan, çok Kur'an-ı Kerim okuyan, sabırlı, kanaatkâr bir zattı. Sünnet-i seniyyeye tam uyar, bidat ehlinden uzak dururdu. Bir defasında Peygamberimizi rüyasında görmüş, Peygamberimiz ona iman ile öleceğini müjdelemiştir. Bunun üzerine uzun bir kaside yazmıştır. Kendisinden Hafız ed-Dimyatî, Ali bin Husayn el-Fahri, icazet verdiği Süleyman bin Hamze, Ahmed bin Hamze, Ahmed bin Ali el-Cezrî ve Zeyneb binti Kâmil rivayette bulunmuşlardır.
Eserleri: 1- Ed-Dürretü'l-yetime ve'l-mahiccetü'l-müstekime, 2- Divan, 3- Er-Ravdatü'n-nadire fî ahlaki'l-Mustafa'l-bahire, 4- Eş-Şariha fî tecvidi'l-Fatiha, 5- El-Kasaid fi'l-medaihi'n-nebeviyye, 6- El-Münteka min medaihi'r-Rasul, 7- El-Vasiyye.
