Şafiî fıkıh ve kıraat âlimlerinin büyüklerinden. Künyesi, Ebu Musa'dır. Babası Abdüla'la'dır. Künyesi, Ebu Seleme'dir. 170 (m. 786) senesi Zilhicce ayında doğup, 264 (m. 877) senesi Rebiu'l-ahir ayında Mısır'da vefat etti. Sadef Kabristanı'na defnedildi.
İmam-ı Şafiî hazretlerinin talebelerindendir. Onun yanından ayrılmazdı. Kendisinden çok hadis-i şerif rivayet etti. Kur'an-ı Kerim'i meşhur kıraat âlimi Verş ve diğer kıraat âlimlerinin yanında okudu. O da başkalarına Kur'an-ı Kerim okuttu. Süfyan bin Uyeyne, İbn-i Vehb, Velid bin Müslim, Maan bin İsa, Ebu Damre bin İyad ve İmam-ı Şafiî'den hadis-i şerif rivayet etti. İmam-ı Şafiî'den ve başka âlimlerden fıkıh ilmini öğrendi. İmam-ı Müslim, Nesaî, İbn-i Mace, Ebu Avane, Ebu Bekr bin Ziyaden-Nişaburî ve daha başka birçok âlim de kendisinden hadis-i şerif rivayet etmiştir. Mısır'da Reisü'l-ulema (âlimlerin reisi) idi. İmam-ı Şafiî onun için; “Mısır'da İbn-i Abdüla'la'dan daha akıllı birisini görmedim.” Yahya bin Hassan da; “O İslamın direği mesabesinde bir âlimdir.” demiştir. O fazilet ve vera sahibi bir zattır.
Ebü'l-Hasan İbn-i Zulak Ahbâru Kudati'l Mısr isimli eserinde şöyle der: “Kadı Bekkar bin Kuteybe, Mısır kadılığına tayin edilip, Bağdat'tan Mısır'a doğru giderken, yolda büyük âlim Muhammed bin Leys ile karşılaştı. Muhammed bin Leys, Bekkar bin Kuteybe'den önce, Mısır kadısı idi. Irak'a kadı olarak tayin edilmişti. Bekkar ona: “Ben buraya yabancıyım. Sen ise Mısır'ı iyi tanıyorsun. Bana, istişare edip, kendisiyle görüşebileceğim birisini tavsiye eder misin?” dedi. Muhammed bin Leys ona; “Sana iki kişiyi tavsiye ederim, onlara iyi yapış. Bunlardan birisi çok akıllı bir zat, Yunus bin Abdüla'la'dır. Diğeri, Ebu Harun Musa bin Abdurrahman'dır. O çok zahit birisidir.” Bekkar, Muhammed bin Leys'e; “Onların vasıflarını bana biraz daha anlat.” dedi. Muhammed bin Leys onun bazı hususiyetlerini de anlattı. Bekkar bin Kuteybe Mısır'a gelince, herkes onun ziyaretine gittiler. Gelenler arasında Yunus bin Abdüla'la da vardı. Orada bulunanlar Bekkar'a, Yunus bin Abdüla'la'yı takdim ettiler. Bekkar, ona iltifat etti. İkramda bulundu. Musa bin Abdurrahman gelince onu da güzel karşıladı, ikisi ile de hususi olarak görüşür, yaptığı işlerde onlarla istişare ederdi”.
Yunus bin Abdüla'la, İmam-ı Şafiî hazretlerinin bazı kıymetli sözlerini bildirmiştir. Bunlardan bazıları şunlardır:
“Kendi tırnağından başkası, senin vücudunu iyi kaşıyamaz. Bütün işlerini kendin gör. Bir ihtiyacın için, senin kıymetini bilen birisine git. (Kıymetini bilmeyen kimseye gitme.)”
“İnsanları memnun etmek, ulaşılması çok güç bir yüksekliktir (çok zordur). Dinin ve dünyan için sana faydalı olan şeyleri ara, onlara sarıl.”
Buyurdular ki: “Sana lazım olmıyan şeyi satın alırsan, lazım olanı satarsın. Onun için lazım olmıyan şeyi satın alma.”
