Hindistan'da yetişen Çeştiyye evliyasının büyüklerinden. Çerağ-ı Dehlevî Nasireddin Mahmud'un en büyük talebelerinden, halifelerindendir. İsmi Muhammed bin Nasiruddin Ca'fer'dir. Seyyid olup Hazreti Hüseyin evladındandır. Aslen Mekkelidir. Mekkeli olduğu için Mekkî, Seyyid olduğu için Hüseynî, Çeştiyye yolunun büyüklerinden olduğu için Çeşt ve Dehli'de yetişip orada vefat ettiği için de Dehlevî nisbetleri ile tanınmış ve daha çok Dehlevî diye meşhur olmuştur.
Kaynak eserlerde doğum tarihine rastlanamayan Seyyid Muhammed, 891 (m. 1486) senesinde Delhi şehrinde vefat etti. Serhend şehrinde vefat ettiğini söyleyen kaynaklar da vardır. Vefatında yüz yaşını geçmişti. Türbesi orada tanınmaktadır. Zahirî ve batınî ilimlerde yüksek âlim olan Seyyid Muhammed bin Ca'fer hazretleri, tasavvuf yolunda da çok üstün derece ve makamların sahibiydi.
Eserleri: Kıymetli eserler telif etmiş olup bazılarının isimleri şöyledir.
1- Bahrü'l-me'ani: Bu eserinde; tevhit hakikatlerinden, tevhit ehlinin bilgilerinden ve marifet sırlarından bahsetmekte olup bu kıymetli yazılarını okuyan âdeta kendinden geçmektedir. Bu kitabında, Hakaikü'l-me'ani isminde kitap yazacağını da bildirmekte ise de bu kitabı yazıp yazmadığı tespit edilememiştir.
2- Penç nikat (Beş nükte),
3- Ruhun beyanı hakkında bir risale.
4- Bahrü'l-ensab. Bu eserinde Ehl-i Beyt'ten daha sonra gelenlerin, yani Seyyid veya Şerif olanların Peygamber Efendimize kadar olan neseblerini bildirmekte, bu arada kendi baba ve dedelerinin isimlerini de zikretmektedir.
5- Dekaikü'l-me'ani.
Bahrü'l-me'ani isimli eserinde buyuruyor ki:
“Uzun seneler, zahirî ilimler üzerine çok çalışıp gayret ettim. Fakat asıl maksattan gafil idim. Ne zaman ki tasavvuf büyüklerinin, hakiki İslam âlimlerinin sohbetlerine kavuştum. İşte ondan sonra ilerlemeye başladım. Son otuz senedir bu yolda ilerlemeye gayret ediyorum. Allahü tealanın ihsanları ile çok şeylere kavuştum. Otuz senedir diğer insanlar gibi konuşmaya tövbe ettim. Söylediğim her kelimenin, ahirete yarar sözler olmasına dikkat ediyorum.”
Yine bu kitapta; ebdal, evtad, aktab, efrad diye bilinen evliyaullah ve diğer Allah adamlarının sayıları, isimleri, mertebeleri, zikirleri, ömürleri, hâlleri ve kısımları gayet açık ve geniş olarak öyle güzel anlatılıyor ki daha güzel anlatılması düşünülemez. Bunlar hakkında diyor ki:
“Hepsi ile ayrı ayrı görüştüm. Her birinden çok faydalar elde ettim. Hepsinin makamlarını, mertebelerini de müşahede ettim. Ey dostum! Bu yüksek zatların adedi belli değildir. Sayıları pek çoktur. Bunlar, insanların gözlerinden saklıdırlar. Ancak seçilmiş, üstün kimseler onları görebilir ve anlayabilir.”
