Osmanlı âlimlerinin meşhurlarından. İsmi Muhammed bin Muhammed Fenarî olup lakabı Zeyneddin ve Zeynelabidin'dir. Zeynî Çelebi diye meşhur oldu. Doğum tarihi bilinmeyen Zeynî Çelebi, Hanefî mezhebi âlimlerindendir. 926 (m. 1520) senesinde Halep kadısı iken, Rebiulevvel ayının başlarında vefat etti.
Zeynî Çelebi, aynı zamanda amcazadesi olan Molla Alaeddin Fenarî ve Mu'arrefzade gibi meşhur âlimlerin derslerinde ve hizmetlerinde bulunarak yetişti. Zamanın âlimlerinden oldu. Bursa'da, Yıldırım Bayezid Han ve Sultan Orhan Gazi'nin, Amasya'da, Sultan Bayezid Han'ın inşa ettirdikleri imaretlerinin mütevelli heyeti azalığına tayin olundu. Bu vazifede bir müddet kaldıktan sonra terfi edip Tire'de ve Şam'da kadı oldu. Bundan sonra Halep kadılığına getirilen Zeynî Çelebi, vefatına kadar orada vazife yaptı.
Zeynî Çelebi âlim, fadıl bir zat olup aklı ve zekası çok kuvvetli idi. İyiyi kötüden, faydalıyı zararlıdan çok çabuk ayırırdı. Kuvvetli ve hâlis bir kalbi vardı. Tatlı dilli ve güler yüzlüydü. Mürüvvet ve fütüvvet sahibi olup muhtaç olanlara lazım olan şeyleri verir, başkalarına iyilik etmesini severdi. Çok cömertti. Fakirlerin ve ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçları ile ilgilenir, onlara yardımda bulunurdu. Onları her zaman korur, gözetir, himaye eder, hâline sabreden fakirleri çok severdi. Kadılığı ve diğer vazifeleri esnasında; yaşayışı beğenilip sevilen, işleri hâllederken takip ettiği yol, herkes tarafından takdir olunan bir zattı. Dışı içine uygun, olgun ve yüksek derece sahibi bir zattı. Her hâli Resulullah Efendimizin sünnet-i seniyyesine tam uygundu. Zeynî Çelebi, Resulullah Efendimizin anne ve babasını anlatan, kıymetli bir risale tasnif etmiştir.
